ÖDEME SÜRESİ VE ŞEKLİ

3.1. Ödeme Süresi;

6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında "(8) Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların maddede öngörülen şartların yanı sıra bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar başvuruda bulunmaları ve madde kapsamında ödenecek tutarları, ilk taksiti bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü aydan başlamak üzere ikişer aylık dönemler hâlinde azami on sekiz eşit taksitte ödemeleri şarttır. Bu Kanuna göre ödenecek taksitlerin ödeme süresinin son gününün resmî tatile rastlaması hâlinde süre tatili izleyen ilk iş günü mesai saati sonunda biter." hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm çerçevesinde; Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine, belediyelere ve büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerine borçlu bulunanların Kanunun 73 üncü maddesi hükmünden yararlanmak istemeleri halinde, 1 Aralık 2014 tarihi mesai saati bitimine kadar borçlu bulundukları idarelere (tahsil dairelerine) başvurmaları gerekmektedir. Madde kapsamında yapılandırılan borçların ilk taksit ödeme süresi içerisinde tamamen ya da ikişer aylık dönemler halinde azami on sekiz eşit taksitte ödenmesi mümkün olup ilk taksit ödeme süresi 31/12/2014 tarihi mesai saati bitiminde sona ermektedir.

Maddenin sekizinci fıkrası hükmü ile azami taksit süresi 18 eşit taksit olarak belirlenmiş olmakla birlikte maddenin dokuzuncu fıkrası ile 6, 9 ve 12 eşit taksitte ödeme seçenekleri getirilmiştir.

Maddenin sekizinci fıkrası hükmüne göre, ödenecek taksitlerin ödeme süresinin son gününün resmi tatile rastlaması halinde süre tatili izleyen ilk iş günü mesai saati sonuna kadar uzayacaktır.

3.2. Taksitle Ödeme ve Katsayı Uygulaması;

6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasında "(9) Bu madde hükümlerine göre hesaplanan tutarın;

a) İlk taksit ödeme süresi içinde tamamen ödenmesi hâlinde, bu tutara bu Kanunun yayımlandığı tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için herhangi bir faiz uygulanmaz.

b) Taksitle ödenmek istenmesi hâlinde borçluların başvuru sırasında altı, dokuz, on iki veya on sekiz eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri şarttır. Tercih edilen taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamaz.

c) Taksitle yapılacak ödemelerinde ilgili fıkralara göre belirlenen tutar;

1) Altı eşit taksit için (1,05),

2) Dokuz eşit taksit için (1,07),

3) On iki eşit taksit için (1,10),

4) On sekiz eşit taksit için (1,15),

katsayısı ile çarpılır ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı hesaplanır. Bu madde hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan borçlulara tercih ettikleri taksit süresine uygun ödeme planı verilir. Ancak, tercih edilen süreden daha kısa sürede ödeme yapılması hâlinde ödenecek tutar ilgili katsayıya göre düzeltilir.

ç) Bu madde kapsamında ödenmesi gereken tutarlar; il özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarca ikişer aylık dönemler hâlinde azami otuz altı eşit taksitte ödenebilir. Bu takdirde bu bent hükmüne göre hesaplanacak katsayı yirmi dört eşit taksit için (1,20), otuz eşit taksit için (1,25), otuz altı eşit taksit için (1,30) olarak uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm ile yapılandırılan alacak tutarının taksitler halinde ödenebileceği ve ödeme süresine bağlı olarak katsayı uygulanacağı düzenlenmiştir.

Bu fıkranın uygulamasında aşağıda yapılan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir.

3.2.1. Fıkra hükmüne göre, yapılandırılan alacak tutarının ilk taksit ödeme süresi içerisinde tamamen ödenmesi halinde, bu tutara Kanunun yayımlandığı tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için herhangi bir faiz, gecikme zammı, gecikme cezası gibi fer'i amme alacağı ya da katsayı uygulanmayacaktır.

Söz konusu ödeme defaten yapılabileceği gibi ilk taksit ödeme süresi içerisinde farklı zamanlarda borcun tamamının ödenmesi halinde de bu hükümden yararlanılacaktır.

