YARIŞMA VE ÇEKİLİŞLERDE KAZANANLARA ÖDENEN İKRAMİYELERİN VERGİLENDİRİLMESİ

22. Bilindiği üzere, yarışma ve çekilişlerde kazananlara ödenen ikramiyelerin istisna tutarını aşan kısmı, 25 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde(7) yapılan açıklamalar çerçevesinde ikramiyeyi kazananlar tarafından beyan edilmek suretiyle vergilendirilmekteydi.

23. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 4369 sayılı Kanunla değişik 16 ncı maddesinin son fıkrasında, gerçek ve tüzel kişilerce düzenlenen yarışma ve çekilişlerde kazanılan ikramiyelerin %20 oranında vergilendirileceği ve ikramiyenin ayni olarak ödenmesi halinde, fatura değerinin esas alınacağı belirlenmiştir.

24. Aynı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında da yarışma ve çekilişi düzenleyen gerçek ve tüzel kişilerin, ikramiye kazananların ikramiyeleri üzerinden kesilen vergileri bir beyanname ile bildirmeye mecbur oldukları hükme bağlanmıştır.

25. Bu hükümler çerçevesinde, yarışma ve çekilişlerde kazanılan ikramiyeler aşağıda belirtilen esaslara göre vergilendirilecektir.

3.1.Tanımlar:

26. a) "Yarışma"; çekiliş ya da kur'a yöntemine başvurulmaksızın önceden ilan edilen bilgi, yetenek, güzellik gibi bazı kriterlere göre müsabakalarda üstünlük gösterenlerin (bir seçici kurul tarafından belirlenen iştirakçilere ikramiye verilmesi dahil) seçilmelerini,

27. b) "Çekiliş"; çekiliş, bahis, iştirak, kur'a ve benzeri yöntemlere dayanan düzenlemelerle katılımcıların bir bedel ödemeden veya ödedikleri bedelden daha yüksek bir değerde mal edinmelerini,

28. c) "İkramiye"; düzenlenen yarışma ve çekilişler karşılığında taahhüt edilen ve kazananlara verilmesi gereken nakit dahil her türlü menkul ya da gayrimenkul mallar ile sair bütün hak ve alacakları,

29. d) "Nakit"; tedavülde bulunan Türk parasını ve yabancı paraları (Kıymetli madenler ve bunlardan mamül eşyalar ayni ikramiye olarak değerlendirilir.),

30. e) "Fatura değeri"; ikramiyenin ayni olarak ödenmesi halinde intikale konu mala ait fatura tutarını (mal bedelinden ayrı olarak, katma değer vergisi, motorlu taşıtlar vergisi, taşıt alım vergisi, emlak vergisi, eğitime katkı payı, çevre kirliliğini önleme fonu, harç, gümrük vergisi ve diğer giderlerin ikramiyeyi ödeyenlerce karşılanması halinde, bu ödemeler fatura değerine dahildir.),

ifade eder.

3.2. Yarışma ve Çekilişin Kapsamı:

31. Gerçek ve tüzel kişilerce düzenlenen ve yukarıda tanımı yapılan yarışma ve çekilişler sonucunda ödenen ikramiyeler, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamında değerlendirilerek, istisna tutarını(8) aşan kısmı vergilendirilecektir.

32. Yarışma veya çekilişin, yardım toplanması, kamu hizmetlerine destek olunması, eğlence, kültür, tanıtım, anma veya kutlama amaçlarıyla düzenlenmiş olması ya da kamu kurum ve kuruluşları, vakıflar ve dernekler (kanunla kurulanlar dahil), cemaatler, spor kulüpleri, okul aile birlikleri, emekli ve yardım sandıkları, görsel ve yazılı basın kuruluşları tarafından düzenlenmiş olması vergilendirilmesine engel değildir.

33. Yarışma ve çekiliş dolayısıyla ödenen ikramiyelerin vergilendirilmesi için bunları düzenleyen gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunması zorunlu olmadığı gibi tüzel kişilerin kanuni veya iş merkezlerinin Türkiye'de bulunması da şart değildir.

