ALACAK TUTARININ TESPİTİ
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde, Kanun kapsamında yapılandırılarak ödenecek tutarın tespitinde uygulanacak esaslar belirlenmiş ve alacak asılları üzerinden hesaplanan faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer'i amme alacakları yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarının alacak asılları ile birlikte ödenmesi kuralı getirilmiştir. Kanun kapsamında, yapılandırılarak ödenecek alacakların tespitinde aşağıda yapılan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir. 1- Yİ-ÜFE Tutarının Hesaplanması Yİ-ÜFE tutarı, Kanunun yayımı tarihine kadar (bu tarih hariç) fer'i alacaklar için esas alınan hesaplama yöntemleri kullanılarak tespit edilecektir. Yİ-ÜFE tutarının hesaplanmasında, 213 sayılı Kanuna göre hesaplanan gecikme faizi ve 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanan gecikme zammının hesaplama yöntemi ve hesaplama süreleri değiştirilmeyecek, sadece aylık gecikme faizi/gecikme zammı oranı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılacaktır. Yİ-ÜFE tutarı, gecikme faizi veya gecikme zammı dışında Kanun kapsamına giren diğer fer'i alacaklar yerine de hesaplanabilmektedir. Bu durumda da ilgili fer'i alacağın hesaplama yöntemi kullanılarak ödenecek Yİ-ÜFE tutarı bulunacaktır. Ayrıca, Yİ-ÜFE tutarı, 31/10/2016 tarihine kadar (bu tarih dâhil) Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği aylık değişim oranları, 1/11/2016 tarihinden itibaren Kanunun yayımlandığı Kasım 2020 ayı dâhil geçen süreye her ay için aylık %0,35 oranı esas alınmak suretiyle hesaplanacaktır. Yİ-ÜFE hesaplamalarında ilk aya ilişkin esas alınacak Yİ-ÜFE aylık değişim oranı, alacağın vadesinin rastladığı ay için açıklanmış olan orandır. Alacağın vade tarihinin ayın son günü olması hâlinde de hesaplamalarda başlangıç oranı olarak kullanılacak Yİ-ÜFE aylık değişim oranı, vade tarihinin rastladığı ay için belirlenmiş oran olacaktır. Türkiye İstatistik Kurumunca, Ocak/1980 ayından Ekim/2016 ayına ait açıklanan Yİ-ÜFE aylık değişim oranları ile 1/11/2016 tarihinden itibaren esas alınacak aylık oran ekli tabloda (Ek:1) yer almaktadır. Yİ-ÜFE tutarlarının tespitinde kullanılacak olan Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarının eksi değer çıkması durumunda bu oranlar da hesaplamada eksi değer olarak dikkate alınacaktır. Hesaplamaya konu döneme ilişkin olarak Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarının toplamı eksi değer olduğu takdirde alacak asılları üzerinden hesaplanan fer'iler yerine alınması gereken Yİ-ÜFE tutarı sıfır kabul edilecektir. Örnek 1- 26/10/2015 vadeli bir verginin Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olması hâlinde bu vergiye %98,0214 oranında hesaplanması gereken gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları toplamı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır. Yİ-ÜFE Oranı ve Hesaplanacak Süre SÜRE ESAS ALINACAK ORAN (%) 27/10/2015 - 26/11/2015 için Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı -0,20 27/11/2015 - 26/12/2015 için Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı -1,42 27/12/2015 - 26/1/2016 için Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı -0,33 27/1/2016 - 26/2/2016 için Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,55 27/2/2016 - 26/3/2016 için Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı -0,20 27/3/2016 - 26/4/2016 için Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,40 27/4/2016 - 26/5/2016 için Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,52 27/5/2016 - 26/6/2016 için Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı 1,48 27/6/2016 - 26/7/2016 için Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,41 27/7/2016 - 26/8/2016 için Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,21 27/8/2016 - 26/9/2016 için Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,08 27/9/2016 - 26/10/2016 için Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,29 27/10/2016 - 26/11/2016 için Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,84 27/11/2016 - 26/12/2016 için Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/12/2016 - 26/1/2017 için Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/1/2017 - 26/2/2017 için Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/2/2017 -26/3/2017 için Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/3/2017 - 26/4/2017 için Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/4/2017 - 26/5/2017 için Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/5/2017 -26/6/2017 için Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/6/2017 - 26/7/2017 için Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/7/2017 - 26/8/2017 için Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/8/2017 - 26/9/2017 için Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/9/2017 - 26/10/2017 için Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/10/2017 - 26/11/2017 için Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/11/2017 - 26/12/2017 için Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/12/2017 - 26/1/2018 için Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/1/2018 - 26/2/2018 için Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/2/2018 - 26/3/2018 için Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/3/2018 - 26/4/2018 için Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/4/2018 - 26/5/2018 için Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/5/2018 - 26/6/2018 için Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/6/2018 - 26/7/2018 için Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/7/2018 - 26/8/2018 için Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/8/2018 - 26/9/2018 için Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/9/2018 - 26/10/2018 için Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/10/2018 - 26/11/2018 için Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/11/2018 - 26/12/2018 için Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/12/2018 - 26/1/2019 için Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/1/2019 - 26/2/2019 için Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/2/2019 - 26/3/2019 için Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/3/2019 - 26/4/2019 için Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/4/2019 - 26/5/2019 için Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/5/2019 - 26/6/2019 için Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/6/2019 - 26/7/2019 için Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/7/2019 - 26/8/2019 için Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/8/2019 - 26/9/2019 için Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/9/2019 - 26/10/2019 için Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/10/2019 - 26/11/2019 için Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/11/2019 - 26/12/2019 için Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/12/2019 - 26/1/2020 için Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/1/2020 - 26/2/2020 için Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/2/2020 - 26/3/2020 için Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/3/2020 - 26/4/2020 için Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/4/2020 - 26/5/2020 için Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/5/2020 - 26/6/2020 için Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/6/2020 - 26/7/2020 için Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/7/2020 - 26/8/2020 için Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/8/2020 - 26/9/2020 için Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/9/2020 - 26/10/2020 için Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 27/10/2020 - 16/11/2020 için Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı (21 gün) [(0,35/100)/30x100]x21 0,2457 TOPLAM Yİ-ÜFE ORANI 19,3257 *Gecikme zammının ay kesrine isabet eden günleri için Yİ-ÜFE tutarının hesaplanmasında, ilgili ay Yİ-ÜFE aylık değişim oranı 30'a bölünmek suretiyle (Yİ-ÜFE aylık değişim oranı/100/30=) bulunacak günlük oran kullanılacaktır. Bulunacak rakamın virgülden sonraki 6 hanesi hesaplamalarda kullanılacak olup, 7 nci ve devam eden hanelerde bir sayı bulunması hâlinde 6 ncı hane bir üst sayıya tamamlanacak ve bulunan rakam 100 sayısı ile çarpılmak suretiyle günlük Yİ-ÜFE oranı bulunacaktır. Bulunan günlük oran geçen gün sayısı ile çarpılarak ay kesrine isabet eden toplam Yİ-ÜFE oranı bulunacaktır. Toplam Yİ-ÜFE aylık değişim oranı ile vergi aslı çarpılmak suretiyle gecikme zammı yerine ödenmesi gereken Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Bu tutar, vergi aslı ile toplanarak Kanun hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır. Örnek 2- 30/4/2019 vadeli bir verginin Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olması hâlinde bu vergiye %34,3544 oranında hesaplanması gereken gecikme zammı yerine toplam Yİ-ÜFE oranı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır. Yİ-ÜFE Oranı ve Hesaplanacak Süre SÜRE ESAS ALINACAK ORAN (%) 1/5/2019 - 31/5/2019 için Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/6/2019 - 30/6/2019 için Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/7/2019 - 31/7/2019 için Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/8/2019 - 31/8/2019 için Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/9/2019 - 30/9/2019 için Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/10/2019 - 31/10/2019 için Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/11/2019 - 30/11/2019 için Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/12/2019 - 31/12/2019 için Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/1/2020 - 31/1/2020 için Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/2/2020 - 29/2/2020 için Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/3/2020 - 31/3/2020 için Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/4/2020 - 30/4/2020 için Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/5/2020 - 31/5/2020 için Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/6/2020 - 30/6/2020 için Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/7/2020 - 31/7/2020 için Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/8/2020 - 31/8/2020 için Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/9/2020 - 30/9/2020 için Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/10/2020 - 31/10/2020 için Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı 0,35 1/11/2020 - 16/11/2020 için Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı (16 gün) [(0,35/100)/30x100]x16 0,1872 TOPLAM Yİ-ÜFE ORANI 6,4872 Toplam Yİ-ÜFE aylık değişim oranı ile vergi aslı çarpılmak suretiyle gecikme zammı yerine ödenmesi gereken Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Bu tutar, vergi aslı ile toplanarak Kanun hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır. Yİ-ÜFE Tutarının Hesaplanmasında Esas Alınacak Diğer Hususlar; Gecikme zammının günlük olarak hesaplanması gerektiği hallerde, bu sürelere uygulanması gereken Yİ-ÜFE aylık değişim oranı da Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinde yapılan düzenlemeler çerçevesinde günlük olarak bulunacaktır. 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde yer alan asgari gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine alınacak Yİ-ÜFE tutarı için de uygulanacaktır. 6183 sayılı Kanunun 52 nci maddesine göre gecikme zammı tatbik süresini durduran iflas ve aciz halleri söz konusu ise gecikme zammı uygulanmayan süreye Yİ-ÜFE aylık değişim oranı da uygulanmayacak, bu hallerin varlığı Yİ-ÜFE uygulanan süreyi de durduracaktır. 