Bilanço

IV _ MALİ TABLOLARIN DÜZENLENMESİ VE SUNULMASI

A _ TEMEL MALİ TABLOLARIN DÜZENLENMESİ VE SUNULMASI

Bu bölüm, temel mali tabloları oluşturan bilanço ve gelir tablosunun düzenlenmesi ve sunulması esaslarını içerir.

1. BİLANÇO :

a) BİLANÇO TANIMI :

Bilanço, bir işletmenin belli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların sağladığı kaynakları gösteren mali tablodur.

b) BİLANÇO DÜZENLEME KURALLARI :

Bilançonun düzenlenmesinde, mali tablolar ilkelerinde verilmiş açıklamalar esas alınır.

Bilançonun aktifinde yer alan varlıklar, paraya dönüşme hızlarına göre en çok likitten en az likit değere doğru, pasifinde yer alan kaynaklar ise en kısa vadeli kaynaktan en uzun vadeli kaynağa doğru sıralanırlar.

c) BİLANÇONUN BİÇİMSEL YAPISI :

İşletmeler bilançolarının bir örnekliğini sağlayarak karşılaştırılmalarında kolaylık sağlamak ve anlam birliği oluşturmak amacıyla, ek formlardaki tipleri bilançolarının düzenlenmesine esas alırlar (Ek Tablo 1-2).

Varlıklar, dönen ve duran olarak adlandırılan iki grupta toplanır. Dönen varlıklar grubunda, bir yıl veya işletmenin normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrileceği veya kullanılacağı tahmin edilen varlıklar toplanır. Duran varlıklarda ise, normal şartlar altında bir yıl içinde elden çıkarılması düşünülmeyen veya yararları bir yılda tükenmeyecek olan varlıklar yer alır.

Kaynaklar, kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklarla özkaynaklardan oluşur. Kısa vadeli yabancı kaynaklar bir yıl içinde ödenmesi gereken; uzun vadeli yabancı kaynaklar ise bir yıldan sonra ödenecek olan borçlardan oluşur. Özkaynaklar ise işletme sahip veya ortakları tarafından işletme kişiliğine tahsis edilmiş kaynakları oluşturur.

Bilanço hesapları arasında mahsup yapılamaz. Tabloda "Diğer" başlığı altında yer alan bir kalem tutarının, ait olduğu grubun toplam tutarının % 20 sini aşması durumunda, bu kalem ayrı bir başlık altında ayrıca gösterilir.

d) BİLANÇO KALEMLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR :

Bilanço kapsamındaki kalemler, Hesap Çerçevesinde sıralama ve açıklamalar paralelinde yer alır.

Ayrıntılı bilançoda yer alan kalemlerin gruplama ve sıralaması, Ek Tablo 2 de de ayrıca görüleceği üzere aşağıdaki gibidir.

AKTİF

1 DÖNEN VARLIKLAR

A HAZIR DEĞERLER

1. KASA

2. ALINAN ÇEKLER

3. BANKALAR

4. VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ (-)

5. DİĞER HAZIR DEĞERLER

B MENKUL KIYMETLER

1. HİSSE SENETLERİ

2. ÖZEL KESİM TAHVİL, SENET VE BONOLARI

3. KAMU KESİMİ TAHVİL, SENET VE BONOLARI

4. DİĞER MENKUL KIYMETLER

5. MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

C TİCARİ ALACAKLAR

1. ALICILAR

2. ALACAK SENETLERİ

3. ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-)

4. VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR

5. ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR

6. ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-)

D DİĞER ALACAKLAR

1. ORTAKLARDAN ALACAKLAR

2. İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR

3. BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR

4. PERSONELDEN ALACAKLAR

5. DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR

6. DİĞER ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-)

7. ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR

8. ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI (-)

E STOKLAR

1. İLK MADDE VE MALZEME

2. YARI MAMULLER - ÜRETİM

3. MAMULLER

4. TİCARİ MALLAR

5. DİĞER STOKLAR

6. STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

7. VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI

F GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI

1. GELECEK AYLARA AİT GİDERLER

2. GELİR TAHAKKUKLARI

G DİĞER DÖNEN VARLIKLAR

1. İNDİRİLECEK KDV

2. DİĞER KDV

3. PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR

4. PERSONEL AVANSLARI

5. SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI

6. DİĞER ÇEŞİTLİ DÖNEN VARLIKLAR

7. DİĞER DÖNEN VARLIKLAR KARŞILIĞI (-)

II DURAN VARLIKLAR

A TİCARİ ALACAKLAR

1. ALICILAR

2. ALACAK SENETLERİ

3. ALACAK.SENETLERİ REESKONTU (-)

4. VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR

5. ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-)

B DİĞER ALACAKLAR

1. ORTAKLARDAN ALACAKLAR

2. İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR

3. BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR

4. PERSONELDEN ALACAKLAR

5. DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR

6. DİĞER ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-)

7. ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-)

