Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerde İade Uygulaması

ATİK nedeniyle yüklenilen KDV’den iade hesabına pay verilebilmesi için, ATİK’lerin iade hakkı doğuran işlemlerde kullanılması gerekir. ATİK’lerin bizzat mükellef tarafından imal ve inşa edilmesi halinde ise imal ve inşa sırasında yüklenilen KDV’den, ATİK’lerin aktife alınıp iade hakkı doğuran işlemlerde fiilen kullanılmaya başlandığı dönemden itibaren iade hesabına pay verilebilir.

600 52 Seri No.lu Tebliğ ile eklenen cümle. Yürürlük tarihi 01/05/2014 601 1 Seri No.lu Tebliğ ile (Değişmeden Önceki İbare): “iade hakkı doğuran işlemin gerçekleştiği döneme ilişkin” 26 Nisan 2014 – Sayı : 28983 RESMİ GAZETE ATİK dolayısıyla yüklenilen KDV’den iade hesabına pay verildiği durumda, bir vergilendirme döneminde iade konusu yapılabilir KDV (azami iade edilebilir vergi), kural olarak o dönemdeki iade hakkı doğuran işlemlere ait bedelin (% 18)'i (genel KDV oranı) olarak hesaplanan tutardan fazla olamaz. 3065 sayılı Kanunun (11/1-c) ve geçici 17 nci maddeleri kapsamında ihraç kaydıyla mal alan ihracatçının ödemediği KDV’yi iade olarak talep etmesi mümkün olmayıp, varsa genel giderler ve ATİK’ler nedeniyle iade talep etmesi mümkündür. Bu durumda ihracatçının genel giderler ve ATİK nedeniyle yüklendiği KDV için iade talebinde bulunabileceği KDV tutarı, ihracat bedeli ile ihraç kaydıyla teslim bedeli arasındaki farka genel vergi oranı uygulanmak suretiyle bulunacak tutarı aşamaz. Aynı şekilde, mükelleflerin iadeye konu işlemleri ile ilgili olarak KDV ödemeksizin temin ettiği mal ve hizmet alımlarına ilişkin KDV iadesi talep etmeleri mümkün değildir. Bu durumda, iade hakkı doğuran işlem bedeli ile KDV’siz yapılan alım bedeli arasındaki farka genel vergi oranı uygulanmak suretiyle azami iade edilebilir KDV tutarı bulunacaktır. ATİK’e ilişkin yüklenilen KDV tutarından, ATİK’in iade hakkı doğuran işlemlerde fiilen kullanılmaya başlandığı tarihten itibaren bu işlemlere ilişkin yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen kısmı itibarıyla pay verilmesi mümkündür. İade talebine konu işlem bedelinin, ATİK’in aktife alınarak fiilen kullanılmaya başlandığı dönemden itibaren iade talep edilen dönem dahil ATİK’in kullanıldığı tüm işlemlerin toplam bedeline oranlanması ve ATİK’e ilişkin yüklenilen KDV’den iade talebine konu işleme ait orana isabet eden tutarda pay verilmesi gerekir. ATİK’in sonraki dönemlerde de iade hakkı doğuran işlemlerde kullanılması halinde iade talep edilen dönem dahil iade hakkı doğuran işlem bedelleri toplamının bu dönem dahil ATİK’in kullanıldığı toplam işlem bedeline oranlanması suretiyle ATİK’ten iade hesabına pay verilebilecek KDV tutarı belirlenir. Önceki dönemlerde bu ATİK’ten iade hesabına pay verilen KDV tutarı düşüldükten sonra kalan tutar bu dönemdeki iade hesabına pay verilecek KDV tutarı olacaktır. Ayrıca, her dönem için yapılacak oranlama sonucunda bulunan ATİK’e ilişkin yüklenilen KDV’den iade hesabına verilebilecek azami pay tutarı ile önceki dönemlerde ATİK’e ilişkin yüklenilen KDV’den iade hesabına verilen pay tutarları toplamı arasındaki fark kadar ilgili dönemde iade hesabına pay verilebileceğinden, bu farkın menfi olması halinde bu dönemde ATİK’e ilişkin yüklenilen KDV’den iade hesabına pay verilemeyecektir. İlgili dönemde iade hakkı doğuran işlemler nedeniyle doğrudan yüklenimler ve genel giderlerden verilen pay sonrasında iade hesabına o dönemde ATİK’e ilişkin