Hesaben Ödeme Deyimi :

Gelir Vergisi Kanununun 2772 sayılı Kanunla değişik 96 ncı maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenlerin, sözkonusu kazanç ve iratları hesaplarına gider kayıt etmeleri, 1/1/1983 tarihinden itibaren hesaben ödeme kavramı içinde mütalâa edilmeyecektir.

Zira, anılan maddede yapılan değişiklikle, hesaben ödeme deyimi; vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren hertürlü kayıt ve işlemlerle sınırlandırılmış bulunmaktadır.

Bu nedenle, bankalar ve tahvil ihraç eden kurumlar açtıkları mevduat hesapları ile ihraç ettikleri tahvillere dönem kâr veya zararlarının tesbiti amacıyla takvim yılı sonlarında tahakkuk ettirdikleri faizleri hesaplarına gider kaydetmeleri nedeniyle bu faizler üzerinden vergi tevkifatı yapmayacaklardır. Ancak, sözkonusu faizlerin nakden veya hesaben ödenmesi halinde vergi tevkifatına tabi tutulacağı tabiidir.

Öte yandan, 2772 sayılı Kanunun geçici 3 ncü maddesi ile değişik 96 ncı maddesi hükmünün, 1/1/1983 tarihinden önce gider yazılmak suretiyle hesaben ödeme kapsamına giren ve tevkifata tabi tutulmamış bulunan ödemeler hakkında da uygulanacağı hükme bağlandığından, anılan tarihten önce gider yazılmış olan mevduat ve tahvil faizleri ödendikleri tarihte tevkifata tabi tutulacaktır.

Ancak, 1/1/1983 tarihinden önce tevkif edilerek vergi dairelerine yatırılmış bulunan vergiler iade edilmiyecektir. Ayrıca, anılan tarihten önce sözkonusu faizleri gider yazmakla birlikte bu faizler üzerinden vergi tevkifatı yapmamış bulunan bankalar ile tahvil ihraç eden şirketler adına yapılmış olan tarhiyatların terkin edilmesi ve bu konuda yargı mercilerinde mevcut uyuşmazlıklardan vazgeçilmesi gerekmektedir.