Vergi İadesinde Dikkate Alınacak Diğer Hususlar :

Bu bölümde yer alan iadelerle ilgili olarak yapılan başvurularda, vergi iadesine ilişkin konunun incelemeye sevk edilip edilmediğine bakılmaksızın, bu Tebliğde yapılan açıklamalara göre işlem yapılacaktır.

Buna göre, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerine ait istihkaklardan tevkif yoluyla kesilen vergilerin 10.000.000 lirası ile fazlasının % 30'undan, gelir ve kurumlar vergisi ile ilgili diğer iadelerde ise 10.000.000 liradan arta kalan tutarın yarısı, mükellefin talebi halinde yukarıda açıklandığı üzere "süresiz ve şartsız teminat mektubu" karşılığında nakten iade edilecektir.

Diğer taraftan, mahsuben iadeler konusunda da yine yukarıda yapılan açıklamalara göre işlem tesis edilecektir.

Öteyandan, haklarında vergi incelemesi yapılanlar hakkında ise inceleme raporları gereğince işlem yapılacağı tabiidir.

79 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.

B _ YILLIK BEYANNAME ÜZERİNDEN HESAPLANAN VERGİDEN MAHSUP EDİLECEK GEÇİCİ VERGİ TUTARI İLE MAHSUPLAR SONUNDA KALAN GEÇİCİ VERGİ TUTARlNIN İADESİ:

Bilindiği üzere, 157 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, yıl içinde tevkif suretiyle ödenen vergilerin, geçici vergi tahakkuk tutarından terkin edilmek suretiyle mahsup edileceği açıklanmıştır.

Ancak, Bakanlığımıza intikal eden olaylardan; geçici vergi tahakkuk tutarının, tevkif suretiyle kesilen vergilerin terkin edilmek suretiyle düzeltilmesine rağmen, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan nihai veriden, geçici verginin düzeltilmeden önceki tahakkuk tutarının mahsup edildiği anlaşılmıştır.

Geçici verginin ait olduğu yıla ilişkin olarak verilen beyanname üzerinden hesaplanan nihai gelir vergisinden, geçici verginin mahsubunda; geçici vergi tahakkuk tutarı, yıl içinde tevkif suretiyle kesilen vergilerin (terkin yoluyla) mahsup edilmesi suretiyle düzeltilmiş ise, düzeltme sonunda kalan tutar esas alınacaktır.

ÖRNEK :

Serbest meslek erbabı (A)'nın 1990 yılına ilişkin olarak tahakkuk eden geçici vergi tutarı 15.000.000 liradır. Bu mükellef, serbest meslek kazancı ile ilgili olarak yıl içinde kendisinden 5.000.000 lira tevkif suretiyle vergi kesildiğini tevsik etmiştir.

Mükellefin tevkif suretiyle ödediği 5.000.000 lira tutarındaki verginin 4.000.000 liralık kısmı, yıl içinde geçici vergi tahakkuk tutarından terkin edilmek suretiyle mahsup edilmiştir.

Bu mükellefin 1991 yılı Mart ayında vereceği yıllık beyanname üzerinden mahsup edebileceği geçici vergi tutarı (15.000.000-4.000.000=) 11.000.000 lira, mahsup edilecek, tevkif suretiyle ödenen vergi ise 5.000.000 lira olacaktır.

Öteyandan, geçici verginin mahsubu ve iadesine ilişkin hususlar, 157 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 38 seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde açıklanmıştır.

Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince cari vergilendirme döneminin gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere tahakkuk ettirilen geçici vergi tutarı, söz konusu Tebliğlerde yapılan açıklamalar çerçevesinde mahsup edilecek ve bu mahsuba rağmen arta kalan bir tutarın bulunması ve bu tutarın ödenmiş olması halinde kalan miktar, mükelleflerin o yılın sonuna kadar yazılı olarak başvurmaları kaydıyla, kendilerine nakten veya mahsuben iade edilecektir. Söz konusu geçici verginin iadesinde, inceleme raporu ve teminat aranmayacak, diğer iadelerde aranan 10.000.000 liralık sınır da uygulanmayacaktır.

