Maktu harçlar

olmak üzere üç kısma ayrılmıştır.

1- Başvurma harcı :

Tarifenin tetkikinden de anlaşılacağı üzere Vergi İtiraz Komisyonlarına başvurmada 5 lira, Vergi Temyiz Komisyonlarına başvurmada 10 lira, Danıştay'a başvurmada 20 lira olarak tesbit edilen bu harçlar yargı harçlarında olduğu gibi 5887 sayılı Kanunun kaydiye ve talep harçlarına tekabül etmektedir.

5887 sayılı Kanun hükümleri gereğince komisyonlara verilen her nev'i dilekçelerin, bunların eklerinin tabi bulunduğu bütün harçlarla, mükelleflerin mühlet, tadilât, tashih ve incelemenin iadesi ile ilgili taleplerinin tabi bulunduğu bütün çeşitli harçlar kaldırılmış ve bunların yerine sadece yukarıda belirtilen başvurma harçları konulmuştur.

2- Nispî harçlar:

Bu harçlar, kesin mahiyetteki İtiraz ve Temyiz Komisyonu kararlarına göre anlaşmazlık konusu değer üzerinden alınacak harçlarla, Danıştay kararlarında keza anlaşmazlık konusu değer üzerinden alınacak harçlardan ibaret olup (3) sayılı tarifenin II/1, II/2, II/3 sıra numaralarında bu kararlar dolayısiyle alınacak harç nisbetleri gösterilmiş bulunmaktadır.

3- Maktu harçlar :

Bu harçlarda anlaşmazlık konusu değeri bulunmıyan İtiraz ve Temyiz Komisyonu kararları ile Danıştay kararlarından alınacak maktu harçlarla Temyiz Komisyonu ve Danıştay'ın tehiri icra kararları dolayısiyle alınan maktu harçlardan ibaret bulunmaktadır.

MÜKELLEF

Vergi itiraz harçlarının mükellefi kanunun 53 üncü maddesinde tâyin edilmiştir. Bu madde hükmüne göre, vergi itiraz harçları, harça mevzu olan işlemden dolayı İtiraz ve Temyiz Komisyonları ile Danıştay'a başvuran mükellefler tarafından ödenecektir.

İKİNCİ BÖLÜM

Bu bölümde, harç alma ölçüleri, harçın ödenmesi, harçın geri verilmesi, sırasiyle 54, 55 ve 56 ncı maddelerde hükme bağlanmıştır. Kanunun 54 üncü maddesi, vergi itiraz harçlarının (3) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispî esas üzerinden işlemin nev'i mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağını âmir bulunmaktadır. Hangi kararlardan nispî ve hangi kararlardan maktu harç alınması gerektiği yukarıda tarifenin tetkiki sırasında açıklanmış olduğundan burada tekrar izahat verilmiyecektir.

Kanunun 55 inci maddesi harçın ne suretle ödeneceğini iki fıkra halinde tâyin etmektedir.

Bu maddenin ilk fıkrası hükmüne göre, vergi itiraz harçlarından "başvurma harcı" işle ilgili başvurma dilekçesine pul yapıştırılmak suretiyle peşin olarak ödenecektir. Fıkra hükmü sarih olup izahı gerektirir bir cihet bulunmamaktadır.

Maddenin ikinci fıkrasında ise, nispî ve maktu harçların ihbarname esasına göre, İtiraz ve Temyiz Komisyonu karariyle, Danıştay kararlarının, ilgiye tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde, keza İtiraz Komisyonunun temyiz edilmiyerek kesinleşen kararlarından alınacak harçların da kesinleşme tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili vergi dairesine ödeneceği tasrih edilmiştir.

Bu durum muvacehesinde tahakkuk ve tahsili belediyelere ve Maliye Vergi Dairelerine terettüp eden vergi, resim, harç ve ceza miktarı üzerinden alınacak nispî karar harçları ile maktu harçların eskiden olduğu gibi 18/3/1952 günlü ve 1 Seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin A/F ve 4 Seri Numaralı Tebliğin 2/c kısımlarında izah edilmiş bulunan esaslar dairesinde tahsiline devam olunması gerekmektedir.

Tahrire dayanan tarhiyatla ilgili olarak Bina ve Arazi Vergileri İtiraz Komisyonunca verilen kararlar 5887 sayılı Harçlar Kanununa bağlı 4 sayılı tarifede maktu harça tabi tutulmuş olduğundan bu harçların kararı veren komisyonlar tarafından pul ilsakı suretiyle ve peşinen tahsil olunması icap edeceği 4 seri numaralı Genel Tebliğin 2/b kısmında belirtilmişti. Ancak 492 sayılı Harçlar Kanununda tahrire dayanan tarhiyatla ilgili olarak verilen İtiraz ve Temyiz Komisyonu kararları ile Danıştay kararları mahiyetine göre nispî harça da tabi olabileceğinden, bu harçların da 4 Seri Numaralı Genel Tebliğin Belediye gelirleri karar harçlarına ilişkin 2/c işaretli kısmında belirtilen esaslar dairesinde tahsili uygun görülmüştür.

Harçın geri verilmesiyle ilgili 56 ncı madde hükmü ile 5887 sayılı Kanunun 59 uncu maddesi hükmü arasında bir fark bulunmamaktadır. Bu itibarla bu maddeye müsteniden geri verilmesi icabeden harçlar hakkında yukarıda sözü edilen 19/3/1952 günlü ve 1 Seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin B işaretli kısmında verilen izahat dairesinde işlem yapılacaktır.