İHLAL HALİNDE MADDE HÜKÜMLERİNDEN YARARLANMA

3.1. 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendinde, "c) Bu madde kapsamına giren alacakların maddede belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde, bu maddenin yedinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla borçlular ödedikleri tutarlar kadar bu madde hükümlerinden yararlanırlar." hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre, madde kapsamında taksitlendirilen alacakların maddede öngörülen süre ve şekilde tamamen ödenmemesi halinde, bu Tebliğin (I/B-2.3.3.) bölümünde yer alan açıklamalar saklı kalmak kaydıyla borçlular yaptıkları ödemeler nispetinde madde hükümlerinden yararlandırılacaktır.

Örnek 16- Mükellef, 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi kapsamında olan kesinleşmiş borçları için maddeden yararlanma talebinde bulunmuştur.

Mükellefin Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kapsama giren borçları şu şekildedir:

Vergi asıllarına vade tarihleri ile Kanunun yayımlandığı tarihe kadar gecikme zammı yerine hesaplanacak toplam Yİ-ÜFE oranı ve tutarları aşağıdaki gibidir:

Mükellef, vergi asılları ile hesaplanan Yİ-ÜFE tutarları toplamını madde kapsamında 6 eşit taksitte ödemeyi tercih etmiştir.

Ödenecek Taksit Tutarları = [(Vergi Asılları + Toplam Yİ-ÜFE Tutarı) x 1,05] /6

= [(3.800,00 + 424,30) x 1,05 ] / 6

= 739,25 TL

Mükellef madde hükmüne göre 5 taksiti süresinde ödemiş ancak, son taksit için herhangi bir ödeme yapmamıştır.

Bu durumda, mükellefin yaptığı ödemeler, vadesi ve dönemi önce gelen borçlardan başlanarak her bir dönem itibarıyla mahsup edilecektir. Yapılan ödemeler belirtilen şekilde mahsup edildikten sonra alacağın tamamen tahsil edilemediği dönemlerde madde hükmü ihlal edilmiş sayılacaktır. Bu takdirde kısmi ödeme olan döneme ilişkin vergiler için yapılmış ödemeler kadar madde hükmünden yararlanılacaktır.

Mükellefin madde hükmünden yararlanacağı tutar bulunurken yapılandırılan borcun katsayı tatbik edilmemiş kısmı dikkate alınacaktır.

Buna göre, madde kapsamında yapılandırılan toplam alacak tutarı 4.224,30 TL olup bu tutara karşılık 5 taksit içerisinde ödenen tutar [(4.224,30 / 6=) 704,05 x 5=]3.520,25 TL'dir.

Mükellefin vadesi önce gelen borcu gelir vergisi olduğundan, 3.520,25 TL yapılan ödeme tutarı, ilk önce yıllık gelir vergisi ile buna isabet eden Yİ-ÜFE tutarı toplamına (3.000,00 + 349,50=)3.349,50 TL mahsup edilecektir. Bu şekilde yapılan mahsup sonucunda mükellef, 31/3/2013 ve 31/7/2013 vadeli gelir vergisi ve buna ilişkin gecikme zammı için maddeden yararlanmış olacaktır.

Mahsuptan sonra kalan (3.520,25 - 3.349,50 =)170,75 TL tutar, gelir (stopaj) vergisi ve bu vergiye ilişkin Yİ-ÜFE tutarı toplamı olan 874,80 TL'yi karşılayamadığından bu dönem borcu için madde hükümleri ihlal edilmiş sayılacaktır.

Bu durumda, yapılan ödeme tutarı kadar maddeden yararlanılacaktır. Ödeme tutarından vergi aslına isabet eden tutar;

formülü ile bulunacaktır. Buna göre;

Bu tutar, madde hükümlerine göre Yİ-ÜFE aylık değişim oranı uygulanarak bulunan (156,15 x %9,35=)14,60 TL ile birlikte (156,15 + 14,60=)170,75 TL olarak alacak aslı ve gecikme zammına mahsup edileceğinden, gelir (stopaj) vergisinin kalan (800,00 - 156,15=)643,85 TL'si vade tarihinden itibaren uygulanacak gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir.

Örnek 17- Nisan, Mayıs, Haziran/2013 geçici vergilendirme dönemine ilişkin 10.000,00 TL kurum geçici vergi tahakkuk etmiştir. Ancak, mükellef 17/8/2013 vadeli kurum geçici vergi borcunu ödememiştir. Söz konusu vergi borcu, mükellefin kurumlar vergisi beyannamesini süresi içerisinde vermesi nedeniyle, 1/4/2014 tarihinde terkin edilmiş ve 1.050,05 TL gecikme zammı hesaplanmıştır.