ÖRNEK :

İki ortaklı (B) Limited Şirketinin 1989 yılına ilişkin olarak tahakkuk eden geçici vergi tutarı 50.000.000 lira olup, bu tutarın tamamı ödenmiştir.

Bu kurumun, 1989 yılına ilişkin olarak 1990 yılı Nisan ayında verdiği kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi de 25.000.000 liradır. Bu mükellefin, 1990 yılı Nisan ayında verdiği kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden ayrıca, (25.000.000 x %50=) 12.500.000 lira geçici vergi hesaplanmıştır.

Bu mükellefin, 1989 yılına ilişkin olarak ödediği geçici vergi tutarından 1990 yılı Nisan ayında verdiği yıllık beyanname üzerinden 1989 yılı kazancına ilişkin olarak hesap-lanan 25.000.000 lira tutarındaki kurumlar vergisi ile 1990 yılına ait olarak hesaplanan 12.500.000 lira tutarındaki geçici vergi indirilecek, mahsuplar sonunda kalan [50.000.000 - (25.000.000+12.500.000)] 12.500.000 lira tutarındaki geçici vergi, ödenmiş olması kaydıyla mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup veya 1990 yılı sonuna kadar yazılı olarak müracaat etmesi kaydıyla kendisine nakten iade edilecektir.

Mükellefin diğer vergi borcunun bulunmaması ve 1990 yılı sonuna kadar da yazılı olarak müracaat etmesi kaydıyla, 1989 yılına ilişkin olarak ödediği geçici verginin mahsupları sonunda arta kalan 12.500.000 liralık kısmı, inceleme raporu ve teminat aranmaksızın mükellefe nakten iade edilecektir.

C _ İHRACATÇILAR TARAFINDAN SATIN ALINAN ZİRAİ ÜRÜN BEDELLERİ ÜZERİNDEN YAPILACAK VERGİ TEVKİFATI VE MÜTESELSİL SORUMLULUK:

Bilindiği üzere; 14/4/1990 gün ve 20492 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 162 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde; ihracatçıların gerek çiftçi, gerekse çiftçi dışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan (destekleme alımı yapan kamu kurum ve kuruluşları ile zirai ürün alımında bulunan kamu kurum ve kuruluşlarından satın alınanlar hariç) satın aldıkları zirai ürünler için (işlenmiş olanlar dahil) gelir vergisi tevkifatı yapmak zorunda oldukları açıklanmıştı.

Tarımsal ürün ihraç eden ihracatçıların, 5590.sayılı Kanuna göre kurulmuş olan ticaret borsalarında tescil ettirerek, çiftçi dışında kalan kişi ve kuruluşlardan satın aldıkları zirai ürünler için, vergi tevkifatı yapmaları zorunlu bulunmamaktadır.

Buna göre, tarımsal ürün ihraç eden ihracatçılar, 5590 sayılı Kanuna göre kurulmuş olan ticaret borsalarında tescil ettirerek, çiftçi dışında kalan kişi ve kuruluşlardan satın aldıkları zirai ürünler için (işlenmiş olanlar dahil), gelir vergisi tevkifatı yapmayabileceklerdir.

İhracatçılar, satın aldıkları zirai ürünleri borsalarda tescil ettirdiklerini, ticaret borsalarınca o ürünün alımı ile ilgili düzenlenen alım-satım beyannamesi ile tevsik edeceklerdir. Bu beyanname, o zirai ürüne ait fatura ile birlikte Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre muhafaza edilecektir.

Ancak ihracatçılar, vergi tevkifatı yapmaksızın satın aldıkları zirai ürün bedelleri üzerinden tevkif edilmesi gereken vergi ile buna bağlı ceza ve gecikme faizinden müteselsilen sorumlu olacaklardır.

Öteyandan, ihracatçıların ticaret borsasında tescil edilmiş olsa dahi çiftçilerden satın aldıkları zirai ürün bedelleri üzerinden, vergi tevkifatı yapacakları tabiidir.

Bu bölümde belirtilen hususlar dışında kalan konularda, 153, 155 ve 162 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinin hükümleri aynen yürürlüktedir.

Bu bölüm hükümleri, 162 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Tebliğ olunur.

(*) 22.7.1992 tarihinde yayımlanan 169 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yürürlükten kaldırılmıştır.