6183 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca, belediye sınırları dışındaki köylerde tahsildarlar tarafından tahsil edilen ve tahsildarın ilk uğradığı zaman ödeme yapılmadığı takdirde %10 oranında uygulanan gecikme zammı yerine, tahsildarın ilk uğradığı aydaki Yİ-ÜFE aylık değişim oranı uygulanacaktır. 2- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Kesinleşmiş ve Vadesi Geldiği Halde Ödenmemiş Vergiler Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına, Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olan ve Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla kesinleşmiş olup, bu tarihe kadar (bu tarih dâhil) vadesi geldiği halde ödenmemiş vergiler girmektedir. Kanun kapsamında ödenecek alacak tutarının tespiti için vergi asıllarına; - vade tarihinden, Kanunun yayımı tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı yerine, - daha önce hesaplanmış gecikme faizi olması hâlinde, bu faizin hesaplandığı süre dikkate alınarak, gecikme faizi yerine, Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Yİ-ÜFE tutarı, vergi aslı ile toplanarak Kanuna göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır. Yapılandırılan alacak tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına ilişkin gecikme zammı, gecikme faizi, vergi aslına bağlı vergi cezaları ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir. Örnek 3- 26/11/2018 vadeli 9.300,00 TL katma değer vergisi süresinde ödenmemiştir. Bu Kanunun yayımı tarihine kadar 4.186,99 TL gecikme zammı hesaplanmıştır. Kanunun yayımı tarihi itibarıyla toplam borç tutarı 13.486,99 TL'dir. Bu Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, vergi aslına uygulanan gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Buna göre, gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranı ve Yİ-ÜFE tutarı aşağıdaki şekilde olacaktır. Gecikme Zammı Hesaplanan Süre Alacak Aslı Tutarı (TL) Toplam Gecikme Zammı Oranı Gecikme Zammı Tutarı(TL) Toplam Yİ-ÜFE Oranı Yİ-ÜFE Tutarı(TL) 27/11/2018 - 16/11/2020 9.300,00 %45,0214 4.186,99 %8,2957 771,50 Buna göre, ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır. Ödenecek Tutar Katma Değer Vergisi : 9.300,00 TL Yİ-ÜFE Tutarı (Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı Yerine) : 771,50 TL TOPLAM : 10.071,50 TL Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı : 4.186,99 TL Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 10.071,50 TL tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, toplam 4.186,99 TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir. Örnek 4- 2017 vergilendirme dönemine ilişkin olarak 26/3/2018 tarihine kadar (bu tarih dâhil) elektronik ortamda verilmesi gereken yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmemiştir. Yapılan inceleme sonucunda, 2017 dönemi için 90.000,00 TL gelir vergisi tarh edilmesi ve bir kat vergi ziyaı cezası ile 1.600,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Vergi/ceza ihbarnamesi 19/6/2019 tarihinde mükellefe tebliğ edilmiştir. İnceleme sonucu yapılan bu tarhiyat 19/7/2019 tarihinde tahakkuk etmiş ve Kanunun yayımı tarihine kadar herhangi bir ödemede bulunulmamıştır. Bu tarhiyata göre tahakkuk eden vergi, vergi ziyaı cezası, özel usulsüzlük cezası, gecikme faizi ve gecikme zamları şu şekildedir. Gelir Vergisi : 90.000,00 TL Vergi Ziyaı Cezası : 90.000,00 TL Özel Usulsüzlük Cezası : 1.600,00 TL Gecikme Faizi : 21.240,00 TL Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı : 24.205,68 TL Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan Gecikme Zammı : 24.205,68 TL TOPLAM : 251.251,36 TL Bu Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarları aşağıdaki gibi olacaktır. Vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş olan ve Kanun kapsamına giren vergi cezalarının Kanundan yararlanılarak ödenmek istenmesi hâlinde, Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince bu cezaların %50'sinin ödenmesi durumunda, cezanın geri kalan %50'sinin tahsilinden vazgeçilecektir. Vergi aslına uygulanan gecikme faizi ve gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak, Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Buna göre, örnek olayda gecikme faizinin hesaplandığı süre, gecikme faizi tutarı, bu sürelere ilişkin toplam Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarları aşağıda gösterilmiştir. Gecikme Faizi Hesaplanan Süre Alacak Aslı Tutarı (TL) Toplam Gecikme Faizi Oranı Gecikme Faizi Tutarı (TL) Toplam Yİ-ÜFE Oranı Yİ-ÜFE Tutarı (TL)
I. Taksit
1/4/2018 - 19/7/2019
45.000,00
%26,40
11.880,00
%5,25
2.362,50
II. Taksit
1/8/2018 - 19/7/2019
45.000,00
%20,80
9.360,00
%3,85
1.732,50
TOPLAM
90.000,00
21.240,00
4.095,00
Gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarı aşağıdaki şekildedir.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Aslı
Tutarı(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı(TL)
20/8/2019 - 16/11/2020
90.000,00
(Gelir V.)
%26,8952
24.205,68
%5,2276
4.704,84
20/8/2019 - 16/11/2020
90.000,00
(Vergi Ziyaı Cezası)
%26,8952
24.205,68
-----
-----
Ödenecek Tutar
Gelir Vergisi
:
90.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (1.600,00 x %50=)
:
800,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine)
:
4.095,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı Yerine)
:
4.704,84 TL
TOPLAM
:
99.599,84 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası
:
90.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (1.600,00 x %50=)
:
800,00 TL
Gecikme Faizi
:
21.240,00 TL
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı
:
24.205,68 TL
Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan Gecikme Zammı
:
24.205,68 TL
TOPLAM
:
160.451,36 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 99.599,84 TL'nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi durumunda, toplam 160.451,36 TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir. (Örnekte mali tatile ilişkin hükümler dikkate alınmamıştır.)
3- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Kesinleşmiş ve Ödeme Süresi Henüz Geçmemiş Vergiler
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla kesinleştiği halde ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan alacaklar için de Kanun hükmünden yararlanılabileceği belirtilmiştir.
Buna göre, muhtelif şekillerde kesinleşen ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi henüz geçmemiş olan alacaklar hakkında, aşağıda açıklanan hususlar ve bu Tebliğin önceki bölümlerinde yer alan açıklamalar dikkate alınarak işlem tesis edilecektir.
a) 213 sayılı Kanunun Uzlaşma Hükümlerine Göre Kesinleşen Alacaklar
7256 sayılı Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) 213 sayılı Kanunun gerek uzlaşma gerekse tarhiyat öncesi uzlaşma hükümlerinden yararlanılarak uzlaşma sağlanmış ancak ödeme süresi henüz geçmemiş borcu olan mükellefler, uzlaşma sonucu tahakkuk eden vergi ve ceza tutarları ile hesaplanan gecikme faizleri dikkate alınarak Kanun hükümlerinden yararlanabileceklerdir.
Örnek 5- 26/10/2019 tarihinde verilmesi gereken katma değer vergisi beyannamesi süresinde verilmemiştir. Mükellefin defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucu adına 80.000,00 TL katma değer vergisi tarh edilerek bir kat vergi ziyaı cezası ile 1.900,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Buna ilişkin vergi/ceza ihbarnamesi 15/9/2020 tarihinde mükellefe tebliğ edilmiştir.
Mükellef, 8/10/2020 tarihinde uzlaşma talebinde bulunmuş, 19/10/2020 tarihi uzlaşma günü olarak verilmiş ve aynı gün varılan uzlaşma sonucuna göre, vergi dairesince aşağıda yazılı tutarlar tahakkuk ettirilmiştir.
Katma Değer Vergisi
:
60.000,00 TL
Vergi Ziyaı Cezası
:
30.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası
:
1.900,00 TL
Gecikme Faizi
:
11.280,00 TL
TOPLAM
:
103.180,00 TL
Mükellefin Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunması hâlinde, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla uzlaşma sonucu tahakkuk eden alacakların henüz ödeme süresi geçmemiş (vade tarihi: 19/11/2020) olduğundan, Kanunun 2 nci maddesi hükmüne göre ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı(TL)
27/10/2019 -19/10/2020
60.000,00
%18,80
11.280,00
%3,85
2.310,00
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi
:
60.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (1.900,00 x %50=)
:
950,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine)
:
2.310,00 TL
TOPLAM
:
63.260,00 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası
:
30.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (1.900,00 x %50=)
:
950,00 TL
Gecikme Faizi
:
11.280,00 TL
TOPLAM
:
42.230,00 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 63.260,00 TL'nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi durumunda, toplam 42.230,00 TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
b) 213 sayılı Kanunun 376 ncı Maddesinden Yararlanılarak Ödenecek Alacaklar
213 sayılı Kanun uyarınca kesilmiş olan vergi cezaları için anılan Kanunun 376 ncı maddesi hükmü uyarınca indirim talebinde bulunulan ancak, 7256 sayılı Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla dava açma süresi geçmiş, dolayısıyla kesinleştiği halde ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan alacaklar için indirimli ceza tutarları dikkate alınarak Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Bu safhada bulunan alacaklar için, 213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesine göre indirimli olarak tahakkuk ettirilen cezanın vergi aslına bağlı olmayan bir ceza ya da iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezası olması durumunda ödenecek ceza tutarının 7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmüne göre indirilmiş tutar üzerinden hesaplanmasına dikkat edilecektir.
Örnek 6- 10/9/2020 tarihinde Bakanlığımız özel işaretli görevlisinin ikazına rağmen durmayan aracın sahibi adına 1.300,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmiş ve vergi/ceza ihbarnamesi 23/9/2020 tarihinde tebliğ edilmiştir. Mükellef söz konusu vergi cezası için 213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesi hükmünden yararlanmak üzere dava açma süresinin son günü olan 23/10/2020 tarihinde vergi dairesine müracaat etmiştir. Vergi dairesince mükellefin talebi üzerine cezanın yarısı indirilerek, kalan 650,00 TL özel usulsüzlük cezası tahakkuk ettirilmiş ve mükellefe cezayı 23/11/2020 tarihine kadar ödemesi gerektiği bildirilmiştir.
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi henüz geçmemiş olan bu alacağa ilişkin Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, 213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesi çerçevesinde hesaplanan 650,00 TL özel usulsüzlük cezası, Kanun hükümlerine göre %50 oranında indirilerek tahsil edilecektir. Söz konusu cezanın %50'sine isabet eden (650,00 x %50=)325,00 TL'nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, özel usulsüzlük cezasından kalan 325,00 TL'nin tahsilinden vazgeçilecektir.
c) 213 sayılı Kanunun 371 inci Maddesinde Yer Alan Pişmanlık Hükümlerine Göre Beyan Edilen Matrahlar Üzerinden Tahakkuk Eden Alacaklar
7256 sayılı Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla (**) (Danıştay Dördüncü Daire Başkanlığının 25/5/2022 tarihli ve Esas No:2021/375, Karar No:2022/3271 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.) pişmanlık hükümlerine göre tahakkuk eden ve 15 günlük ödeme süresi henüz geçmemiş olan alacaklar için Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir. Bu takdirde, pişmanlık zammı yerine Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Ancak, 7256 sayılı Kanun hükümlerine göre ödeme yapılmamış olması hâlinde pişmanlık hükümlerinin ihlal edilmiş sayılacağı tabiidir. Dolayısıyla, kısmen pişmanlık ihlali olamayacağından borçlular ödedikleri tutar kadar Kanun hükmünden yararlanamayacaktır.