3.2.2. Yapılandırılan alacak tutarının taksitle ödenmek istenmesi halinde borçlularca başvuru sırasında; 6, 9, 12 veya 18 eşit taksitte ödeme seçeneklerinden biri tercih edilecektir. Borçlu tarafından taksit sayısına ilişkin bir tercihte bulunulmaması halinde, idarece fıkrada öngörülen en uzun taksit sayısı olan 18 taksite ilişkin ödeme planı verilecektir.

Maddenin dokuzuncu fıkrasının (b) bendindeki açık hüküm sebebiyle borçlular tercih ettikleri taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapamayacaktır.

3.2.3. Taksitle yapılacak ödemeler için fıkranın öngördüğü ilgili katsayı, yapılandırılan alacak tutarı ile çarpılacak ve bulunacak tutar borçlu tarafından seçilen taksit sayısına bölünerek ikişer aylık dönemler halinde ödenecek taksit tutarı bulunacaktır.

Örneğin; borçlu tarafından madde kapsamında yapılandırılan alacağın 6 eşit taksitte ödenmesi yönünde tercih kullanıldığı takdirde yapılandırılan alacak tutarı 6 eşit taksit için öngörülen (1,05) katsayısı ile çarpılacak ve bulunan tutar taksit sayısı olan 6 sayısına bölünecektir. Aynı şekilde borçlunun 18 eşit taksiti seçmesi halinde, taksitle ödenecek alacak tutarı (1,15) katsayısı kullanılarak tespit edilecektir.

3.2.4. Maddenin dokuzuncu fıkrası ile borçlulara seçtikleri taksit süresinden daha kısa sürede ödeme yapma imkanı verilmekte ve daha kısa sürede yapılan ödemelerde fıkra hükmüne göre hesaplanan katsayının düzeltilmesi öngörülmektedir.

Örneğin; borçlu tarafından madde kapsamında yapılandırılan alacak tutarının 18 eşit taksitte ödenmesi yönünde tercih kullanıldığı halde, borcun 6 eşit taksit için öngörülen sürede tamamen ödenmesi halinde, (1,15) katsayısı esas alınarak hesaplanan tutar, 6 eşit taksit için öngörülen (1,05) katsayısına göre düzeltilecektir.

Fıkrada 6, 9, 12 ve 18 eşit taksit süresi olmak üzere dört ayrı taksit süresi ve bu süreler için dört farklı katsayı belirlenmiştir. Erken yapılan ödemeler nedeniyle katsayı düzeltmesinin yapılabilmesi için borçlu tarafından seçilen taksit süresine uygulanacak katsayı ile alacağın tamamının ödendiği tarihin denk geldiği taksit süresi için belirlenmiş katsayının birbirinden farklı olması gerekmektedir.

Örnek 13- Madde hükümlerinden yararlanmak üzere vergi dairesine başvuruda bulunan mükellef, borcunu 18 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.

Vergi dairesi madde kapsamında yapılandırılan alacak tutarını 3.600,00 TL olarak hesaplamıştır.

Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 18 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 3.600,00 TL alacak tutarı (1,15) katsayısı ile çarpılacaktır.

Bu şekilde bulunan tutar, 18'e bölünmek suretiyle taksit tutarı hesaplanacaktır.

18 eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar: 3.600,00 x 1,15= 4.140,00 TL'dir.

Taksit tutarı: 4.140,00 / 18= 230,00 TL'dir.

Taksitlendirmeye esas olan 4.140,00 TL'nin (4.140,00 - 3.600,00=)540,00 TL'si toplam katsayı tutarıdır.

Mükellef, Aralık/2014, Şubat/2015, Nisan/2015, Haziran/2015 aylarında ödemesi gereken taksit tutarları toplamı olan (230,00 x 4 =)920,00 TL'yi süresinde ödemiştir.

Temmuz/2015 ayında mükellef vergi dairesine başvurarak kalan taksit tutarlarını defaten ödemek istediğini bildirmiştir.

Başvuru sırasında 18 eşit taksitte ödeme seçeneği tercih edilmiş olmakla birlikte, daha sonra 6 eşit taksit ödeme seçeneğinin ödeme süresi içerisinde, borcun tamamı ödenmek istendiğinden, öncelikle yapılandırılan alacak tutarına (1,15) katsayısı yerine 6 eşit taksit için öngörülmüş olan (1,05) katsayısı uygulanarak taksitle ödenecek alacak tutarının yeniden hesaplanması gerekmektedir.