C MALİ DURAN VARLIKLAR

1. BAĞLI MENKUL KIYMETLER

2. BAĞLI MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

3. İŞTİRAKLER

4. İŞTİRAKLERE SERMAYE TAAHHÜTLERİ (-)

5. İŞTİRAKLER SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

6. BAĞLI ORTAKLIKLAR

7. BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE TAAHHÜTLERİ (-)

8. BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

9. DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR

10. DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

D MADDİ DURAN VARLIKLAR

1. ARAZİ VE ARSALAR

2. YER ALTI VE YER ÜSTÜ DÜZENLERİ

3. BİNALAR

4. TESİS, MAKİNA VE CİHAZLAR

5. TAŞITLAR

6. DEMİRBAŞLAR

7. DİĞER MADDİ DURAN VARLIKLAR

8. BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)

9. YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR

10. VERİLEN AVANSLAR

E MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR

1. HAKLAR

2. ŞEREFİYE

3. KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİ

4. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ

5. ÖZEL MALİYETLER

6. DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR

7. BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)

8. VERİLEN AVANSLAR

F ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR

1. ARAMA GİDERLERİ

2. HAZIRLIK VE GFLİŞTİRME GİDERLERİ

3. DİĞER ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR

4. BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI (-)

5. VERİLEN AVANSLAR

G GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI

1. GELECEK YILLARA AİT GİDERLER

2. GELİR TAHAKKUKLARI

H DİĞER DURAN VARLIKLAR

1. GELECEK YILLARDA İNDİRİLECEK KDV

2. DİĞER KDV

3. DİĞER ÇEŞİTLİ DURAN VARLIKLAR

PASİF

I KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

A MALİ BORÇLAR

1. BANKA KREDİLERİ

2. UZUN VADELİ KREDİLERİN ANAPARA TAKSİTLERİ VE FAİZLERİ

3. TAHVİL ANAPARA BORÇ, TAKSİT VE FAİZLERİ

4. ÇIKARILMIŞ BONOLAR VE SENETLER

5. ÇIKARILMIŞ DİĞER MENKUL KIYMETLER

6. MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI (-)

7. DİĞER MALİ BORÇLAR

B TİCARİ BORÇLAR

1. SATICILAR

2. BORÇ SENETLERİ

3. BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-)

4. ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR

5. DİĞER TİCARİ RORÇLAR

C DİĞER BORÇLAR

1. ORTAKLARA BORÇLAR

2. İŞTİRAKLERE BORÇLAR

3. BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR

4. PERSONELE RORÇLAR

5. DİĞER BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-)

6. DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR

D ALINAN AVANSLAR

E ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER

1. ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR

2. ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ

3. VADESİ GEÇMİŞ ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER

4. ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER

F BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI

1. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI

2. DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ (-)

3. KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI

4. DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI

G GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI

1. GELECEK AYLARA AİT GELİRLER

2. GİDER TAHAKKUKLARI

H DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

1. HESAPLANAN KDV

2. DİĞER KDV

3. SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI

4. DİĞER ÇEŞİTLİ YABANCI KAYNAKLAR

II UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

A MALİ BORÇLAR

1. BANKA KREDİLERİ

2. ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER

3. ÇIKARILMIŞ DİĞER MENKUL KIYMETLER

4. MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI (-)

5. DİĞER MALİ BORÇLAR

B TİCARİ BORÇLAR

1. SATICILAR

2. BORÇ SENETLERİ

3. BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-)

4. ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR

5. DİĞER TİCARİ BORÇLAR

C DİĞER BORÇLAR

1. ORTAKLARA BORÇLAR

2. İŞTİRAKLERE BORÇLAR

3. BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR

4. DİĞER BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-)

5. KAMUYA OLAN ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ BORÇLAR

6. DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR

D ALINAN AVANSLAR

E BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI

1. KIDEM TAZMİNATI KARŞILIKLARI

2. DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI

F GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI

1. GELECEK YILLARA AİT GELİRLER

2. GİDER TAHAKKUKLARI

G DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

1. GELECEK YILLARA ERTELENEN VEYA TERKİN EDİLEN KDV

2. DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI

IV ÖZ KAYNAKLAR

A ÖDENMİŞ SERMAYE

1. SERMAYE

2. ÖDENMEMİŞ SERMAYE (-)

B SERMAYE YEDEKLERİ

1. HİSSE SENEDİ İHRAÇ PRİMLERİ

2. HİSSE SENEDİ İPTAL KÂRLARI

3. MADDİ DURAN VARLIK YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI

4. İŞTİRAKLER YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI

5. DİĞER SERMAYE YEDEKLERİ

C KÂR YEDEKLERİ

1. YASAL YEDEKLER

2. STATÜ YEDEKLERİ

3. OLAĞANÜSTÜ YEDEKLER

4. DİĞER KÂR YEDEKLERİ

5. ÖZEL FONLAR

D GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI

E GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-)

F DÖNEM NET KÂRI (ZARARI)

e) BİLANÇO DİPNOTLARI

Bilançoda ek bilgi olarak aşağıdaki dipnotlar yer alır.