Ticari, zirai veya mesleki faaliyetleri dolayısıyla gerçek usulde Gelir Vergisine tabi olmamak.

Yapılan değişikliğe göre, işyerinin mülkiyetinin iş sahibine ait olması halinde yıllık kira bedeli yerine emsal kira bedeli esas alınacaktır. (5)

6. Belediyelere işgaliye harcı ödemek suretiyle ticari faaliyette bulunan mükellefler diğer şartları da taşımaları halinde, işyeri kirasına ilişkin şart aranmaksızın basit usulde vergilendirmeden yararlanacaktır.

2.1.2. Özel Şartlar

7. Gelir Vergisi Kanununun götürü usule tabi olmanın özel şartlarını düzenleyen 48 inci maddesi, basit usule tabi olmanın özel şartları olarak değiştirilmiştir.(6)

Yapılan değişikliğe göre;

1. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanların yıllık alımları tutarının 6 milyar lirayı veya yıllık satışları tutarının 8 milyar lirayı,

2. 1 numaralı bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşanların bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatının 3 milyar lirayı,

3. 1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde, yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamının 6 milyar lirayı,

aşmaması gerekmektedir.(7)

1. Alım, satım ve imalat işleri ile uğraşanların basit usulden faydalanabilmesi için bir takvim yılı içinde satın aldıkları emtianın alımları tutarının 6 milyar lirayı, satış bedelleri tutarının da 8 milyar lirayı aşmaması şarttır. Satış bedeline ilişkin haddin hesabında, peşin tahsil edilen bedel ile tahakkuk eden alacağın toplamı; alış bedeline ilişkin haddin hesabında ise, ödenen bedel ile tahakkuk eden borcun toplamı esas alınacaktır.

ÖRNEK

Manavlık faaliyetinde bulunan bir mükellefin 1998 takvim yılındaki alışları tutarı toplamı 5 milyar lira, satışları tutarı 7 milyar liradır. Genel şartları taşımak kaydıyla bu mükellef basit usulde vergilendirmeden yararlanacaktır. Bu mükellefin bir takvim yılındaki alışları tutarı 6, 5 milyar lira olsaydı, bu tutar kanunda belirtilen haddi aştığından satışlar tutarına bakılmaksızın bu usulden yararlanamayacaktır.

2. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanların dışındaki işlerle uğraşanların bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi hasılatları tutarının 3 milyar lirayı aşmaması gerekir. Bu uygulamada önemli olan ücretli duruma girmeksizin bu işlerin yapılmasıdır.

ÖRNEK

Kullandığı kumaş, iplik, düğme, astar v.s müşterileri tarafından temin edilen bir terzi, l998 yılında 2,8 milyar lira hasılat elde etmiştir. Genel şartları da taşıyan bu mükellef 1998 yılında elde ettiği gayri safi hasılatı 3 milyar lirayı aşmadığından basit usulden yararlanabilecektir.

3. Alım, satım işleri ile bu işlerin dışında kalan işlerin birlikte yapılması halinde yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamının 6 milyar lirayı aşmaması gerekir.

ÖRNEK

1998 takvim yılında tüccar terzi olarak faaliyetini sürdüren bir mükellef kumaş satışından 4 milyar lira, dikiş bedeli olarak da 2 milyar lira hasılat elde etmiştir. Bu mükellefin yıl içinde elde ettiği yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamı (2 milyar + 4 milyar =) 6 milyar liradır. Bu tutar kanunda belirtilen haddi aşmadığından bu terzi diğer şartları da taşıması kaydıyla basit usulden yararlanabilecektir.

8. Tekele tabi maddelerle, damga pulu. milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için Maliye Bakanlığına özel hadler belirleme yetkisi verilmiştir. Bu yetkiye dayanarak anılan maddelerin ticaretini yapanların 1999 yılında basit usulden yararlanabilmeleri için alış satış veya hasılatlarının 31/12/1998 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekir.

