Kapsam ve Süre

6552 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi kapsamına; Kanunun yayımlandığı 11/9/2014 tarihi itibarıyla (bu tarih dahil) 2918 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca zorunlu araç muayenesi yaptırılması gerektiği halde muayeneleri süresinde yaptırılmamış olan araçlar girmektedir.

Kapsama giren araçları muayene ettirmek mecburiyetinde olanlar, 31/12/2014 tarihine kadar (bu tarih dahil) araçlarını muayene ettirmeleri durumunda, anılan Kanunun 79 uncu maddesi hükmünden yararlanabileceklerdir.

Öte yandan, zorunlu araç muayene tarihi 6552 sayılı Kanunun yayımlandığı 11/9/2014 tarihinden sonraya rastlayan araçların süresinde muayene ettirilmemesi halinde, anılan madde hükmünden yararlanılması mümkün olmadığından, araç muayene ücreti ile birlikte muayenede gecikilen her ay ve kesri için 2918 sayılı Kanunun 35 inci maddesi gereğince %5 fazlanın tahsil edilmesi gerekmektedir.

B- %5 Fazlalar Yerine Hesaplanacak Tutarın Tespiti

6552 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi gereğince, zorunlu araç muayenesinin süresinde yaptırılmaması nedeniyle 2918 sayılı Kanunun 35 inci maddesi uyarınca gecikilen her ay ve kesri için hesaplanan %5 fazla yerine, 6552 sayılı Kanunun yayımlandığı 11/9/2014 tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ile Kanunun yayımlandığı tarihten (yayımlandığı ay dahil) araç muayenesinin yapıldığı tarihe kadar geçen her ay ve kesri için aylık %1 oranı esas alınarak hesaplanacak tutarın toplamının ödenmesi halinde %5 fazlaların tahsilinden vazgeçilecektir.

Bu durumda, %5 fazla yerine hesaplanacak tutar aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır.

%5 Fazla Yerine Hesaplanan Tutar = Araç Muayene Ücreti x [Araç Muayenesinin Yaptırılması Gereken Tarih ile Kanunun Yayımlandığı Tarih Arasında Geçen Süreye İlişkin Yİ-ÜFE Aylık Değişim Oranları Toplamı + (Kanunun Yayımlandığı Tarih ile Araç Muayenesinin Yapıldığı Tarih Arasında Geçen Ay Sayısı x %1)]

6552 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında belirtildiği gibi Yİ-ÜFE ibaresi, Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği 1/1/2005 tarihinden itibaren üretici fiyatları endeksi (ÜFE) aylık değişim oranlarını, 1/1/2014 tarihinden itibaren yurtiçi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) aylık değişim oranlarını ifade etmekte olup, Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın tespitinde bu oranlar kullanılacaktır.

Türkiye İstatistik Kurumunca Ocak/2005 ayından Kanunun yayımlandığı tarihe kadar (yayımlandığı ay hariç) geçen aylar için açıklanan Yİ-ÜFE aylık değişim oranları ekli tabloda (EK:1) yer almaktadır. Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın tespitinde kullanılacak olan Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarından eksi değerli olanları hesaplamalarda eksi değer olarak dikkate alınacaktır.

%5 fazla yerine yapılacak bu hesaplamalarda ilk aya ilişkin esas alınacak Yİ-ÜFE aylık değişim oranı, aracın geçerli zorunlu muayene tarihinin (bu tarihin ayın son günü olması durumunda da) rastladığı ay için açıklanmış olan oran olacaktır.

Örnek 1- (A) plakalı otomobilin araç muayene süresi 16 Eylül 2013 tarihinde sona ermiştir.

Araç sahibi süresinde yaptırmadığı araç muayenesi için 25 Kasım 2014 tarihinde yetkili muayene istasyonuna gelerek aracını muayene ettirmek istediğinde, araç muayene ücreti ile birlikte ödemesi gereken %5 fazla yerine, 6552 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi hükmü kapsamında ödeyeceği tutar aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

2014 yılında otomobiller için 165,20 TL araç muayene ücreti alınmaktadır. Buna göre %5 fazlanın hesaplandığı süre ve %5 fazla tutar aşağıdaki şekilde olacaktır.