Mükellefin, 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinden yararlanmak için başvuruda bulunması halinde kurum geçici vergisinin vade tarihinden terkin edildiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı tutarı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.

Bu durumda uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranı %8,3888'dir.

Toplam Yİ-ÜFE tutarı ise (10.000,00 x %8,3888=)838,88 TL olacaktır.

Mükellefin söz konusu tutarı 6 eşit taksitte ödemek istemesi durumunda madde kapsamında toplam ödenecek tutar (838,88 x 1,05=)880,82 TL olarak bulunacaktır. Dolayısıyla, bir taksit tutarı (880,82 / 6=)146,80 TL olacaktır.

Mükellefin madde kapsamında ilk 3 taksitini süresinde ödediği, diğer taksitlerini ise ödemediği varsayıldığında, mükellef ödediği tutar kadar madde hükmünden yararlanabilecektir. Bu durumda mükellefin madde hükmünden yararlanacağı tutar bulunurken yapılandırılan borcun katsayı tatbik edilmemiş kısmı dikkate alınacaktır.

Toplam Gecikme Zammı Tutarı x Ödediği Taksit Tutarları Toplamı (Katsayı Tutarı Hariç)

Hesaplanan Yİ-ÜFE Tutarı

formülü kullanılacak ve gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir

Kalan (1.050,05 - 525,03=)525,02 TL gecikme zammının ise takip ve tahsiline devam edilecektir.

Örnek 18- Bu Tebliğin I/B-2.2. bölümündeki 4 numaralı örnekte yer alan mükellefin maddeye göre belirlenen tutarı 12 taksitte ödemek istediğini, ancak 5 taksiti süresinde ödediğini, kalan 7 taksiti ödemediğini varsaydığımızda, bu mükellefin madde kapsamında yararlanacağı tutar şu şekilde hesaplanacaktır.

Ödenecek Toplam Tutar: [(40.500,00 + 10.888,40) x 1,10=]56.527,24 TL olup (56.527,24/12=)4.710,60 TL, bir taksitte ödenecek tutardır. Buna göre, mükellef 5 taksitte toplam (4.710,60 x 5=)23.553,00 TL ödeme yapmıştır.

Ancak, mükellefin madde hükmünden yararlanacağı tutar bulunurken yapılandırılan borcun katsayı tatbik edilmemiş kısmı dikkate alınacaktır.

Buna göre, katsayı hariç olmak üzere yapılandırılan alacağa yönelik olarak taksitler içerisinde ödenmiş olan tutar, katsayının tatbik edildiği tutarın taksit sayısına bölünmesi ve ödenen taksit sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacaktır.

Taksitler içerisinde katsayı hariç ödenen tutar [(51.388,40 / 12=)4.282,37 x 5=] 21.411,85 TL'dir.

Mükellefin maddeden yararlanacağı tutarın yapılandırılan borçlarına mahsubunda Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinde yapılanan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir.

Mükellefin, 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi gereğince vergi aslından yararlanacağı tutarın "K" olduğu varsayılmıştır.

K = 8.333,34 TL olarak hesaplanacaktır.

Bu tutar, madde hükümlerine göre Yİ-ÜFE aylık değişim oranı uygulanarak bulunan (8.333,34 x %22,056=)1.838,00 TL ile birlikte (8.333,34 + 1.838,00=)10.171,34 TL olarak alacak aslı ve gecikme zammına mahsup edileceğinden, yıllık gelir vergisinin kalan (20.000,00-8.333,34=)11.666,66 TL'si vade tarihinden itibaren uygulanacak gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir.

Diğer taraftan, 20.000,00 TL vergi aslı için hesaplanan gecikme faizi yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranı uygulanarak hesaplanan 2.066,00 TL Yİ-ÜFE tutarına karşılık kısmi ödeme nedeniyle mahsup edilecek tutar ile takip edilecek gecikme faizi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Yıllık gelir vergisi kanuni süresinde beyan edildiğinde iki eşit taksitte ödenmektedir. Kanuni süresinden sonra tahakkuk ettirilen yıllık gelir vergisi için gecikme faizi, taksitlerin kanuni ödeme süreleri dikkate alınarak hesaplanmaktadır. Bu çerçevede örnek olayda gecikme faizi ve gecikme faizi yerine tahsil edilecek Yİ-ÜFE tutarının hesabında da yıllık gelir vergisi taksitlerinin kanuni ödeme süreleri esas alınmıştır.