yüklenilen KDV’den verilebilecek azami pay tutarından daha az tutarda pay verilmiş olması halinde, iade hesabına dahil edilemeyen bu ATİK KDV pay tutarının sonraki dönemlerde oranlama yapılmadan doğrudan iade hesabına dahil edilmesi mümkün değildir. Öte yandan, iade hesabına ATİK’lerden verilecek pay tutarı hesabının, ATİK’lerin aktife alınarak fiilen kullanılmaya başlandığı tarihten itibaren iade hakkı doğuran işlemler ile toplam işlemlerin bedeli dikkate alınmak suretiyle her bir araç için ayrı ayrı yapılması gerekmektedir. Ancak, birden fazla ATİK kullanılarak üretim yapan işletmelerde, iade hakkı doğuran işlemlerde kullanılan ve aynı vergilendirme döneminde aktife kaydedilen ATİK’ler için ayrı ayrı hesaplama yapılmasına gerek olmayıp bu ATİK’ler için tek bir hesaplama yapılması mümkündür. Diğer taraftan, HİS sertifikası sahibi mükelleflerin aktiflerinde yer alan ATİK'ler için iade hesabına ATİK'lerden verilecek pay tutarının hesabında, her bir ATİK için ayrı ayrı hesaplama yapılmasına gerek olmayıp bütün ATİK'ler için tek bir hesaplama yapılması mümkündür. Açıklamalı Örnek: Uluslararası taşımacılık faaliyetiyle iştigal eden (A) Taşımacılık A.Ş. 2023/Aralık döneminde 1 adet çekiciyi 6.000.000 TL bedelle 1.200.000 TL KDV ödeyerek satın almış, 2024/Ocak döneminden itibaren yurt içi ve yurt dışı taşımacılık faaliyetinde kullanmaya başlamıştır. Mükellefin 2024/Ocak döneminde tamamı yurt içi taşımacılık faaliyetinde kullanılan bu çekiciyle elde ettiği hasılat 2.000.000 TL olup ATİK nedeniyle yüklenilen KDV’nin 200.000 TL’lik kısmı indirim yoluyla giderilmiştir. Bu dönemde ATİK nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV tutarı 1.000.000 TL’dir. 2024/Ocak döneminden sonra yapılan hesaplamalarda, devreden KDV’nin ATİK nedeniyle yüklenilen KDV tutarından fazla olduğu varsayılmıştır. Mükellefin bu çekiciyle gerçekleştirdiği uluslararası taşımacılık faaliyeti (iade hakkı doğuran işlem) ile yurt içi taşımacılık faaliyetine (iade hakkı doğurmayan işlem) ilişkin işlemleri aşağıdaki gibidir. 2024/Şubat Dönemi;

602 1 Seri No.lu Tebliğ ile ibare değişmiştir. 603 57 Seri No.lu Tebliğ ile eklenen paragraf. (Yürürlük tarihi: 1/2/2026) 26 Nisan 2014 – Sayı : 28983 RESMİ GAZETE - İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (B) 2.000.000 TL - Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (Kümülatif) (C) Yok - Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğuran Toplam İşlem Bedeli (D) = (B) + (C) 2.000.000 TL - Bu Dönemde İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (E) 4.000.000 TL - Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (Kümülatif) (F) 2.000.000 TL - Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğurmayan Toplam İşlem Bedeli (G) = (E) + (F) 6.000.000 TL - Bu Dönem Dahil Toplam İşlem Bedeli (Kümülatif) (H) = (D) + (G) 8.000.000 TL - Doğrudan Yüklenim ve Genel Yönetim Giderleri 250.000 TL - Bu Dönem Azami İade Edilebilir KDV 400.000 TL - Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilen Pay Tutarı 150.000 TL Bu durumda, bu dönem dahil iade hakkı doğuran toplam işlem bedelinin (D), çekicinin aktife alınarak kullanılmaya başlandığı dönemden itibaren iade talep edilen dönem dahil çekicinin kullanıldığı toplam işlem bedeline (H) oranı 0,25 (D/H = 2.000.000/8.000.000) olup çekiciye ilişkin yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV tutarından iade hesabına verilebilecek azami pay tutarı (1.000.000 TL x 0,25) 250.000 TL olacaktır. Mükellefin doğrudan yüklenim ve genel yönetim giderleri toplamının 250.000 TL olduğu ve bu dönemde azami iade edilebilir KDV tutarının 400.000 TL olduğu dikkate alındığında, bu dönemde çekiciye ilişkin yüklenilen KDV’den iade hesabına pay verilebilecek tutar 150.000 TL olacaktır. 