Bu örnekte, %5 fazla yerine uygulanacak Yİ-ÜFE aylık değişim oranları ile %1 oranı dönemler itibarıyla aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

DÖNEM

ESAS ALINACAK ORAN (%)

17/9/2013-16/10/2013 için

Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı

0,88

17/10/2013-16/11/2013 için

Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı

0,69

17/11/2013-16/12/2013 için

Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı

0,62

17/12/2013-16/1/2014 için

Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı

1,11

17/1/2014-16/2/2014 için

Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı

3,32

17/2/2014-16/3/2014 için

Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı

1,38

17/3/2014-16/4/2014 için

Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı

0,74

17/4/2014-16/5/2014 için

Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı

0,09

17/5/2014-16/6/2014 için

Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı

-0,52

17/6/2014-16/7/2014 için

Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı

0,06

17/7/2014-16/8/2014 için

Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı

0,73

17/8/2014-16/9/2014 için

Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı

0,42

17/9/2014-16/10/2014 için

%1

17/10/2014-16/11/2014 için

%1

17/11/2014-25/11/2014 için

%1

TOPLAM ORAN

%12,52

Bu durumda, tabloda yer alan oranlar esas alınarak %5 fazla yerine ödenecek tutar aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

%5 Fazla Yerine Hesaplanan Tutar = Araç Muayene Ücreti x [Araç Muayenesinin Yaptırılması Gereken Tarih ile Kanunun Yayımlandığı Tarih Arasında Geçen Süreye İlişkin Yİ-ÜFE Aylık Değişim Oranları Toplamı + (Kanunun Yayımlandığı Tarih ile Araç Muayenesinin Yapıldığı Tarih Arasında Geçen Ay Sayısı x %1)]

%5 Fazla Yerine Hesaplanan Tutar = 165,20 x [%9,52 + (3 x %1)]

= 165,20 x %12,52

= 20,68 TL

Buna göre, araç sahibinin ödeyeceği araç muayene ücreti ile bu ücret üzerinden 6552 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi kapsamında ödeyeceği tutar ile tahsilinden vazgeçilecek %5 fazlaya ilişkin tutar aşağıdaki gibi olacaktır.

Dolayısıyla, 6552 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi kapsamında aracın muayene ettirilmesi halinde 123,90 TL fazla yerine 20,68 TL tahsil edilecektir.

Örnek 2- (B) plakalı otomobilin araç muayene süresi 5 Ocak 2014 tarihinde sona ermiş olmakla birlikte aracın çalınmasından dolayı tescil kaydı 3 Mart 2014 tarihinde silinmiş ve aracın daha sonra bulunması nedeniyle 15 Mayıs 2014 tarihinde yeniden açılmıştır.

Araç sahibi, 19 Aralık 2014 tarihinde yetkili muayene istasyonuna gelerek aracını muayene ettirmek istediğinde, araç muayene ücreti ile birlikte gecikilen her ay ve kesri için ödeyeceği %5 fazla yerine, 6552 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi hükmü kapsamında ödeyeceği tutar aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Aracın trafikten tescil kaydının silindiği 3 Mart 2014 ila 14 Mayıs 2014 tarihleri arası için %5 fazla hesaplanmadığından, aynı süreye Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak bir hesaplama da yapılmayacaktır.

2014 yılında otomobiller için 165,20 TL araç muayene ücreti alınmaktadır. Buna göre %5 fazlanın hesaplandığı süre ve %5 fazla tutar aşağıdaki şekilde olacaktır.

Bu örnekte, %5 fazla yerine uygulanacak Yİ-ÜFE aylık değişim oranları ile %1 oranı dönemler itibarıyla aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

DÖNEM

ESAS ALINACAK ORAN (%)

6/1/2014-5/2/2014

Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı

3,32

6/2/2014-2/3/2014

Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı

1,38

15/5/2014-14/6/2014

Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı

-0,52

15/6/2014-14/7/2014

Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı

0,06

15/7/2014-14/8/2014

Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı

0,73

15/8/2014-14/9/2014

Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı

0,42

15/9/2014-14/10/2014

%1

15/10/2014-14/11/2014

%1

15/11/2014-14/12/2014

%1

15/12/2014-19/12/2014

%1

TOPLAM ORAN

%9,39

Bu durumda, tabloda yer alan oranlar esas alınarak %5 fazla yerine ödenecek tutar aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

%5 Fazla Yerine Hesaplanan Tutar = Araç Muayene Ücreti x [Araç Muayenesinin Yaptırılması Gereken Tarih ile Kanunun Yayımlandığı Tarih Arasında Geçen Süreye İlişkin Yİ-ÜFE Aylık Değişim Oranları Toplamı + (Kanunun Yayımlandığı Tarih ile Araç Muayenesinin Yapıldığı Tarih Arasında Geçen Ay Sayısı x %1)]

%5 Fazla Yerine Hesaplanan Tutar = 165,20 x [%5,39 + (4 x %1)]

= 165,20 x %9,39

= 15,51 TL

Buna göre, araç sahibinin ödeyeceği araç muayene ücreti ile bu ücret üzerinden 6552 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi kapsamında ödeyeceği tutar ile tahsilinden vazgeçilecek %5 fazlaya ilişkin tutar aşağıdaki gibi olacaktır.

Dolayısıyla, 6552 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi kapsamında aracın muayene ettirilmesi halinde 82,60 TL fazla yerine 15,51 TL tahsil edilecektir.