VERGİYE KARŞILIK ALINACAK TEMİNAT

55. Amme idare ve müesseseleri, bankalar, bankerler, kasa kiralayanlar, sigorta şirketleri, sair şirket ve müesseseler, mahkemeler ve icra dairelerinde veraset ve intikal vergisinin konusuna giren para ve senedi (tahvil, hisse senedi gibi) bulunan istihkak sahiplerinin, bunlar üzerinde tasarrufta bulunabilmeleri için, öncelikle bu para ve senetlere isabet eden veraset ve intikal vergisinin ödenmiş olduğuna dair bir belgeyi ilgili kuruluşa ibraz etmeleri gerekmektedir(12)

56. Vergi dairelerince bu belgenin verilebilmesi için, mükellefler tarafından veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verilmiş olması, belge istenilen para ve senetlerin bu beyannamede gösterilmiş bulunması ve tahakkuk eden vergiden para ve senede isabet eden tutar ile vadesi geçmiş taksitlerin ödenmiş olması gerekir.

57. İlgili kuruluşlara belge ibraz etmeyen hak sahiplerinin istihkaklarından bu kuruluşlarca veraset yoluyla intikallerde %5, ivazsız intikallerde ise %15 oranında vergi karşılığı tevkifat yapıldıktan sonra kalan tutarları alabileceklerdir.

58. Tevkifat yapılmaksızın teminat gösterilmesi suretiyle bu müesseselerde bulunan para veya diğer kıymetlerin serbest bırakılması mümkün değildir.

59. Diğer taraftan, tevkifat yapmak zorunda olan kuruluşların sorumlularının, tevkif ettikleri parayı bir hafta içerisinde bulundukları yerin malsandığına yatırmaları gerekmektedir. Söz konusu paranın bu süre içinde yatırılmaması halinde para, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun(13) hükümlerine göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili kuruluştan tahsil edilecektir. Ayrıca, bu paranın zamanında ilgili malsandığına yatırılmaması dolayısıyla uygulanacak %10 oranındaki ceza ise ilgili kuruluşun sorumlularından aranacaktır(14).

Vergiye karşılık alınacak teminatın hesaplanmasına ilişkin örnek

60. 15/11/1998 tarihinde vefat eden muris (A)'nın tek mirasçısı olan çocuğuna 25 milyar lira değerinde bir ev, 9 milyar Türk Lirası banka mevduatı ve 6 milyar Türk Lirası değerinde bir otomobil intikal etmiştir. Murisin belgeli borçları toplamı ise 6 milyar Türk Lirasıdır.

61. Çocuk adına tarh edilecek veraset ve intikal vergisi ile verginin bankada bulunan paraya isabet eden kısmı ve bu vergiye karşılık alınması gereken tevkifat tutarı şu şekilde hesaplanacaktır.

Beyan edilen mallar toplamı ...........................................................40.000.000.000 TL

(25 milyar + 9 milyar + 6 milyar =)

Borçlar........................................................................................(-) 6.000.000.000 TL

Veraset ve intikal vergisine tabi tutar................................................34.000.000.000 TL

- İstisna tutarı (1998 yılı için)..........................................................(-) 5.157.000.000 TL

.Verginin matrahı............................................................................28.843.000.000 TL

(34 milyar - 5.157 milyon =)

Hesaplanan veraset ve intikal vergisi ....................................................665.290.000 TL

62. Buna göre, mirasçı çocuk adına toplam 665.290.000 Türk Lirası veraset ve intikal vergisi tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.

63. Bu verginin bankadaki mevduata isabet eden kısmı ise aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır:

Beyan edilen banka mevduatıXHesaplanan toplam vergi =9 milyar X 665.290.000 =149.690.000 TL.

Beyan edilen indirim ve istisnadan önceki tutar40 milyar

olacaktır.

64. Bu durumda, tahakkuk ettirilen toplam vergiden bankadaki mevduata isabet eden 149.690.000 Türk Lirasının ödenmesi halinde, bankadaki mevduatın serbest bırakılmasına ilişkin yazı (tasdikname) mükellefe verilecek ve bankadaki mevduat herhangi bir tevkifat yapılmadan mirasçıya ödenecektir. Ancak, mirasçının beyanname vermemesi ya da beyan etmesine karşın söz konusu tutarı ödememesi nedeniyle kendine vergi dairesince belge verilmemesi, dolayısıyla istenilen belgenin (tasdiknamenin) bankaya ibraz edilmemesi halinde ise bankaca mevduat tutarı üzerinden (9 milyar X %5=) 450 milyon Türk Lirası vergiye karşılık teminat olarak tevkifat yapılacak ve kalan (9 milyar _ 450 milyon =) 8.550 milyon Türk Lirası ise serbest bırakılacaktır.

65. Bankaca vergiye karşılık olarak 28/12/1998 tarihinde kesilen 450 milyon Türk Lirası teminatın, bir hafta içerisinde, yani 04/01/1999 günü akşamına kadar bulundukları yerin malsandığına yatırılması gerekecektir. Aksi takdirde tevkif edilen tutar, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre 05/01/1999 tarihinden itibaren hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte bankadan tahsil edilecektir. Ayrıca, bu paranın zamanında ilgili malsandığına yatırılmaması dolayısıyla uygulanacak %10 oranındaki ceza ise banka sorumlularından aranacaktır.