2024/Mart Dönemi; - İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (B) 1.000.000 TL - Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (Kümülatif) (C) 2.000.000 TL - Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğuran Toplam İşlem Bedeli (D) = (B) + (C) 3.000.000 TL - Bu Dönemde İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (E) 6.000.000 TL - Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (Kümülatif) (F) 6.000.000 TL - Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğurmayan Toplam İşlem Bedeli (G) = (E) + (F) 12.000.000 TL - Bu Dönem Dahil Toplam İşlem Bedeli (Kümülatif) (H) = (D) + (G) 15.000.000 TL - Önceki Dönem ATİK’ten Verilen Pay Tutarı (Kümülatif) 150.000 TL - Bu Dönem Azami İade Edilebilir KDV 200.000 TL - Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilen Pay Tutarı 50.000 TL Bu durumda, bu dönem dahil iade hakkı doğuran toplam işlem bedelinin (D), çekicinin aktife alınarak kullanılmaya başlandığı dönemden itibaren iade talep edilen dönem dahil çekicinin kullanıldığı toplam işlem bedeline (H) oranı 0,20 (D/H = 3.000.000/15.000.000) olup çekiciye ilişkin yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV tutarından iade hesabına verilebilecek azami pay tutarı (1.000.000 TL x 0,20) 200.000 TL olacaktır. Ancak, iade hesabına verilecek pay tutarının hesaplanmasında, bu dönem öncesinde iade hesabına verilen toplam pay tutarının dikkate alınması gerektiğinden, 2024/Mart döneminde iade hesabına verilebilecek pay tutarı (200.000 TL – 150.000 TL) 50.000 TL olacaktır. 2024/Nisan Dönemi; - İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (B) 5.000.000 TL - Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (Kümülatif) (C) 3.000.000 TL - Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğuran Toplam İşlem Bedeli (D) = (B) + (C) 8.000.000 TL - Bu Dönemde İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (E) Yok - Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (Kümülatif) (F) 12.000.000 TL - Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğurmayan Toplam İşlem Bedeli (G) = (E) + (F) 12.000.000 TL - Bu Dönem Dahil Toplam İşlem Bedeli (Kümülatif) (H) = (D) + (G) 20.000.000 TL - Önceki Dönem ATİK’ten Verilen Pay Tutarı (Kümülatif) 200.000 TL - Bu Dönem Azami İade Edilebilir KDV 1.000.000 TL - Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilen Pay Tutarı 200.000 TL Bu durumda, bu dönem dahil iade hakkı doğuran toplam işlem bedelinin (D), çekicinin aktife alınarak kullanılmaya başlandığı dönemden itibaren iade talep edilen dönem dahil çekicinin kullanıldığı toplam işlem bedeline (H) oranı 0,40 (D/H = 8.000.000/20.000.000) olup çekiciye ilişkin yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV tutarından iade hesabına verilebilecek azami pay tutarı (1.000.000 TL x 0,40) 400.000 TL olacaktır. Ancak, iade hesabına verilecek pay tutarının hesaplanmasında bu dönem öncesinde iade hesabına verilen toplam pay tutarının dikkate alınması gerektiğinden, 2024/Nisan döneminde iade hesabına verilebilecek pay tutarı (400.000 TL – 200.000 TL) 200.000 TL olacaktır. 