213 sayılı Kanunun pişmanlık hükümlerine göre tahakkuk eden ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla 371 inci maddede öngörülen 15 günlük ödeme süresinde ödenmemiş olan vergiler için pişmanlık hükümleri ihlal edilmiş olacak ve vergi asılları ile bunlara hesaplanan gecikme faizi/gecikme zammı Kanun kapsamında yapılandırılacaktır.
Örnek 7- Ocak/2020 vergilendirme dönemine ilişkin elektronik ortamda verilmesi gereken gelir (stopaj) vergisi beyannamesi 10/11/2020 tarihinde pişmanlıkla verilmiş, bunun üzerine 9.400,00 TL vergi tahakkuk etmiş ve alacağın vadesi 25/11/2020 tarihi olarak oluşmuştur. Ayrıca, beyannamenin süresinde verilmemesi nedeniyle 2.300,00 TL tutarında özel usulsüzlük cezası kesilerek aynı gün mükellefe tebliğ edilmiştir.
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi henüz geçmemiş olan bu alacağa ilişkin Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, Kanun hükmüne göre ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Pişmanlık Zammı Hesaplanan Süre*
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Pişmanlık
Zammı
Oranı
Pişmanlık
Zammı Tutarı
(TL)
Yİ-ÜFE
Hesaplanacak
Süre
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/2/2020-
16/11/2020
9.400,00
%14,40
1.353,60
27/2/2020-
16/11/2020
%3,15
296,10
* Pişmanlık zammının hesabında Kanunun yayımı tarihi esas alınmıştır.
** Danıştay Dördüncü Daire Başkanlığının 25/5/2022 tarihli ve Esas No:2021/375, Karar No:2022/3271 sayılı kararıyla iptal edilen kısım "(bu tarih hariç)" şeklindedir.
Ödenecek Tutar
Gelir (Stopaj) Vergisi
:
9.400,00 TL
Damga Vergisi
:
58,80 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Pişmanlık Zammı Yerine)
:
296,10 TL
TOPLAM
:
9.754,90 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Pişmanlık Zammı (Gelir (Stopaj) Vergisi için)
:
1.353,60 TL
Yukarıda belirtilen 9.754,90 TL'nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, 1.353,60 TL'nin tahsilinden vazgeçilecektir.
Mükellefe kesilmiş olan 2.300,00 TL tutarındaki özel usulsüzlük cezasına ilişkin vergi/ceza ihbarnamesinin 10/11/2020 tarihinde tebliğ edilmiş olması ve Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla 30 günlük dava açma süresinin geçmemiş olması nedeniyle (bu alacak kesinleşmemiş olduğundan) bu ceza için Kanun hükmünden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
Mükellefçe, yapılandırılan tutarın tamamının Kanun hükümlerine göre ödenmemesi hâlinde, pişmanlık hükümleri ihlal edilmiş sayılacak ve Kanun hükmünden yararlanılamayacaktır.
ç) 213 sayılı Kanunun 379 uncu Maddesinden Yararlanılarak Ödenecek Alacaklar
213 sayılı Kanunun "Kanun yolundan vazgeçme" başlıklı 379 uncu maddesinde "Vergi/ceza ihbarnamesine karşı süresinde açılan davalarda, vergi mahkemesince verilen istinaf yolu açık kararlar ile bölge idare mahkemesince verilen temyiz yolu açık kararlarda (Danıştayın bozma kararı üzerine verilen kararlar hariç);
1. Kaldırılan vergi tutarının %60'ı, tasdik edilen vergi tutarının tamamı ile tasdik edilen vergi tutarına ilişkin vergi ziyaı cezasının %75'i,
2. Bağlı olduğu vergi aslı dava konusu yapılmayan veya 359 uncu maddede yazılı fiillere iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezaları ile usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının kaldırılan tutarının %25'i ve tasdik edilen tutarının %75'i,
mükellef için geçerli olan kanun yoluna başvuru süresi içerisinde, dava konusu vergi ve/veya vergi cezalarının tümü için kanun yolundan vazgeçildiğine ilişkin dilekçenin ilgili vergi dairesine verilmesi şartıyla kanun yolundan vazgeçme dilekçesinin verildiği tarih itibarıyla başkaca bir işleme gerek kalmaksızın tahakkuk eder.
Bu şekilde tahakkuk eden tutarlar tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu maddeye göre tahakkuk eden vergi ve/veya vergi cezalarının %80'inin, hesaplanacak gecikme faizi ile birlikte bu sürede tamamen ödenmesi şartıyla, vergi ve ceza tutarından %20 oranında indirim yapılır. Şu kadar ki, tasdik edilerek tahakkuk eden vergi tutarında indirim yapılmaz. İndirim hükmünden yararlanılabilmesi için dava konusu yapılan ve bu maddeye göre tahakkuk eden vergi ve/veya vergi cezaları ile gecikme faizlerinin birlikte bu fıkra kapsamında ödenmesi şarttır…" hükmü yer almaktadır.
Bu itibarla, 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesi hükmünden yararlanmak üzere Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) davadan tamamen feragat edilerek anılan maddeye göre tahakkuk eden vergi ve/veya vergi cezalarından, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olanlar için Kanundan yararlanılabilecektir.
213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesine göre tahakkuk eden ve tahakkuk tarihinden itibaren bir aylık ödeme süresi 7256 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) geçmemiş olan alacakların bu Kanuna göre yapılandırılarak ödenmesi hâlinde, 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen indirimler ayrıca uygulanır.
Ancak, 7256 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılandırılan bu alacağın tamamının Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmemesi hâlinde 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan indirim hükümlerinden yararlanılamayacağı tabiidir.
Örnek 8- Mükellef hakkında Mart/2019 dönemine ilişkin katma değer vergisine yönelik yapılan vergi incelemesi sonucu düzenlenen rapor uyarınca 120.000,00 TL katma değer vergisi tarh edilmiş, 120.000,00 TL vergi ziyaı cezası kesilmiş ve buna ilişkin vergi/ceza ihbarnamesi tebliğ edilmiştir. Mükellef bu ihbarnameye karşı süresinde vergi mahkemesi nezdinde dava açmıştır. Yapılan yargılama sonucunda vergi mahkemesi tarafından istinaf yolu açık olmak üzere verginin 40.000,00 TL ve bu vergiye bağlı vergi ziyaı cezasının 40.000,00 TL tutarındaki kısımlarının tasdik edilmesi, vergi ve cezanın kalan kısımlarının ise kaldırılması yönünde karar verilmiştir.
Mükellef, 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesi hükmünden yararlanmak için 20/10/2020 tarihinde vergi dairesine kanuni süresi içerisinde başvurmuştur.
Anılan madde hükmüne göre;
- 40.000,00 TL vergi tasdik edildiği için bu tutarın tamamı,
- 80.000,00 TL vergi kaldırıldığı için bu tutarın %60'ı olan (80.000,00 x %60=)48.000,00 TL,
- 40.000,00 TL vergi ziyaı cezası tasdik edildiği için bu tutarın %75'i olan (40.000,00 x %75=)30.000,00 TL,
- 88.000,00 TL vergi aslı üzerinden hesaplanan 28.424,00 TL gecikme faizi,
olmak üzere toplamda 146.424,00 TL tahakkuk etmiştir.
Mükellef kanun yolundan vazgeçme dilekçesini 20/10/2020 tarihinde verdiğinden bu alacakların bir aylık ödeme süresi Kanunun yayımı tarihi itibarıyla devam etmektedir (vade tarihi 20/11/2020).
Mükellefin bu alacakları, bir aylık ödeme süresi içinde (20/11/2020 tarihine kadar) 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesi kapsamında ödemesi hâlinde ödenecek tutarlar aşağıdaki gibi olacaktır.
Ödenecek tutar;
- tasdik edilen verginin tamamı (40.000,00 TL) ile kaldırılan verginin tahakkuk eden kısmının %80'inin [(48.000,00 x %80=)38.400,00 TL'nin] toplamı olan 78.400,00 TL,
- 78.400,00 TL vergi üzerinden hesaplanacak gecikme faizi tutarı olan 25.323,20 TL,
- tahakkuk eden ceza tutarının %80'i olan (30.000,00 x %80=)24.000,00 TL,
olmak üzere toplam 127.723,20 TL'dir.
213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesine istinaden tahakkuk edecek vergi ve vergi cezası için 7256 sayılı Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, bu alacakların Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi henüz geçmemiş olması nedeniyle 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan indirimler uygulanmak suretiyle bulunacak tutarlar dikkate alınarak 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılacak alacak tutarı belirlenecektir.
Bu durumda, Kanun kapsamında ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/4/2019-20/10/2020
78.400,00
%32,30
25.323,20
%5,95
4.664,80
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi
:
78.400,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine)
:
4.664,80 TL
TOPLAM
:
83.064,80 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası
:
24.000,00 TL
Gecikme Faizi
:
25.323,20 TL
TOPLAM
:
49.323,20 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 83.064,80 TL'nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi durumunda, 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan indirim hükmü kapsamında 18.700,80 TL (9.600,00 TL vergi aslı ile bu asla ilişkin hesaplanan 3.100,80 TL gecikme faizi ve 6.000,00 TL vergi ziyaı cezası) ile 7256 sayılı Kanun kapsamında 49.323,20 TL olmak üzere toplam 68.024,00 TL alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
Ancak, 7256 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılandırılan bu alacağın tamamının Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmemesi hâlinde 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan indirim hükümlerinden yararlanılamayacağı tabiidir.
Kanunun yayımı tarihinden sonra 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesi hükmünden faydalanmak için vergi dairesine dilekçe verilmesi durumunda, bu madde kapsamında verilecek tahakkuklar Kanunun yayımı tarihinden sonra kesinleşmiş olacağından, bu alacakların 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması mümkün bulunmamaktadır.