Mükellefin, madde gereğince gecikme faizinden yararlanacağı tutar (R=R1+R2);

R1= Yıllık Gelir Vergisi 1. Taksit Tutarına İsabet Eden Gecikme Faizinin Maddeden Yararlanacağı Tutar: (8.333,34 / 2=)4.166,67 x %11,65 = 485,42 TL'dir.

R2= Yıllık Gelir Vergisi 2. Taksit Tutarına İsabet Eden Gecikme Faizinin Maddeden Yararlanacağı Tutar: (8.333,34 / 2=)4.166,67 x %9,01 = 375,42 TL'dir.

R= 485,42+375,42=860,84 TL olacağından, (3.630,00 - 860,84=)2.769,16 TL gecikme faizinin takibine devam edilmesi gerekmektedir.

Mükellefin, 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi gereğince vergi ziyaı cezasından yararlanacağı tutarın "X" olduğu varsayılmıştır.

X = 8.333,34 TL olarak hesaplanacaktır.

Bu tutar, madde hükümlerine göre Yİ-ÜFE aylık değişim oranı uygulanarak bulunan (8.333,34 x %22,056=)1.838,00 TL ile birlikte (8.333,34 + 1.838,00=)10.171,34 TL olarak vergi ziyaı cezası ve gecikme zammına mahsup edileceğinden, vergi ziyaı cezasının kalan (20.000,00-8.333,34=)11.666,66 TL'si vade tarihinden itibaren uygulanacak gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir.

Mükellefin, 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi gereğince özel usulsüzlük cezasından yararlanacağı tutarın "Y" olduğu varsayılmıştır.

Y = 208,33 TL olarak hesaplanacaktır.

Yapılandırılan 500,00 TL özel usulsüzlük cezasına karşılık 208,33 TL ödeyen mükellefin maddeden ödediği tutar kadar yararlandırılmasında yapılandırma öncesi tutarında dikkate alınması gerektiğinden, yapılandırma öncesi 1.000,00 TL tutarındaki özel usulsüzlük cezasına karşılık Kanundan yararlanılacak tutar (M) aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

M

=

Yapılandırma Öncesi Alacak Aslı x Özel Usulsüzlük Cezasına Karşılık Ödenen Tutar

Yapılandırılmış Tutar

M = 416,66 TL Kanundan yararlanılacaktır.

Borçludan özel usulsüzlük cezası olarak (1.000,00 - 416,66=) 583,34 TL tutar takip edilecektir.

Örnek 19- Mükellef, madde kapsamında yapılandırılan katma değer vergisi borcuna ilişkin Aralık/2014 ve Şubat, Nisan, Haziran/2015 aylarında ödemesi gereken taksitlerini vadelerinde ödemiş olmakla birlikte; madde kapsamında yapılandırılmasını talep ettiği katma değer vergisi ile ilgili olarak Ocak, Şubat ve Mart/2015 aylarında beyanı üzerine tahakkuk eden vergilerini ödeme süresi içerisinde ödememiştir.

Bu durumda, mükellef taksitlendirme süresince bir takvim yılında tahakkuk eden katma değer vergisini üç defa ödemeyerek maddeden yararlanma şartını ihlal ettiğinden, ihlalin gerçekleştiği Mart/2015 ayı sonuna kadar ödediği Aralık/2014 ve Şubat/2015 taksit tutarları için 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi hükümlerinden yararlanacak, Nisan ve Haziran/2015 taksit tutarları için ise anılan madde hükümlerinden yararlanamayacaktır.

Ancak, mükellefin Aralık/2014 ve Şubat, Nisan, Haziran/2015 taksitlerini 31/3/2015 tarihinden önce ödemiş olması halinde, bu taksit tutarlarının tamamı için anılan madde hükümlerinden yararlanabileceği tabiidir.

Ç- TAHSİLİNDEN VAZGEÇİLEN ALACAKLAR

6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin on dördüncü fıkrasının (a) bendinde, belli tutarın altında kalan idari para cezalarının, (b) bendinde ise belli tutarın altında kalan amme alacaklarının tahsilinden vazgeçilmesi düzenlenmiştir.