2024/Mayıs Dönemi; - İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (B) 2.500.000 TL - Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğuran İşlem Bedeli (Kümülatif) (C) 8.000.000 TL - Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğuran Toplam İşlem Bedeli (D) = (B) + (C) 10.500.000 TL 26 Nisan 2014 – Sayı : 28983 RESMİ GAZETE - Bu Dönemde İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (E) 12.500.000 TL - Önceki Dönem Sonu İade Hakkı Doğurmayan İşlem Bedeli (Kümülatif) (F) 12.000.000 TL - Bu Dönem Dahil İade Hakkı Doğurmayan Toplam İşlem Bedeli (G) = (E) + (F) 24.500.000 TL - Bu Dönem Dahil Toplam İşlem Bedeli (Kümülatif) (H) = (D) + (G) 35.000.000 TL - Önceki Dönem ATİK’ten Verilen Pay Tutarı (Kümülatif) 400.000 TL - Bu Dönem Azami İade Edilebilir KDV 500.000 TL - Bu Dönemde ATİK KDV’den Verilen Pay Tutarı 0 Bu durumda, bu dönem dahil iade hakkı doğuran toplam işlem bedelinin (D), çekicinin aktife alınarak kullanılmaya başlandığı dönemden itibaren iade talep edilen dönem dahil çekicinin kullanıldığı toplam işlem bedeline (H) oranı 0,30 (D/H = 10.500.000/35.000.000) olup çekiciye ilişkin yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV tutarından iade hesabına verilebilecek azami pay tutarı (1.000.000 TL x 0,30) 300.000 TL olacaktır. Ancak, iade hesabına verilebilecek azami pay tutarı (300.000 TL) mükellefin bu döneme kadar (2024/Şubat-Mart-Nisan) çekiciye ilişkin yüklenilen KDV’den iade hesabına verilen toplam pay tutarının (400.000 TL) altında kaldığından, bu dönemde iade hesabına pay verilmeyecektir. Mükellef tarafından ATİK’e ilişkin yüklenilen KDV’den iade hesabına pay verilmesi durumunda, yukarıda belirtilen bilgiler çerçevesinde aşağıdaki tablo hazırlanarak iade dosyasına eklenmesi gerekir.

DÖNEM ATİK KDV BU ÖNCEKİ BU BU ÖNCEKİ BU DÖNEM BU ORAN ATİK BU BU PAY TUTARI DÖNEMD DÖNEM DÖNEM DÖNEMDE DÖNEM DAHİL DÖNEM KDV'DE DÖNEMDE DÖNEM VERİL E İADE SONU DAHİL İADE SONU İADE İADE DAHİL N ATİK DAHİL DİKTE HAKKI İADE İADE HAKKI HAKKI HAKKI TOPLAM VERİLEB KDV'DEN ATİKLER N DOĞURA HAKKI HAKKI DOĞURM DOĞURMA DOĞURMA İŞLEM İLECEK VERİLEN DEN SONRA N İŞLEM DOĞUR DOĞURA AYAN YAN İŞLEM YAN BEDELİ AZAMİ PAY VERİLEN KALAN BEDELİ AN N İŞLEM BEDELİ TOPLAM (KÜMÜLA PAY TUTARI PAY ATİK İŞLEM TOPLAM BEDELİ (KÜMÜLAT İŞLEM TİF) TUTARI TUTARI KDV BEDELİ İŞLEM İF) BEDELİ (KÜMÜLA TUTAR (KÜMÜL BEDELİ TİF) I ATİF)

(D)=(B) + (E) (F) (G) = (E) + (H) = (D) + (I) = (D) / (I) * (A) (A) (B) (C) (C) (F) (G) (H) 2024/01 Aktife 1.000.000 - - - 2.000.000 - 2.000.000 2.000.000 - - - - - Alınan Dönem 2.000.000 / 2024/02 1.000.000 2.000.000 - 2.000.000 4.000.000 2.000.000 6.000.000 8.000.000 8.000.000 250.000 150.000 150.000 850.000 0,25 3.000.000 / 2024/03 1.000.000 1.000.000 2.000.000 3.000.000 6.000.000 6.000.000 12.000.000 15.000.000 15.000.000 200.000 50.000 200.000 800.000 0,20 8.000.000 / 2024/04 1.000.000 5.000.000 3.000.000 8.000.000 - 12.000.000 12.000.000 20.000.000 20.000.000 400.000 200.000 400.000 600.000 0,40 10.500.000 2024/05 1.000.000 2.500.000 8.000.000 10.500.00 12.500.000 12.000.000 24.500.000 35.000.000 / 300.000 0 400.000 600.000 0 35.000.000 0,30 NOT : Tutarlar Türk Lirası olarak ifade edilmiştir. Mükellefin Mayıs dönemi sonrasında iade hakkı doğuran işlemlerinin bulunması halinde, söz konusu çekiciye ilişkin yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV’den iade hesabına verilebilecek pay tutarının hesabında yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde işlem tesis edileceği tabiidir.