4- Kanunun Yayımı Tarihinden Önce Asılları Kısmen ya da Tamamen Ödenmiş Olan Vergiler
7256 sayılı Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihinden önce asılları kısmen ya da tamamen ödenmiş olan alacaklar Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmüne göre yapılandırılacaktır.
Buna göre, Kanunun yayımı tarihinden önce asılları kısmen ya da tamamen ödenmiş olan vergilerle ilgili olarak aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.
a) Asılları Kısmen Ödenmiş Olan Vergiler
Asılları kısmen ödenmiş olan vergilerin ödenmemiş kısmına,
- vade tarihinden Kanunun yayımı tarihine kadar hesaplanacak gecikme zammı yerine,
- daha önce hesaplanmış gecikme faizi olması hâlinde, gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Bu tutar, ödenmemiş vergi aslı ile toplanarak Kanuna göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
Yapılandırılan alacak tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına uygulanan gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi aslına bağlı cezalar ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Asılları kısmen ödenmiş vergilerin, ödenmiş kısmına isabet eden gecikme zammı ve gecikme faizinin ödenmemiş olması hâlinde ise aşağıdaki (b) bölümünde yer alan açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
b) Asılları Tamamen Ödenmiş Vergilere İlişkin Gecikme Faizi ve Gecikme Zammı
7256 sayılı Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihinden önce asılları tamamen ödenmiş vergiler üzerinden hesaplanmış gecikme zammı ve gecikme faizleri;
- verginin vade tarihinden ödendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı yerine,
- vergiye gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak, gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına uygulanan gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi aslına bağlı cezalar ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Diğer taraftan, Kanunun yayımı tarihinden önce vergi aslının, vergi aslına uygulanan gecikme zammının, gecikme faizinin ve vergi cezalarının ödenmiş olması, başka bir ifadeyle, ödenmemiş kısmın sadece vergi cezasına uygulanan gecikme zammından ibaret olması hâlinde, herhangi bir şart aranmaksızın vergi cezalarına uygulanan gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
c) Asılları Tamamen Ödenmiş Vergilere İlişkin Gecikme Faizi ve Gecikme Zamlarından, Kanunun Yayımı Tarihinden Önce Kısmen Tahsil Edilenler
Asılları tamamen ödenmiş vergilere ilişkin gecikme faizi ve gecikme zamlarından, Kanunun yayımı tarihinden önce kısmen tahsilat yapılmışsa,
- verginin vade tarihinden ödendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı yerine,
- vergiye gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Ödenmiş gecikme faizi/gecikme zammı tutarının, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarından fazla olması hâlinde herhangi bir tahsilat yapılmayacak, kalan gecikme faizi/gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir. Bununla birlikte, tahsil edilmiş gecikme faizi ve gecikme zammından red ve iade yapılmayacaktır.
Ödenmiş gecikme faizi/gecikme zammı tutarının, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarından az olması hâlinde ise ödenecek tutar, Yİ-ÜFE tutarından ödenmiş olan gecikme faizi/gecikme zammı çıkartılmak suretiyle tespit edilecektir. Bu şekilde belirlenen tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, kalan gecikme faizi/gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
Örnek 9- Nisan, Mayıs, Haziran/2018 vergilendirme dönemine ilişkin 12.300,00 TL geçici vergi tahakkuk etmiştir. Ancak, mükellef 17/8/2018 vadeli geçici vergi borcunu ödememiştir. Söz konusu vergi borcu mükellefin yıllık gelir vergisi beyannamesini, beyanname verme süresi içinde vermesi nedeniyle, 1/3/2019 tarihi itibarıyla terkin edilmiş ve 1.500,65 TL gecikme zammı hesaplanmıştır.
Mükellefin gecikme zammı borcuna karşılık vergi dairesince 8/5/2019 tarihinde 150,00 TL tahsilat yapılmıştır.
Mükellefin, Kanundan yararlanmak için başvuruda bulunması hâlinde geçici verginin vade tarihinden terkin edildiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı tutarı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Bu durumda uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranı %2,2404'tür.
Toplam Yİ-ÜFE tutarı ise (12.300,00 x %2,2404=)275,57 TL olacaktır.
Mükellefin gecikme zammına karşılık hiç ödeme yapmamış olması hâlinde, Kanun hükmünden yararlanmak için ödemesi gereken tutar 275,57 TL'dir.
Ancak, mükelleften Kanunun yayımı tarihinden önce gecikme zammına karşılık 150,00 TL tahsilat yapıldığından, Kanuna göre ödemesi gereken Yİ-ÜFE tutarından, daha önce ödenen gecikme zammı tutarı çıkarılarak tahsili gereken Yİ-ÜFE tutarı bulunacaktır.
Buna göre, ödenecek Yİ-ÜFE tutarı; (275,57 - 150,00=)125,57 TL'dir.
Mükellefin bu tutarı Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödemesi hâlinde gecikme zammından kalan (1.500,65 - 150,00=)1.350,65 TL'nin tahsilinden vazgeçilecektir.
5- Sadece Vergi Aslına Bağlı Vergi Cezası ve Buna İlişkin Gecikme Zammından İbaret Borçlar
7256 sayılı Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla ödenmemiş borcun sadece vergi aslına bağlı kesilen cezalardan olması durumunda bu Tebliğin (II/F-14) bölümünde belirtilen açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
6- Bir Vergi Aslına Bağlı Olmaksızın Kesilmiş Olan Vergi Cezaları
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak kesilmiş olan vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları (I. ve II. derece usulsüzlük cezaları ile özel usulsüzlük cezaları), Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla kesinleşmiş ve vadesi geldiği halde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olması hâlinde, anılan bent kapsamında yapılandırılabilecektir.
Bu durumda, vergi aslına bağlı olmayan vergi cezalarının %50'sinin Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50'sinin tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce bu cezalara karşılık kısmi ödeme yapılmış olması hâlinde ödenmemiş kısım için bu Kanundan yararlanılacaktır.
Örnek 10- Mükellefe, yaptığı satışa ilişkin fatura vermemesinden dolayı 290,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmiş ve vergi/ceza ihbarnamesi 19/3/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Kesilen ceza itirazsız kesinleşmiştir.
Mükellefin, Kanundan yararlanmak için başvuruda bulunması hâlinde 290,00 TL özel usulsüzlük cezasının %50'sine isabet eden (290,00 x %50=)145,00 TL ödemesi gerekecektir. Söz konusu tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde kalan 145,00 TL özel usulsüzlük cezasının tahsilinden vazgeçilecektir.
7- İştirak Nedeniyle Kesilen Vergi Ziyaı Cezaları
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca iştirak nedeniyle kesilen, Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla kesinleşmiş ve vadesi geldiği halde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş vergi cezalarının %50'si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla, cezaların kalan %50'sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce bu cezalardan kısmen tahsilat yapılmış ise kalan tutar üzerinden Kanundan yararlanılabilecektir.
8- İhtirazi Kayıtla Beyan Edilen Vergiler
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine tahakkuk etmiş olan vergiler hakkında, maddenin birinci fıkrasının (a) bendi hükmünün uygulanacağı belirtilmiştir.
Buna göre, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ihtirazi kayıtla beyan edilmiş ancak ödenmemiş vergiler dava konusu yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın Kanun kapsamında yapılandırılacaktır. Bu takdirde, ihtilafa ilişkin yargı mercilerince verilmiş kararlar dikkate alınmadan mükelleflerin beyanı üzerine tahakkuk eden tutar esas alınarak Kanun hükmünden yararlanılacaktır.
Ayrıca, alacağa ilişkin açılmış olan davalardan vazgeçilmesi gerektiği tabiidir.
9- Geçici Vergiler
7256 sayılı Kanun kapsamına, vergilendirme döneminin bitim tarihi ve beyanname verme süresinin son günü Ağustos/2020 ayı ve öncesine rastlayan dönemler girdiğinden, 2020 takvim yılına ilişkin gelir ve kurumlar vergisine mahsuben ödenmesi gereken, Ocak, Şubat Mart/2020 ve Nisan, Mayıs, Haziran/2020 vergilendirme dönemine ait geçici vergiler Kanun kapsamına girmekte, Temmuz, Ağustos, Eylül/2020 vergilendirme dönemine ait geçici vergiler ise Kanun kapsamına girmemektedir.
Ayrıca, özel hesap dönemi tayin edilen mükelleflere ilişkin geçici vergilerde ise geçici vergi dönemi ve beyanname verme süresi 31/8/2020 tarihi ve bu tarihten önce olanlardan Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş ve vadesi geldiği halde ödenmemiş ya da ödeme süresi geçmemiş olanlar Kanun kapsamına girmektedir. Geçici verginin mahsup edileceği özel hesap dönemine ilişkin mahsup tarihinden önce Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, bu borçların yapılandırılması mümkün bulunmaktadır.
Geçici vergilerin yıllık gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilebilmesi için mahsup tarihi itibarıyla ödenmiş olması gerekmektedir. 7256 sayılı Kanuna göre geçici vergilerin yapılandırılmış olması bu vergilerin ödendiği anlamına gelmeyecektir.
Bu nedenle, yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamesinde Kanun kapsamında yapılandırılmış ancak ödenmemiş geçici vergi asıllarının yıllık gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilmesi mümkün olmayacaktır. Ancak, yapılandırılmış ve yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesinden önce ödenmiş olan geçici vergilerin, yıllık gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edileceği, ödenmemiş geçici vergi asıllarının ise terkin edileceği tabiidir.
10- Motorlu Taşıtlar Vergisine İlişkin Yapılacak İşlemler
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasıyla, Kanun kapsamında ödenecek olan motorlu taşıtlar vergisi ve bu vergiye bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın ait olduğu taşıt için, Kanun hükümlerinin ihlal edilmemiş olması koşuluyla, 197 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin (d) fıkrası hükmü uygulanmadan, taksit ödeme süresi sonuna kadar fenni muayene yaptırılmasına ve uçuşa elverişli belgesi verilmesine imkân sağlanmaktadır.