Yapılan hesaplamaya göre, (1,05) katsayısı esas alınarak ödenmesi gereken tutardan daha önce ödenen taksit tutarları çıkartılacak ve tahsil edilmesi gereken tutar bulunacaktır.

Buna göre;

6 eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar: 3.600,00 x 1,05 = 3.780,00 TL

Ödenen toplam taksit tutarı: 230,00 x 4 = 920,00 TL

Tahsil edilecek toplam tutar: (3.780,00 - 920,00=)2.860,00 TL olacaktır.

Bu durumda, mükellefin madde kapsamında yapılandırılan 3.600,00 TL borcu için (3.780,00 - 3.600,00=)180,00 TL katsayı tutarı tahsil edilecektir.

Yapılacak erken ödeme mükellefe (540,00 - 180,00=)360,00 TL daha az ödeme imkanı sağlayacaktır.

Örnek 14- Madde hükümlerinden yararlanmak üzere vergi dairesine başvuruda bulunan mükellef, borcunu 12 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.

Vergi dairesi madde kapsamında yapılandırılan alacak tutarını 12.000,00 TL olarak hesaplamıştır.

Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 12 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 12.000,00 TL alacak tutarı (1,10) katsayısı ile çarpılacaktır.

Bu şekilde bulunan tutar, 12'ye bölünmek suretiyle taksit tutarı hesaplanacaktır.

12 eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar: 12.000,00 x 1,10= 13.200,00 TL'dir.

Taksit tutarı: 13.200,00 / 12= 1.100,00 TL'dir.

Taksitlendirmeye esas olan 13.200,00 TL'nin (13.200,00 - 12.000,00=)1.200,00 TL'si toplam katsayı tutarıdır.

Mükellef, ilk 9 taksiti süresinde ödemiştir. Bu sürede yapılan toplam tahsilat (1.100,00 x 9=)9.900,00 TL'dir.

Mayıs/2016 ayında mükellef vergi dairesine başvurarak kalan taksit tutarlarını defaten ödemek istediğini bildirmiştir.

Mükellef tarafından borcun tamamı 12 eşit taksit için öngörülmüş ödeme süresi (Aralık/2014 ila Ekim/2016) içinde erken ödenmiş olmakla birlikte, ödemenin yapıldığı Mayıs/2016 ayı fıkrada belirlenen ve farklı katsayı uygulanmasını gerektiren 9 eşit taksit için öngörülmüş süreden (Aralık/2014 ila Nisan/2016) sonraya rastlamaktadır.

Fıkrada 9 eşit taksit ila 12 eşit taksit arasındaki süreler için farklı bir katsayı belirlenmemiştir. Bu nedenle, mükellefçe yapılan ödemeye 12 eşit taksit için belirlenmiş katsayı dışında bir katsayı uygulanması imkanı bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Mayıs/2016 ayında mükellef kalan üç taksit tutarını defaten ödemesi halinde herhangi bir katsayı düzeltmesi yapılmayacaktır.

Örnek 15- 14 üncü örnekte belirtilen mükellefin taksitlendirilen borcunun ilk 4 taksitini süresinde ödedikten sonra kalan kısmın tamamını Temmuz/2015 ayında ödediği kabul edildiğinde madde kapsamında ödenecek tutar aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

Madde kapsamında yapılandırılan alacak tutarı 12.000,00 TL'dir. Katsayı uygulanmak suretiyle taksitlendirilen tutar olan 13.200,00 TL'ye karşılık dört taksit toplam tutarı olan 4.400,00 TL tahsil edilmiştir.

Başvuru sırasında 12 eşit taksitte ödeme seçeneği tercih edilmiş olmakla birlikte, daha sonra 6 eşit taksit ödeme seçeneğinin ödeme süresi içerisinde borcun tamamı ödenmek istendiğinden, öncelikle yapılandırılan alacak tutarına (1,10) katsayısı yerine 6 eşit taksit için öngörülmüş olan (1,05) katsayısı uygulanarak taksitle ödenecek alacak tutarının yeniden hesaplanması gerekmektedir.

Yapılan hesaplamaya göre, (1,05) katsayısı esas alınarak ödenmesi gereken tutardan daha önce ödenen taksit tutarları çıkartılacak ve tahsil edilmesi gereken tutar bulunacaktır.