Büyükşehir Belediye SınırlarıDışında Kalan Yerlerde :Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde Yıllık Alım

Yıllık Satış

Yıllık Alım

Yıllık Satış

Emtianın Cinsi:Ölçüsü (TL.) :

Ölçüsü (TL.) :

Ölçüsü (TL.) :

Ölçüsü (TL.) :

D. Pulu-K. Kağıt 9.000.000.000

10.000.000.000

12.600.000.000

14.000.000.000

Şeker-Çay 7.000.000.000

9.000.000.000

8.400.000.000

11. 000. 000.000

Milli Piy. Bileti,

Hemen Kazan,

Spor-Toto ve Loto 7.000.000.000

9.000.000.000

8.400.000.000

11. 000. 000.000

İçki (bira ve şarap

hariç)- İspirto-

Sigara-Tütün 7.000.000.000

9.000.000.000

8.400.000.000

11. 000. 000.000

Akaryakıt

(LPG hariç) 10.000.000.000

11.500.000.000

14.000.000.000

16.000.000.000

9. Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki(8) hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

2.2. Ortaklıklarda Aranacak Genel ve Özel Şartlar

2.2.1. Faaliyetin Ortaklık Halinde Yürütülmesi

10. Aynı işte ortak olarak çalışanların basit usulden yararlanmaları için taşımaları gereken genel ve özel şartlar; ortaklığa ait işyeri kirası ile iş hacmi ölçüleri dikkate alınarak belirlenir. Ortaklardan birisi gerçek usule göre gelir vergisine tabi bulunan ortaklıklarda, diğer ortakların ticari kazancı da gerçek usulde tespit olunur.

2.2.2. Faaliyetin Birden Fazla İşe Ortak Olunmak Suretiyle Yürütülmesi

11. Birden fazla ortaklığa ortak olunması halinde; basit usulden yararlanılması için aranacak genel ve özel şartların aşılıp aşılmadığı, o kişinin muhtelif ortaklıklardaki hissesine düşen iş yeri kirası ile iş hacmi ölçülerinin ayrı ayrı toplanması suretiyle belirlenir.

2.2.3. Faaliyetin Şahsi İş Yanında Başka İşe Ortak Olarak Yürütülmesi

12. Adi ortaklık halinde çalışan ve aynı zamanda diğer bir şahsi faaliyeti de bulunan mükellefin, basit usulden yararlanması için aranan genel ve özel şartlar, o kişinin şahsi işyeri kirasına ve iş hacmine ortaklıktaki hissesine düşen miktarın ilavesi suretiyle belirlenir.

2.3. Götürü Usulden Basit usule Geçecek Mükelleflerde Aranacak Şartlar

13. Götürü usule tabi ticaret erbabından, 31/12/1998 tarihi itibariyle Tebliğin 12.1.1 ve 2.1.2 bölümlerinde açıklanan genel ve özel şartları taşıyan mükellefler, 1/1/1999 tarihinden itibaren basit usulde vergilendirilecektir.

Bu şekilde götürü usulden basit usule geçen mükellefler, 47 nci maddedeki genel şartları taşımaları kaydıyla, alış ve satış tutarları ne olursa olsun 2001 yılı sonuna kadar basit usulde vergilendirmeden yararlanabilecektir.

Öte yandan, bu usulde vergilendirilen mükelleflerden 31/12/2001 tarihinde basit usule tabi olmanın şartlarını topluca taşıyanların kazançları, şartları taşıdıkları sürece basit usulde vergilendirilecektir.

3. BASİT USULDE VERGİLENDİRMEDE BELGE DÜZENİ

14. Basit usulde vergilendirme kapsamına alınan mükellefler ile bu usulde vergilendirilecek mükellefler, 1/1/1999 tarihinden itibaren Vergi Usul Kanunu(9) hükümlerine göre fatura, perakende satış vesikaları ve diğer belgeleri düzenlemek ve kullanmak zorundadırlar.