Ancak, taşıtın satış ve devri hâlinde taksitlendirilen borcun tamamının ödenmesi şartının aranılacağı tabiidir.
11- 5736 sayılı Kanuna Göre Uzlaşılmış Alacaklar
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile 20/2/2008 tarihli ve 5736 sayılı Bazı Kamu Alacaklarının Uzlaşma Usulü ile Tahsili Hakkında Kanunun 1 ve 2 nci maddeleri gereğince ödenmesi gerektiği halde Kanunun yayımı tarihine kadar ödenmemiş olan tutarların Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılabileceği hüküm altına alınmıştır.
5736 sayılı Kanun kapsamında taksitlendirilen alacaklardan Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olanlar, Kanunun 2 nci maddesine göre yapılandırılacak ve ödenecek tutarın tespitinde, alacak asıllarına 5736 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin altıncı fıkrası gereğince ödemede gecikilen her ay ve kesri için aylık olarak uygulanması gereken;
- %5 zammın yerine ilgili aylara ait Yİ-ÜFE aylık değişim oranları,
- 5736 sayılı Kanunda öngörülen ve taksitlere %5 zammın uygulandığı süreden sonra gecikilen süre için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanması gereken gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları,
esas alınarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
7256 sayılı Kanuna göre, 5736 sayılı Kanunun 1 ve 2 nci maddeleri uyarınca ödenecek taksitlere ilk taksit ödeme süresinin başlangıç tarihinden itibaren her ay ve kesri için ayrı ayrı binde iki oranında hesaplanan faiz için herhangi bir Yİ-ÜFE tutarı hesaplanmayacaktır. Binde iki oranında hesaplanan tutar, Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince, Kanun kapsamında yapılandırılan borcun Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla terkin edilecektir.
Diğer taraftan, 5736 sayılı Kanunun 1 inci maddesi kapsamında uzlaşılarak tahakkuk ettirilen ve taksitler hâlinde vadelendirilen alacak tutarı içerisinde yer alan vergi aslı ve gecikme faizi Kanun kapsamında yapılandırılacak ve varsa vergi cezaları hakkında da 7256 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.
12- Kanun Kapsamındaki İdari Para Cezaları
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş olup vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi kapsamında olan idari para cezalarının yapılandırma usulü belirlenmiştir.
Buna göre, Kanun kapsamında yapılandırılması mümkün olan idari para cezalarından, 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilmiş olan ve bu Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla kesinleşmiş olup vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunanların asıllarının tamamı ile bunlara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer'i amme alacakları yerine, Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece fer'i alacaktan ibaret olması hâlinde fer'i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaya bağlı fer'ilerin tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanun kapsamında yapılandırılması mümkün olan idari para cezalarından;
- 2918 sayılı Kanuna göre verilen ve süresinde ödenmeyen idari para cezalarına, vade tarihinden ödendiği tarihe kadar,
- 4925 sayılı Kanuna göre verilen ve süresinde ödenmemiş olan idari para cezalarından, anılan Kanunda değişiklik yapan 5728 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 8/2/2008 tarihinden önce (bu tarih hariç) verilmiş olanlara vade tarihinden 8/2/2008 tarihine kadar (bu tarih hariç),
geçen her ay ve kesri için aylık %5 oranında faiz hesaplanması ve hesaplanan faiz tutarının da cezanın iki katını geçmemesi gerekmektedir.
7256 sayılı Kanun kapsamında trafik ve karayolu taşıma idari para cezalarının yapılandırılmasında aylık %5 oranında hesaplanacak faiz yerine Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Ancak, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarı da ilgili Kanun gereğince idari para cezasının iki katını geçemeyecektir.
2918 sayılı Kanunun 31/7/2004 tarihinde yürürlüğe giren 5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki 115 inci maddesi hükmüne göre, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren on gün içerisinde ödenmeyen trafik idari para cezaları iki katına çıkarak ödeme süresi on gün daha uzamakta ve bu süre içerisinde de ödenmeyen trafik idari para cezaları üç katına çıkmaktaydı. 5228 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce verildiği halde Kanunun yayımı tarihine kadar ödenmemiş olan trafik idari para cezalarının yapılandırılmasında herhangi bir fer'i alacak bulunmadığından, bu alacak üzerinden Yİ-ÜFE tutarı hesaplanmayacak ve yapılandırmada üç katına çıkmış tutar esas alınacaktır. Aynı şekilde 4925 sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki 29 uncu maddesi hükmüne göre üç katına çıkmış karayolu taşıma idari para cezaları için de üç katına çıkan tutar üzerinden Kanundan yararlanılabilecektir.
7256 sayılı Kanun kapsamına giren idari para cezalarına ilişkin tutanakların ilgili vergi dairelerine intikal etmemiş olması hâlinde, borçlular vergi dairelerine idari yaptırım karar tutanaklarını ibraz ederek başvuruda bulunabilecek ve bu başvurular üzerine söz konusu idari para cezaları Kanun kapsamında yapılandırılacaktır.
Örnek 11- 10/5/2020 vadeli 1.228,00 TL tutarlı trafik idari para cezasının, Kanundan yararlanılmak suretiyle ödenmesi durumunda ödenmesi gereken alacak tutarı ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı şu şekilde olacaktır.
Faiz Hesaplanan Süre
İdari Para Cezası Tutarı (TL)
Faiz Oranı
Faiz Tutarı (TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
11/5/2020-16/11/2020
1.228,00
%35
429,80
%2,45
30,09
Ödenecek Tutar
İdari Para Cezası Aslı
:
1.228,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Faiz Yerine)
:
30,09 TL
TOPLAM
:
1.258,09 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacak
Faiz
:
429,80 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 1.258,09 TL'nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi durumunda, toplam 429,80 TL tutarındaki faizin tahsilinden vazgeçilecektir.
13- 6183 sayılı Kanun Kapsamında Takip Edilen Diğer Alacaklar
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, vergiler ile Kanun kapsamına giren idari para cezaları dışında kalan ve bu Tebliğin (I/B-1-c) bölümünde belirtilen amme alacaklarının yapılandırılmasına ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi kapsamında olan ve Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla kesinleşmiş olup vadesi geldiği halde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan asli alacakların ödenmemiş kısmının tamamı ile bu alacaklara bağlı faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer'i amme alacakları yerine Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla bu alacaklara uygulanan faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer'i amme alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmemiş olan alacağın sadece fer'i alacaktan ibaret olması hâlinde ise fer'i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla Kanun hükmünden yararlanılacak ve faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer'i amme alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Söz konusu bent kapsamına giren alacak asıllarının Kanunun yayımı tarihinden önce kısmen veya tamamen ödenmiş olması hâlinde yapılandırılacak tutar bu Tebliğin (II/B-4) bölümüne göre tespit edilecektir.
Bu bölümde yer verilen alacaklara yönelik olarak Kanundan yararlanılmak istenildiği takdirde dava açılmaması, dava açılmış olması hâlinde davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması şarttır.
Örnek 12- Yurtdışından 10 ay vadeli ihracatın finansmanı için 3/3/2017 tarihinde kredi kullanan mükelleften teşvik mevzuatı gereğince kaynak kullanımını destekleme fonu kesintisi yapılmamıştır.
İhracat taahhüdünü süresi içinde kapatan mükellefin taahhüt kapatılmasında kullanılan gümrük beyannamelerinin gerçeğe uygun olmadığının anlaşılması üzerine ilgili banka tarafından 27.000,00 TL kaynak kullanımını destekleme fonu kesintisi takip ve tahsil edilmek üzere mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine 21/5/2018 tarihinde bildirilmiştir. Vergi dairesince yapılan tebliğ üzerine vadesi 12/7/2018 tarihi olan kaynak kullanımını destekleme fonu kesintisi ile kredi kullanım tarihinden vade tarihine kadar hesaplanan cezai faiz için Kanunun yayımı tarihine kadar herhangi bir ödemede bulunulmamıştır.
Mükellefin, Kanundan yararlanmak üzere bağlı olduğu vergi dairesine başvurması hâlinde, kaynak kullanımını destekleme fonu kesintisi aslına;
- kredi kullanım (3/3/2017) tarihinden vade tarihine kadar geçen süre için hesaplanan cezai faiz yerine,
- vade tarihinden Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihine kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı yerine,
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Buna göre, kaynak kullanımını destekleme fonu kesintisi ile cezai faiz ve gecikme zammı yerine uygulanacak Yİ-ÜFE tutarları aşağıdaki şekilde olacaktır.
Cezai Faizin Hesaplandığı Süre
KKDF Tutarı (TL)
Cezai Faiz (TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
3/3/2017 - 11/7/2018
27.000,00
6.604,27
%5,7053
1.540,43
Örnek olayın meydana geldiği dönemde yıllık cezai faiz oranı; 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1 inci maddesinde yer alan kanuni faiz oranlarının 2 katıdır. Hesaplamalarda, kredi kullanım tarihinden alacağın vade tarihine kadar yürürlükte olan kanuni faiz oranlarının 2 katı esas alınarak geçen gün sayıları üzerinden basit faiz hesaplama metodu kullanılmaktadır. 3/3/2017 tarihinden 11/7/2018 tarihine kadar geçen süre için faiz tutarı [27.000,00 x 496 x (9 x 2)] / 36500 = 6.604,27 TL'dir.
Gecikme Zammının Hesaplandığı Süre
KKDF Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
13/7/2018-16/11/2020
27.000,00
%52,5136
14.178,67
%9,8468
2.658,64
Ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı:
Ödenecek Tutar
Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kesintisi
:
27.000,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Cezai Faiz Yerine)
:
1.540,43 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Zammı Yerine)
:
2.658,64 TL
TOPLAM
:
31.199,07 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Cezai Faiz
:
6.604,27 TL
Gecikme Zammı
:
14.178,67 TL
TOPLAM
:
20.782,94 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 31.199,07 TL tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, toplam 20.782,94 TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
14- Tecilli Alacaklar
7256 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasının (a) bendinde "a) 6183 sayılı Kanun ve diğer kanunlar uyarınca tecil edilip de tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte olanlarından, kalan taksit tutarları için borçlular, talep etmeleri hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanabilirler. Bu takdirde tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit tutarları için tecil hükümleri geçerli sayılır. Bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre için sadece ilgili kanunda öngörülen faiz uygulanır. Kalan taksit tutarları vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilir ve bu alacaklar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca, Kanun kapsamına giren alacakların, Kanunun yayımı tarihinden önce 6183 sayılı Kanun ve diğer kanunlar uyarınca tecil edilmiş ve tecil şartlarına uygun ödeniyor olması hâlinde borçlular, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi geçmemiş olan taksit tutarları için Kanun hükümlerinden yararlanabileceklerdir.
