TEBLİĞ HAKKINDA GENEL AÇIKLAMA:

3505 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen ve 01/01/1989 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 2 nci maddesi ile ihracat, döviz kazandırıcı faaliyetler ve yatırımlarla ilgili işlem ve kağıtlar yönünden, damga vergisi ve harç istisnası getirilmiştir. Bununla birlikte istisna uygulamasında uyulacak esaslarla, istisna uygulamak için aranan şartların ihlali durumunda yapılacak işlemler de madde metninde düzenlenmiştir.

Ayrıca, maddenin son fıkrası ile ihracat, döviz kazandırıcı faaliyetler ve yatırımlarla ilgili mevzuat çalışmalarını yürüten Müsteşarlıkların bağlı bulunduğu Devlet Bakanı ile Maliye Bakanı'na hangi hizmet ve faaliyetlerin "Döviz Kazandırıcı Faaliyet" olduğunun yanısıra, bu madde hükmünün uygulamasına ilişkin usul ve esasların tesbiti yetkisi de tanınmıştır.

Yukarıda belirtilen işlemlere ilişkin damga vergisi ve harç istisnası uygulamasının usul ve esaslarını belirlemek üzere 04/03/1989 gün ve 20098 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 Seri No.lu Tebliğ 03/07/1993 gün ve 21626 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2 Seri No.lu Tebliğ ile uygulamadan kaldırılmıştır.

Ancak, gerek mevzuatta ve gerekse uygulamada meydana gelen değişiklikler nedeniyle konunun yeni bir tebliğ çerçevesinde düzenlenmesi zorunluluğu doğmuştur.

Bu değişiklikler kapsamında; Belgeli ihracatta düzenlenen ihracatı teşvik belgesi uygulamasına son verilerek "Dahilde İşleme İzin Belgesi" ile "Geçici Kabul İzin Belgesi"(3) uygulamasına geçilmiştir. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından döviz kazandırıcı faaliyetlerle ilgili ihracatı teşvik belgesi uygulamasına son verilerek "Vergi Resim Harç İstisnası Belgesi" veya bazı hallerde bu belge yerine geçmek üzere "Dahilde İşleme İzin Belgesi" uygulamasına başlanmıştır.

Döviz kazandırıcı faaliyetler arasında bulunan "Yap-İşlet-Devret" modeline göre yapılan yatırımlarla ilgili olarak 3996 sayılı Kanunda muafiyet hükümleri bulunduğundan bu model çerçevesinde yapılan yatırımlara damga vergisi ve harç istisnası uygulaması 3505 sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesinin uygulaması ile ilgili Tebliğ kapsamından çıkarılmıştır. Ancak, "yap-işlet" modeline göre yapılan yatırımlarla ilgili istisnalar Tebliğ kapsamına alınmıştır.

Diğer taraftan, ihracat, döviz kazandırıcı faaliyetler ve yatırımlarla ilgili olarak kullandırılan kredilerin nevi ve vasıfları bu Tebliğde ayrıca tanımlanmıştır.

Buna göre; ihracat, döviz kazandırıcı faaliyetler ve yatırımlarla ilgili olarak aşağıda nevi ve vasıfları belirtilen krediler istisnadan yararlanacaktır. (4)

1. Orta ve uzun vadeli nakdi kredi: Bu kredi türü yurt içi ve yurt dışı kredi kuruluşlarından sağlanan asgari bir yıl ve daha uzun vadeli kredileri kapsar.

2. Orta ve uzun vadeli gayri nakdi kredi: Bu kredi türü Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışındaki finans kuruluşlarından temin ettikleri veya Türkiye'deki bankalar tarafından verilen en az bir yıl süreli garanti, karşı garanti, teminat ve kefaletleri kapsar.

3. Ayni kredi ise; yatırım teşvik belgesi eki, ithal ve yerli makina teçhizat listelerinde yer alan makina ve teçhizatın yurt içi ve yurt dışından bir yıl ve daha uzun vadeli alımını ifade edecektir.

Bu hususlar dikkate alınarak, 3505 Sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesinin son fıkrasının verdiği yetkiye dayanılarak ihracat, döviz kazandırıcı faaliyetler ve yatırımlarla ilgili işlemler sebebiyle doğan damga vergisi ve harç istisnasının kapsamı ile uygulama usul ve esasları yeniden belirlenerek aşağıda açıklanmıştır.