34. Bu çerçevede;

- Yazılı ve görsel basın başta olmak üzere gerçek ve tüzel kişiler tarafından düzenlenen çekilişler ile bilgi, kültür, deneyim veya sair becerilerin sergilenmesine dayanan yarışmalar,

- Yazılı basının iştirak edilmesini kupon toplamaya bağladığı çekilişler,

- Gerçek ve tüzel kişilerce sunulan mal veya hizmetlerin tanıtımı veya satış hacminin artırılması amaçlarıyla tüketiciye yönelik olarak düzenlenen çekilişler,

ile benzerleri, yarışma ve çekiliş kapsamında değerlendirilecektir.

3.3. Kazanılan İkramiye Üzerinden Yapılacak Vergi Tevkifatı Ve Beyan:

35. Yarışma ve çekilişi düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, düzenledikleri yarışma ve çekilişler sonucu ödeyecekleri ikramiyelerin istisna tutarını(9) aşması halinde, ikramiyelerin bu tutarı aşan kısmı üzerinden % 20 oranında vergi tevkif etmeye mecburdurlar.

36. İkramiyenin ayni olarak verilmesi halinde tevkifata o malın fatura değeri esas alınacaktır. Ancak ikramiyeyi ödeyenlerce, mal veya hizmetin bedelinden ayrı olarak bazı masraflar ile vergilerin (taşıt alım vergisi, veraset ve intikal vergisi, eğitime katkı payı, çevre kirliliğini önleme fonu, harç, gümrük vergisi vs.) üstlenilmesi halinde, bunlar fatura bedeline ilave edilerek bulunacak toplam değer üzerinden vergi tevkif edilecektir.

37. Tevkif edilen vergiler, ekte örneği bulunan "Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi (Vergi Sorumluları İçin)" ile yarışma ve çekilişin düzenlendiği tarihi izleyen ayın 20 nci günü akşamına kadar(10); gerçek kişilerce ikametgahlarının, tüzel kişilerce ise kanuni veya iş merkezlerinin bulunduğu yer vergi dairesine beyan edilecek ve aynı süre içinde ödenecektir.

Yarışma veya çekiliş sonucu nakit olarak verilen ikramiyelerin vergilendirilmesine ilişkin örnek

38. (X) TV kanalı tarafından 25/12/1998 tarihinde düzenlenen yarışma programında bir kişi 500 milyon Türk Lirası nakit ikramiye kazanmıştır. Söz konusu ikramiyenin ödenmesi sırasında tevkif edilecek vergi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

İkramiye tutarı....................................................................................500 milyon TL

İstisna tutarı (1998 yılı için)...............................................................(-)120 milyon TL

Vergi tevkifatına esas matrahı..............................................................380 milyon TL.

Hesaplanan V.İ.V. tutarı........................................................................76 milyon TL

(380 milyon X %20 =)

Ödenecek ikramiye tutarı....................................................................424 milyon TL

(500 milyon _ 76 milyon =)

39. Bu örnekte ödenen ikramiye üzerinden (X) TV kanalınca tevkif edilen 76 milyon Türk Lirası tutarındaki vergi, 20/01/1999 günü akşamına kadar tarha yetkili vergi dairesine vergi sorumluları için düzenlenmiş veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenecektir.

Katma değer vergisi dışındaki masrafların ikramiyeyi kazanana ait olması halinde, verilen ikramiyelerin vergilendirilmesine ilişkin örnek

40. (A) Limited Şirketi 01/08/1998-30/11/1998 tarihleri arasında işletmesinden alışveriş yapan kişiler arasından bir kişiye 25/12/1998 tarihinde yaptığı çekilişte katma değer vergisini de üstlenerek bir adet otomobil vermiştir. Söz konusu şirket, katma değer vergisi dışındaki vergi ve masrafların talihliye ait olacağını ilanında belirtmiştir.