Bu takdirde, tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit tutarları için tecil hükümleri geçerli sayılacaktır. Bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre için ilgili kanunun öngördüğü faiz uygulanmış ve tahsil edilmiş olduğundan, ödenmiş kısım ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır. Kalan taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen ödenmemiş alacak kabul edilerek Kanunun 2 nci maddesi hükümleri uygulanacaktır.
İlgili kanunlara göre tecil edilmesine rağmen alacağın varlığına ilişkin mahkemelerde ihtilafın devam ediyor olması, dolayısıyla alacağın kesinleşmemiş bulunması durumunda bu alacağın Kanun kapsamında yapılandırılması mümkün olmayacaktır.
Ayrıca, Kanunun 3 üncü maddesinin onbeşinci fıkrasında, bu Kanunun yayımı tarihinden önce tahsil edilmiş olan tutarlar ile bu maddenin dokuzuncu fıkrasının (a) bendi kapsamında olan tecile ilişkin olarak 6183 sayılı Kanun veya diğer kanunlar uyarınca ödenen faizlerin bu Kanun hükümlerine dayanılarak red ve iadesinin yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu nedenle, Kanun hükümlerinden yararlanılarak ödenmek istenmesi hâlinde, Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihinden önce taksit tutarları ile birlikte ödenen tecil faizleri red ve iade edilmeyecektir.
Bu durumdaki alacaklar için Kanundan yararlanılmak istenilmesi hâlinde ödenmemiş alacak aslına uygulanmış olan fer'i alacaklar yerine, vade tarihinden Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Alacak aslı ile Yİ-ÜFE tutarı toplanarak yapılandırılan alacak tutarının Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde alacak asıllarıyla ilgili fer'i alacaklar ile asla bağlı vergi cezaları ve bu cezalara ilişkin gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilecektir.
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi ile diğer kanunlar gereğince tecil edilen alacağın gecikme zammı, gecikme faizi ve/veya vergi cezasından ibaret olması hâlinde, bu Tebliğin (II/B-4 ila 6) bölümlerinde yapılan açıklamalar çerçevesinde ödenecek Yİ-ÜFE tutarı tespit edilerek Kanun hükmünden yararlanılacaktır. Bu takdirde de Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmiş tecil faizlerinin red ve iadesi yapılmayacaktır.
Örnek 13- Mükellef tarafından 26/9/2019 tarihinde ödenmesi gereken 70.000,00 TL gelir (stopaj) vergisi zamanında ödenmemiştir. 7/5/2020 tarihinde vergi dairesine başvurularak toplam borç için tecil talebinde bulunulmuştur.
Vergi dairesi mükellefin gecikme zammı dâhil 79.683,80 TL borcu olduğunu tespit etmiş ve bu tutarın, ilk taksit Mayıs/2020 ayından başlamak ve 14 ayda 14 eşit taksitte ödenmek üzere tecilini uygun görmüştür.
Aylık Taksit Tutarı: 79.683,80 / 14 = 5.691,70 TL'dir.
Mükellef ilk altı taksitini zamanında ödemiş, 27/11/2020 tarihinde Kanundan yararlanmak için bağlı olduğu vergi dairesine başvuruda bulunmuştur. İlk altı taksit ile birlikte toplam 1.434,78 TL tecil faizi ödenmiştir.
Bu örnekte, vergi dairesi öncelikle kalan borç tutarından ne kadarının vergi aslı, ne kadarının da gecikme zammı olduğunu tespit edecektir. Örnek olayda;
Ödenen Borç Tutarı
=
Aylık Taksit Tutarı x Ay Sayısı
=
5.691,70 x 6
=
34.150,20 TL
Ödenen tutardan vergi aslına isabet eden tutar, aşağıdaki formüle göre tespit edilecektir.
Vergi aslına isabet eden tutar
=
Ödenen Tutar x Vergi Aslı Tutarı
Toplam Borç Tutarı
Vergi aslına isabet eden tutar
=
34.150,20 x 70.000,00
79.683,80
=
30.000,00 TL'dir.
Kalan vergi aslı tutarı
=
70.000,00 - 30.000,00
=
40.000,00 TL'dir.
Bu durumda, tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit tutarları için tecil hükümleri geçerli sayılacaktır. Kalan 8 taksit tutarının toplamı 45.533,60 TL olup, bunun 40.000,00 TL'si vergi aslı, 5.533,60 TL'si gecikme zammıdır. Vergi aslından kalan tutara, gecikme zammı yerine vade tarihinden Kanunun yayımı tarihine kadar hesaplanacak 1.918,28 TL Yİ-ÜFE tutarı ile vergi aslı toplanarak ödenecek toplam tutar bulunacaktır.
Kanun hükmüne göre ödenmesi gereken vergi aslı ve Yİ-ÜFE tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde 40.000,00 TL vergi aslına Kanunun yayımı tarihine kadar hesaplanan 9.608,56 TL gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir. Bununla birlikte, tecil kapsamında ilk altı taksit tutarı ile birlikte Kanunun yayımı tarihinden önce tahsil edilen 1.434,78 TL tecil faizi red ve iade edilmeyecektir.
15- Bazı Kanunlara Göre Yapılandırılmış Olan ve Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Ödemeleri Devam Eden Alacaklar
a) 7256 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasının (b) bendinde "b) 11/5/2018 tarihli ve 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanuna göre yapılandırılan ve bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla anılan Kanun kapsamında ödemeleri devam eden alacaklar açısından, borçlular talep etmeleri hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanabilir. Bu takdirde, 7143 sayılı Kanun kapsamında ödenen taksitler için yapılandırma hükümleri geçerli sayılır, bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre için anılan Kanuna göre tercih edilen taksit süresine uygun katsayı uygulanır, kalan taksit tutarlarına konu alacaklar vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek bu Kanunun ilgili hükümlerine göre yapılandırılır ve ödenmemiş taksitlere ilişkin kalan katsayı tutarlarının tahsilinden vazgeçilir." hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükme göre, 7143 sayılı Kanunun 2, 3 ve 4 üncü maddeleri kapsamında yapılandırılan ve 7256 sayılı Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla 7143 sayılı Kanun kapsamında ödemeleri devam eden taksitlendirmelerde kalan taksit tutarlarına konu borçların 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması mümkün bulunmakta olup, bu takdirde kalan taksit tutarlarına konu borçlar vadesinde ödenmemiş kabul edilecek ve borçlular ödedikleri tutarlar kadar 7143 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanacaklardır.
Borçlular, 7143 sayılı Kanunun her bir maddesi kapsamında oluşturulan yapılandırma dosyasına konu borçları için ayrı ayrı 7256 sayılı Kanundan yararlanma başvurusunda bulunabilecekleri gibi 7143 sayılı Kanunun her bir maddesi itibarıyla yapılandırılan tüm borçları için de başvuruda bulunabileceklerdir.
Kanunun 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasının (b) bendi hükmünden yararlanmak isteyen borçluların bu Tebliğ ekinde yer alan başvuru dilekçeleri ile başvuruda bulunmaları ve ayrıca (Ek: LİSTE II)'yi doldurarak başvuru dilekçelerine eklemeleri gerekmektedir.
Bu durumda, 7143 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak ödenen taksit tutarları için bu Kanun hükümleri geçerli sayılacaktır. Bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına anılan Kanuna göre tercih edilen taksit süresine uygun katsayı hesaplanmış ve tahsil edilmiş olduğundan, ödenmiş kısım ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır. Kalan taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen ödenmemiş alacak kabul edilerek 7256 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılandırılacak ve 7143 sayılı Kanun kapsamında ödenmemiş taksitlere ilişkin olarak anılan Kanun kapsamında hesaplanmış olan katsayı tutarlarının tahsilinden vazgeçilecektir. 7143 sayılı Kanun kapsamında 7256 sayılı Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihinden önce taksit tutarları ile birlikte ödenen katsayı tutarları ise red ve iade edilmeyecektir.
Diğer taraftan, 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan alacakların kalan taksit tutarları için 7256 sayılı Kanundan yararlanmak üzere başvuru yapılması hâlinde, 7256 sayılı Kanuna göre ödenecek tutarlar farklılaşabilecektir.
Örneğin, 7256 sayılı Kanundan yararlanılarak ödenmesi talep edilen borcun 7143 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi hükmünden yararlanılarak yapılandırılmış olması hâlinde, ödenen tutar kadar 7143 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanılacak, anılan bent kapsamında terkine konu edilmemiş olan vergi asılları da ödenmemiş olan taksitler içinde yer alan vergi asılları ile birlikte 7256 sayılı Kanuna göre yapılandırılacaktır. Bu durumda, borçluların 7256 sayılı Kanuna göre daha fazla tutarda vergi aslı ödemeleri gerekebilecektir.
Ayrıca, 213 sayılı Kanunun "Pişmanlık ve ıslah" başlıklı 371 inci maddesi kapsamında pişmanlık hükümlerinden yararlanılabilmesi için borcun tamamının ödenmesi gerekmekte olup, kısmen ödeme yapılması hâlinde pişmanlık hükümleri ihlal olmaktadır. Bu kural 7143 sayılı Kanun kapsamında pişmanlıkla beyan edilerek yapılandırılan alacaklar için de geçerlidir.
7143 sayılı Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılan veya 4 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında beyan edilerek yapılandırılan ve 7256 sayılı Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi itibarıyla ödemeleri devam eden alacaklar için 7256 sayılı Kanundan yararlanılmak istenilmesi hâlinde, pişmanlık hükümlerinden kısmen yararlanılması mümkün olmadığından, pişmanlık hükümlerinden yararlanılmayacak ve yapılan ödemeler ödeme tarihleri itibarıyla mahsup edildikten sonra kalan tutar vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılabilecektir.