Buna göre;

6 eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar: 12.000,00 x 1,05= 12.600,00 TL

Ödenen toplam taksit tutarı: 1.100,00 x 4= 4.400,00 TL

Tahsil edilecek toplam tutar: 12.600,00 - 4.400,00= 8.200,00 TL olacaktır.

Bu durumda, mükellefin madde kapsamında yapılandırılan 12.000,00 TL borcu için (12.600,00 - 12.000,00=)600,00 TL katsayı tutarı tahsil edilecektir.

Yapılacak erken ödeme mükellefe (13.200,00 - 12.600,00=)600,00 TL daha az ödeme imkanı sağlayacaktır.

3.3. Kredi Kartı İle Ödeme;

6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin on birinci fıkrasında "(11) Bu madde kapsamında ödenecek olan alacakların 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesine göre kredi kartı kullanılmak suretiyle ödenmesi uygun görüldüğü takdirde, ödemeye aracılık yapan bankalarca, kart kullanıcılarına kredi kartı işlemine konu borç tutarının, taksitler hâlinde yansıtılması ve taksit ödeme aylarında hesaplarına borç kaydedilmesi koşuluyla, bu ödemeler için ödeme tarihi olarak kredi kartının kullanıldığı gün esas alınır ve borçluya tahsilatın yapıldığını gösterir makbuz verilir. Bu şekilde tahsil edilen tutarların bankalarca Hazine hesaplarına aktarılmasına ilişkin 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirlenen süre, taksit aylarının son gününü izleyen günden itibaren hesaplanır. Taksitlerin kredi kartı kullanılmak suretiyle ödenmesi bu madde hükmüne göre katsayı uygulanmasına engel teşkil etmez." hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm, madde kapsamında yapılandırılan alacak tutarının kredi kartı kullanılmak suretiyle de ödenmesine imkan vermektedir. Fıkra hükmüne göre kredi kartı kullanılarak ödeme yapılabilmesi için aracılık yapan bankalarla anlaşma yapılması gerekmektedir.

Bu Tebliğin yayımlandığı tarih itibarıyla Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine ödenecek alacakların tahsilatı amacıyla ödemeye aracılık yapacak bankalarla gerekli anlaşma sağlanmış olup kredi kartı kullanılmak suretiyle yapılacak ödemeler Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesi (http://www.gib.gov.tr/) üzerinden yapılabilecektir. Ancak, bankaların uygulama geliştirmeleri halinde, internet siteleri veya şubeleri üzerinden de kredi kartıyla tahsilat işlemleri yapılması mümkündür.

Kredi kartı ile yapılacak ödemeler, tüm taksitlerin veya bir ya da birden fazla taksitin defaten ödenmesi ya da bir veya birden fazla taksitin ilgili taksit aylarına yansıtılmak suretiyle ödenmesi şeklinde yapılabilecektir.

Borçluların kredi kartına taksit şeklinde ödeme yapmak istemeleri halinde, madde kapsamında yapılandırılan alacak tutarı banka tarafından borçlunun hesaplarına maddenin dokuzuncu fıkrasının öngördüğü taksit aylarında yansıtılacaktır. Bununla birlikte, borçlu tarafından yapılan ödeme tutarını gösterir alındı, kredi kartı ile ödeme işleminin yapıldığı tarih itibarıyla verilecek ve borç ödenmiş kabul edilecektir.

Maddenin on birinci fıkrası gereğince kredi kartı kullanılmak ve borçlunun bankadaki kredi hesaplarına taksit aylarında borç olarak yansıtılmak suretiyle yapılan ödemeler ilgili taksit ayının son gününü izleyen günden itibaren 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesine göre belirlenen sürede Hazine hesaplarına aktarılacaktır.

Örneğin, borçlu tarafından madde kapsamında taksitlendirilmiş alacağın ilk üç taksit tutarının kredi kartı ile aynı gün ödendiği varsayıldığında, banka tarafından taksitler ilgili taksit ayları olan Aralık/2014 ve Şubat-Nisan/2015 aylarında borçlunun hesap ekstrelerine yansıtılacak ve bu suretle yapılan tahsilat tutarları taksit aylarının son gününü izleyen 20 gün içerisinde Hazine hesaplarına aktarılacaktır.

Kredi kartıyla yapılan taksitli ödemenin maddenin öngördüğü taksitli ödeme şekli olduğu dikkate alındığında, bu şekilde yapılan ödemelerde de katsayı uygulanacaktır.