41. Bu bilgilere göre, ikramiye üzerinden tevkif etmesi gereken vergi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Arabanın fatura değeri.............................................................3.690 milyon TL.

- Arabanın bedeli................3.000 milyon TL.

- K.D.V............................... 690 milyon TL

İstisna tutarı (1998 yılı için)....................................................... 120 milyon TL.

Vergi tevkifatına esas matrah...................................................3.570 milyon TL

Tevkif edilecek vergi tutarı.......................................................... 714 milyon TL.

(3.570 milyon X %20 =)

42. (A) Limited Şirketi, çekilişe konu arabanın katma değer vergisi dahil fatura değeri üzerinden tevkif edilmesi gereken 714 milyon Türk Lirası vergiyi, ikramiyeyi kazanan kişiden tahsil edecek ve 20/01/1999 günü akşamına kadar, sorumlular tarafından kullanılan veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile tarha yetkili vergi dairesine beyan edecek ve aynı süre içinde ödemesi gerekecektir.

Veraset ve intikal vergisi ve diğer masrafların yarışmayı düzenleyen tarafından üstlenilmesi halinde, ikramiyenin vergilendirilmesine ilişkin örnek

43. (B) Anonim Şirketi, 29/12/1998 tarihinde yapılacak yarışmayı kazanana brüt 150 m2 den küçük 5 milyar Türk Lirası değerinde bir daire verileceğini ve veraset ve intikal vergisi dahil bütün masrafların kurumlarınca karşılanacağını ilan etmiştir.

44. Söz konusu daire ve bu dairenin yarışmayı kazanana devri dolayısıyla (B) Anonim Şirketince karşılanacak vergi ve masraflar aşağıda gösterilmiş olup, tevkif edilmesi gereken veraset ve intikal vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Dairenin değeri ....................................................................5.000.000.000 TL

Teslime ilişkin vergi ve masraflar................................................85.000.000 TL

- Katma değer vergisi .........50 milyon TL

- (5 milyar X % 1=)

- Tapu harcı........................30 milyon TL

- (5 milyar X %06=)

- Eğitime katkı payı...............5 milyon TL

Dairenin değeri ile vergi ve masraflar toplamı...........................5.085.000.000 TL

45. Bu tutar, yarışmayı kazanana sağlanan net tutardır. Örnekte, veraset ve intikal vergisi (B) Anonim Şirketince üstlenildiğinden, bu tutardan istisna tutarı düşüldükten sonra (5.085 milyon _ 120 milyon = 4.965 milyon TL.) hesaplanacak vergi tutarının da yarışmayı kazanana sağlanan bir menfaat olarak ivazsız intikal kapsamında değerlendirilmesi ve vergi matrahına dahil edilmesi gerekecektir.

46. Buna göre, tevkifat oranının %20 olduğu dikkate alındığında, yarışmayı kazanana sağlanan brüt menfaat tutarı aşağıdaki basit orantı yoluyla;

80 100

4.965 milyon X

(X) = 4.965 milyon X 100 = 6.206.250.000 lira olarak hesaplanacaktır.

Tevkifat matrahı............................................................................6.206.250.000 TL

Hesaplanan veraset ve intikal vergisi...............................................1.241.250.000 TL

(6.206.250.000 X %20 =)

47. (B) Anonim Şirketi, söz konusu vergiyi 20/01/1999 günü akşamına kadar, "Sorumlular Tarafından Kullanılan Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi" ile bağlı bulunulan vergi dairesine beyan ederek ödeyecektir.

3.4. Yarışma ve çekilişlerle ilgili olarak beyanname vermeyecek olanlar:

48. Yarışma ve çekilişlerde kazananlara verilen ikramiyelerin değerinin istisna haddinin altında kalması halinde, bu tutar üzerinden yarışma ve çekilişi düzenleyenlerce vergi tevkif edilmeyecek ve beyanname verilmeyecektir.

49. Ayrıca, bu tür ikramiye kazananların kazandıkları bu ikramiyeler nedeniyle beyanname vermeyecekleri tabiidir.