Örnek 14- 26/10/2016 vadeli 430.000,00 TL katma değer vergisi süresinde ödenmemiştir. 7143 sayılı Kanunun yayım tarihi olan 18/5/2018 tarihine kadar 112.577,01 TL gecikme zammı hesaplanmış olup toplam borç tutarı 542.577,01 TL'dir.
Söz konusu borca ilişkin olarak 7143 sayılı Kanunun 2 nci maddesinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan mükellef, borcunu 18 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Buna göre, katma değer vergisinin vade tarihinden 7143 sayılı Kanunun yayımlandığı 18/5/2018 tarihine kadar geçen süre için hesaplanan 112.577,01 TL gecikme zammı yerine, 30.253,51 TL Yİ-ÜFE tutarı hesaplanmıştır. 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan alacak tutarı 460.253,51 TL'dir.
Mükellef söz konusu borcunu 18 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 460.253,51 TL alacak tutarı 18 taksit için belirlenen (1,15) katsayısı ile çarpılmıştır.
Bu şekilde hesaplanan tutar, 18'e bölünmek suretiyle taksit tutarı bulunmuştur.
18 eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar: 460.253,5 x 1,15 = 529.291,54 TL,
Taksit tutarı: 529.291,54 / 18 = 29.405,09 TL'dir.
7143 sayılı Kanuna göre yapılandırılan ve 7256 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödemeleri devam eden söz konusu borca ilişkin olarak mükellef 7256 sayılı Kanundan yararlanmak üzere başvuru yapmış ve borcunu 18 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Bu durumda, mükellefin kalan taksit tutarlarına konu alacakları vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek 7256 sayılı Kanuna göre yapılandırılacaktır.
7143 sayılı Kanun hükümlerine göre tercih edilen taksit süresine uygun katsayı hesaplanarak ödenen taksit tutarları için bu Kanun hükümleri geçerli sayılacağından, bu şekilde ödenmiş taksit tutarları ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır. Kalan taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen ödenmemiş alacak kabul edilerek 7256 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.
7256 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla mükellef 7143 sayılı Kanun kapsamında ilk 13 taksitini süresinde ödemiştir.
Mükellefin kalan taksit tutarları için 7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükümlerinden yararlanacağı tutar bulunurken 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan borcun katsayı hariç kısmı dikkate alınacaktır.
Buna göre, 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan toplam alacak tutarı 460.253,51 TL olup, bu tutara karşılık 13 taksit içerisinde ödenen tutar [(460.253,51 / 18=) 25.569,64 x 13=]332.405,32 TL'dir.
Yapılan ödeme tutarı kadar 7143 sayılı Kanundan yararlanılacaktır. Ödeme tutarından vergi aslına isabet eden tutar;
Vergi aslına isabet eden tutar
=
Vergi Aslı x Ödediği Taksit Tutarları Toplamı (Katsayı Tutarı Hariç)
(Vergi Aslı + Yİ-ÜFE Tutarı)
formülü ile bulunacaktır. Buna göre;
Vergi aslına isabet eden tutar
=
430.000,00 x 332.405,32
=
310.555,56 TL'dir.
460.253,51
Bu durumda, mükellefin 7256 sayılı Kanunun kapsamında yapılandırmaya konu borcu 430.000,00 - 310.555,56 = 119.444,44 TL olacaktır.
Kalan taksit tutarları içinde yer alan 119.444,44 TL alacak aslına vade tarihinden 7256 sayılı Kanunun yayımı tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Buna göre, gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranı ve Yİ-ÜFE tutarı aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/10/2016-16/11/2020
119.444,44
%81,2214
97.014,45
%17,5357
20.945,42
Bu durumda, ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi
:
119.444,44 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı Yerine)
:
20.945,42 TL
TOPLAM
:
140.389,86 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı
:
97.014,45 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 140.389,86 TL tutarın 7256 sayılı Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, toplam 97.014,45 TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
Mükellefin, 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan borçlarından kalan 5 taksitin toplam tutarı, katsayı tutarı hariç (25.569,64 x 5=)127.848,20 TL iken 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan ve katsayı hariç ödenmesi gereken tutar 140.389,86 TL'dir.
Ancak, mükellef 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan tutarı peşin ödediği takdirde Yİ-ÜFE tutarından %90 indirim yapılacağından ödenmesi gereken tutar [20.945,42 - (20.945,42 x %90) + 119.444,44=]121.538,98 TL'ye inecektir.
Mükellef, 18 taksitle ödeme seçeneğini tercih ettiğinden, yapılandırılan borcu bu seçeneğe uygun katsayı ile çarpılacak ve ödenecek tutar (140.389,86 x 1,15=)161.448,34 TL olacaktır.
Bu durumda mükellefin her iki kanun ile kendisine sunulan imkânı değerlendirerek karar vermesi gerekmektedir.
Örnek 15- Mükellefin defter ve belgelerinin Mayıs/2016 vergilendirme dönemi katma değer vergisi yönünden incelenmesi sonucunda, mükellef adına 220.000,00 TL katma değer vergisi tarh edilmesi ve bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiği tespit edilmiştir.
Bu tarhiyata ilişkin vergi/ceza ihbarnamesinin 3/4/2017 tarihinde mükellefe tebliğ edildiği, yapılan tarhiyata süresinde vergi mahkemesi nezdinde dava açıldığı, vergi mahkemesince davanın kabul edilerek tarhiyatın terkinine karar verildiği, 3/3/2018 tarihinde vergi dairesi kayıtlarına intikal eden karara karşı istinaf yoluna gidildiği ve 7143 sayılı Kanunun yayımı tarihinden önce istinaf talebine ilişkin bölge idare mahkemesince herhangi bir kararın verilmediği kabul edildiğinde, mükellefin 7143 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinden yararlanmak için başvurusu üzerine yapılandırılan alacak tutarı aşağıdaki şekilde hesaplanmıştır.
7143 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla verilmiş en son karar tarhiyatın terkinine ilişkin olduğundan ödenecek vergi aslı ilk tarhiyata esas olan vergi aslının %20'si ve 7143 sayılı Kanun hükmü gereği bu tutara tahakkuk ve vade tarihleri esas alınarak gecikme faizi ve gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanmıştır. Yapılandırılan bu alacak tutarının, 7143 sayılı Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, verginin %80'i ile gecikme zammı ve gecikme faizi ile vergi ziyaı cezası ve bu cezaya uygulanan gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
Buna göre, 7143 sayılı Kanuna istinaden gecikme faizinin hesaplandığı süre, gecikme faizi tutarı, bu sürelere ilişkin toplam Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarları aşağıda gösterilmiştir.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı
(TL)
Tahsili Gereken Alacak Aslı(TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Faizi Yerine Yİ-ÜFE Tutarı(TL)
27/6/2016-3/5/2017
220.000,00
%14
30.800,00
44.000,00
%3,58
1.575,20
Gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine hesaplanan Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarları ise aşağıdaki şekildedir.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı(TL)
Tahsili Gereken Alacak Aslı (TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Zammı Yerine Yİ-ÜFE Tutarı (TL)
4/6/2017-17/5/2018
220.000,00
(KDV)
%16,0538
35.318,36
44.000,00
%4,0138
1.766,07
4/6/2017-17/5/2018
220.000,00
(Vergi Ziyaı Cezası)
%16,0538
35.318,36
-----
------
------
7143 Sayılı Kanun Kapsamında Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi
:
44.000,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine)
:
1.575,20 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Zammı Yerine)
:
1.766,07 TL
TOPLAM
:
47.341,27 TL
Mükellef söz konusu borcunu 18 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 47.341,27 TL alacak tutarı 18 taksit için belirlenen (1,15) katsayısı ile çarpılmıştır.
Bu şekilde hesaplanan tutar, 18'e bölünmek suretiyle taksit tutarı bulunmuştur.
18 eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar: 47.341,27 x 1,15 = 54.442,46 TL,
Taksit tutarı: 54.442,46 / 18 = 3.024,58 TL'dir.
7143 sayılı Kanuna göre yapılandırılan ve 7256 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödemeleri devam eden söz konusu borca ilişkin olarak mükellef 7256 sayılı Kanundan yararlanmak üzere başvuru yapmış ve borcunu 18 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Bu durumda, mükellefin kalan taksit tutarlarına konu alacakları vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek 7256 sayılı Kanuna göre yapılandırılacaktır.
7143 sayılı Kanun hükümlerine göre tercih edilen taksit süresine uygun katsayı hesaplanarak ödenen taksit tutarları için bu Kanun hükümleri geçerli sayılacak ve 7143 sayılı Kanun hükümlerinden yapılan ödemeler nispetinde yararlanılacaktır.
Bu durumda, ödenen taksit tutarlarına isabet eden vergi asılları terkin edilecek, ödenmemiş taksit tutarları nedeniyle terkin edilemeyen vergi aslı ile ödenmemiş taksit tutarları içinde yer alan vergi asılları vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek 7256 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılandırılacaktır.
7256 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla mükellef 7143 sayılı Kanun kapsamında ilk 13 taksitini süresinde ödemiştir.
Mükellefin kalan taksit tutarları için 7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükümlerinden yararlanacağı tutar bulunurken 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan borcun katsayı hariç kısmı dikkate alınacaktır.
Buna göre, 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan toplam alacak tutarı 47.341,27 TL olup, bu tutara karşılık 13 taksit içerisinde ödenen tutar [(47.341,27 / 18=)2.630,07 x 13=]34.190,91 TL'dir.
Yapılan ödeme tutarı kadar 7143 sayılı Kanundan yararlanılacaktır. Ödeme tutarından vergi aslına isabet eden tutar;
Vergi aslına isabet eden tutar
=
Vergi Aslı x Ödediği Taksit Tutarları Toplamı (Katsayı Tutarı Hariç)
(Vergi Aslı + Yİ-ÜFE Tutarı)
formülü ile bulunacaktır. Buna göre;
Vergi aslına isabet eden tutar
=
44.000,00 x 34.190,91
=
31.777,77 TL'dir.
47.341,27
Bu durumda mükellefin, 7143 sayılı Kanundan yararlanarak ödediği vergi aslı tutarı 31.777,77 TL olup, 7143 sayılı Kanununda ödediği tutar kadar yararlanacağından 7143 sayılı Kanun kapsamında ödenmeyen (44.000,00-31.777,77=)12.222,23 TL tutar için 7143 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirlenen hükümlerden faydalanamayacaktır.
Buna göre, 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılacak vergi aslı tutarı:
=
Alacak Aslı (İlk Tarhiyata Konu Vergi) x 7143 S. K. Kapsamında Ödenmeyen Alacak Aslı 7143 S. K. Kapsamında Yapılandırılan Alacak Aslı
formülü ile bulunacaktır.
Buna göre, mükellefin 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandıracağı vergi aslı tutarı;
=
220.000,00 x 12.222,23
44.000,00
=
61.111,15 TL olacaktır.
Bu durumda, mükellefin 7256 sayılı Kanunun kapsamında yapılandırmaya konu borcu olan 61.111,15 TL alacak aslı için gecikme faizinin hesaplandığı süre, gecikme faizi tutarı, bu sürelere ilişkin toplam Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarları aşağıda gösterilmiştir.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı
(TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Faizi Yerine Yİ-ÜFE Tutarı(TL)
27/6/2016-3/5/2017
61.111,15
%14
8.555,56
%3,58
2.187,78
Mükellefin 7256 sayılı Kanunun kapsamında yapılandırmaya konu borcu olan 61.111,15 TL alacak aslı için gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine hesaplanan Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarları ise aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Zammı Yerine Yİ-ÜFE Tutarı (TL)
4/6/2017-16/11/2020
61.111,15
(KDV)
%70,5942
43.140,93
%14,5021
8.862,40
4/6/2017-16/11/2020
61.111,15
(Vergi Ziyaı Cezası)
%70,5942
43.140,93
------
------
7256 Sayılı Kanun Kapsamında Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi
:
61.111,15 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine)
:
2.187,78 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Zammı Yerine)
:
8.862,40 TL
TOPLAM
:
72.161,33 TL
7256 Sayılı Kanun Kapsamında Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Gecikme Faizi
:
8.555,56 TL
Vergi Ziyaı Cezası
:
61.111,15 TL
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı
:
43.140,93 TL
Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan Gecikme Zammı
:
43.140,93 TL
TOPLAM
:
155.948,57 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 72.161,33 TL tutarın 7256 sayılı Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, toplam 155.948,57 TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
Mükellefin, 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan borçlarından kalan 5 taksitin toplam tutarı, katsayı tutarı hariç (2.630,07 x 5=)13.150,35 TL iken 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan ve katsayı hariç ödenmesi gereken tutar 72.161,33 TL olacaktır.
Ancak, mükellef 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan tutarı peşin ödediği takdirde Yİ-ÜFE tutarından %90 indirim yapılacağından ödenmesi gereken tutar [11.050,18- (11.050,18x %90) + 61.111,15=]62.216,17 TL olacaktır.
Mükellef, 18 taksitle ödeme seçeneğini tercih ettiğinden, yapılandırılan borcu bu seçeneğe uygun katsayı ile çarpılacak ve ödenecek tutar (72.161,33 x 1,15=)82.985,53 TL olarak bulunacaktır.
Bu durumda mükellefin 7143 sayılı Kanunun ve 7256 sayılı Kanunun getirmiş olduğu imkânları değerlendirerek tercihini belirlemesi gerekmektedir.
b) 7256 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince bu Kanun hükümlerinin, 5393 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 3 üncü maddesi kapsamında uzlaşılan alacaklar ile 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılandırılan alacaklar hakkında uygulanmayacağı hükme bağlandığından, anılan Kanunlar uyarınca uzlaşma ya da yapılandırma hükümlerinden yararlanan kuruluşların bu borçları Kanun kapsamında yapılandırılmayacaktır.
Ayrıca, Kanunun 3 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince;
- 3/8/2016 tarihli ve 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun,
- 18/5/2017 tarihli ve 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun,
hükümlerine göre yapılandırılan ve 7256 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla taksit ödemeleri devam eden alacaklar ile,
- 6736 sayılı Kanuna göre tahakkuk eden alacakların (matrah ve vergi artırımı ile işletme kayıtlarının düzeltilmesinden kaynaklanan vergiler),
7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması mümkün bulunmamaktadır.
16- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Yargı Kararına Göre Kesinleştiği Halde Ödeme Süresi Belirlenmemiş Alacaklar
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin altıncı fıkrasında, bu Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olup, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yargı kararı ile kesinleştiği halde mükellefe ödemeye yönelik tebligatın yapılmadığı alacaklar için mükelleflerce bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde başvuruda bulunulması koşuluyla bu alacakların da bu Kanun hükümlerinden yararlandırılacağı, bu hüküm kapsamına giren alacaklar için ayrıca tebligat yapılmayacağı ve alacakların vade tarihi olarak Kanunun yayımı tarihinin kabul edileceği, bu kapsamda yapılandırılan tutarların Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmemesi hâlinde de vade tarihinde değişiklik yapılmayacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hükme göre, Kanunun kapsadığı dönemlerle ilgili olup, tarhiyata ilişkin mahkemelerce verilerek taraflardan birine tebliğ edilen ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) kesinleşen yargı kararına istinaden vergi dairelerince mükellefe ödemeye yönelik tebligatın (Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına Göre Vergi/Ceza İhbarnamesi) yapılmaması nedeniyle borcun vadesinin belirlenmediği alacaklar için bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde başvuruda bulunulması koşuluyla Kanundan yararlanılabilecektir.
Bu durumda, borçlunun başvuru dilekçesinde bu fıkra kapsamına giren borçları için Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini belirtmesi şartıyla, bu alacaklar için ayrıca vergi dairesince mükellefe Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına Göre Vergi/Ceza İhbarnamesi tebliğ edilmeyecek ve alacakların vade tarihi Kanunun yayımı tarihi kabul edilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacakların yalnızca vergi aslı veya vergi aslı ile birlikte asla bağlı vergi cezası olması durumunda, verginin tamamı ile bu tutar üzerinden gecikme faizi yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Alacak aslı ile Yİ-ÜFE tutarı toplanarak yapılandırılan alacak tutarının Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla alacak asıllarıyla ilgili gecikme faizi ile asla bağlı cezaların tahsilinden vazgeçilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacağın yalnızca asla bağlı vergi cezası olması ve vergi aslının Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmiş olması durumunda, herhangi bir başvuruya bağlı olmaksızın bu cezaların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacağın yalnızca asla bağlı olmayan vergi cezası olması durumunda, bu vergi cezalarının (I. ve II. derece usulsüzlük cezaları ile özel usulsüzlük cezaları) %50'sinin Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50'sinin tahsilinden vazgeçilecektir.
7256 sayılı Kanunun yayımı tarihinden sonra bu fıkra kapsamına giren alacaklara yönelik başvuru süresi içerisinde yapılmış ödemelere ilişkin tebligatlar hakkında da başvurulması şartıyla bu fıkra hükmü uygulanacak ve alacakların vade tarihi olarak Kanunun yayım tarihi kabul edilecektir.
Diğer taraftan, Kanunun yayımı tarihinden önce fıkra kapsamına giren alacaklara karşılık kısmi ödeme yapılmış olması hâlinde ödenmemiş kısım için Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir. Ancak, fıkra kapsamına giren alacakların Kanunun yayımı tarihinden önce tamamının ödenmiş olması hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanılamayacağı tabiidir.
Ayrıca, bu fıkra hükmünden yararlanılması durumunda, fıkra kapsamına giren alacaklar için tebligat yapılmayacağı gibi alacakların vade tarihi olarak Kanunun yayımı tarihi kabul edileceğinden, Kanun hükümlerinin ihlal edilmesi hâlinde söz konusu alacaklar için Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına Göre Vergi/Ceza İhbarnamesi tebliğ edilmeksizin ve Kanunun yayımlandığı 17/11/2020 tarihi vade tarihi kabul edilmek suretiyle takip ve tahsil işlemlerine devam edilecektir.
Ancak, borçlu tarafından bu fıkra hükmünden yararlanmak için başvuruda bulunulmaması durumunda vergi dairesince alacağa yönelik Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına Göre Vergi/Ceza İhbarnamesinin tebliğ edileceği tabiidir.
17- Belediyelerin Ücret, Su, Atık Su ve Katı Atık Alacakları, Büyükşehir Belediyelerinin Katı Atık Ücreti Alacakları ile Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon İdarelerinin Su ve Atık Su Alacakları
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkraları gereğince yapılandırılacak ücret, su, atık su ve katı atık ücreti alacaklarından, vadesi 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu halde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olanlar ile bunlara bağlı fer'iler (sözleşmelerde düzenlenen her türlü zamlar dâhil) hakkında bu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi hükümlerine göre yapılacak hesaplamalar sonucu belirlenen tutarların aynı fıkra hükümleri çerçevesinde ödenmesi hâlinde bu alacaklara bağlı cezaların ve fer'ilerin (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) tahsilinden vazgeçilecektir.
Söz konusu alacakların yapılandırılmasına ilişkin olarak bu Tebliğin (II/B-13) bölümünde yapılan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir.
18- YİKOB'larca Takip Edilen Alacaklar
7256 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin onuncu fıkrası gereğince, YİKOB'ların vadesi 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu halde, bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) kesinleşmiş bulunmakla birlikte, ödenmemiş olan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen alacak asılları ile buna bağlı fer'i alacakları hakkında anılan maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi hükümlerine göre yapılacak hesaplamalar sonucu belirlenen tutarların aynı fıkra hükümleri çerçevesinde ödenmesi hâlinde bu alacaklara bağlı fer'i alacakların tahsilinden vazgeçilecektir.
Söz konusu alacakların yapılandırılmasına ilişkin olarak bu Tebliğin (II/B-13) bölümünde yapılan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir.
İlgili Mevzuat ve Rehberler
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin 7256 Sayılı Kanun Genel Tebliği (Seri No: 1) — tüm maddeler
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- Vergi Usul Kanunu
- Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
- Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu
- Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun
- İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Bu maddeden çıkan soruları çözmek için
Paketleri İncele