Hareketli Ağırlıklı Ortalama Yöntemi

Bu yöntemde düzeltme katsayısı, enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş dönem başı stoğun ilgili dönemin sonuna taşınmış değeri ile dönem içi alış ve giderlerin enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş değerleri toplamının, dönem başı stok ile dönem içi alış ve giderlerin enflasyon düzeltmesine esas alınacak tutarlarının toplamına bölünmesi ile hesaplanır ve düzeltmeye esas tutar olarak da dönem sonu stoğun enflasyon düzeltmesine esas alınacak tutarı alınır. Bu hesaplamada amortisman ve reel finansman giderleri, endekslenmeden dikkate alınır.

Örnek

Market işletmeciliği yapan ve 31/12/2003 tarihli dönem sonu bilançosunu 328 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca enflasyon düzeltmesine tabi tutmuş olan Bay (G), 30/6/2004 tarihli bilançosunu düzeltirken bilançoda görünen stoklarını toplulaştırılmış yöntemlerden hareketli ağırlıklı ortalama yöntemini tercih etmek suretiyle düzeltmeye karar vermiştir.

İşletmenin 31/12/2003 tarihli düzeltilmiş bilançosundaki stoklara ilişkin veriler aşağıdaki gibidir.

A malı: 2.000.000 TL.

B malı: 3.000.000 TL.

1/1/2004 tarihinden itibaren işletmeye giren ve çeşitli nedenlerle işletmeden çıkan malların dökümü aşağıda gösterilmiştir(15) .

AYLARA MALI

B MALI

Girişler

Çıkışlar

Girişler

Çıkışlar

Ocak500.000

700.000

600.000

1.500.000

Şubat800.000

200.000

900.000

2.000.000

Mart400.000

400.000

1.200.000

1.500.000

Nisan100.000

300.000

300.000

300.000

Mayıs500.000

600.000

200.000

100.000

Haziran600.000

500.000

50.000

100.000

Toplam2.900.000

2.700.000

3.250.000

5.500.000

Hareketli ağırlıklı ortalama düzeltme katsayısının formülünü incelediğimizde formüle yerleştirilmesi gereken değerler aşağıdaki gibi olacaktır.

· Enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş dönem başı stoğun ilgili dönemin sonuna taşınmış değeri

· Dönem içi alış ve giderlerin enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş değerleri

Buna göre 30/6/2004 tarihli bilançoda görünen stokların, hareketli ağırlıklı ortalama yöntemi kullanılarak düzeltilmesi aşağıdaki adımların gerçekleştirilmesi suretiyle olacaktır.

1. Enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş dönem başı stoğun ilgili dönemin sonuna taşınmış değerinin bulunması:

2. Dönem içi alışların enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş değerlerinin bulunması:

2.1.Düzeltme katsayılarının hesaplanması:

2.2. 1/1/2004 tarihinden sonra işletmeye giren malların 30/6/2004 tarihinde düzeltmeye tabi tutulması:

AYLARA MALI

B MALI

Girişler

(A)Düzeltme K. (B)Düzeltilmiş D. (A x B)Girişler

(C)Düzeltme K. (D)Düzeltilmiş D. (C x D)Ocak500.000

1,05361

526.805

600.000

1,05361

632.166

Şubat800.000

1,03663

829.304

900.000

1,03663

932.967

Mart400.000

1,01533

406.132

1.200.000

1,01533

1.218.396

Nisan100.000

0,98912

98.912

300.000

0,98912

296.736

Mayıs500.000

0,98945

494.725

200.000

0,98945

197.890

Haziran600.000

600.000

50.000

50.000

TOPLAM2.900.000

2.955.878

3.250.000

3.328.155

3. Hareketli ağırlıklı ortalama düzeltme katsayısı kullanılarak dönem sonu stok ve dönem içi alış ve giderlerin düzeltilmiş tutarlarının bulunması:

A malı için,

Dönem Sonu Stoğun Hareketli Ağırlıklı Ortalama Yöntem Kullanılarak Bulunan Taşınmış Değeri:

30/6/2004 tarihi itibariyle stok tutarı = 2.200.000

Hareketli ağırlıklı ortalama düzeltme katsayısı = 1,04461

2.200.000 x 1,04461 = 2.298.142 TL

B malı için,

Dönem Sonu Stoğun Hareketli Ağırlıklı Ortalama Yöntem Kullanılarak Bulunan Taşınmış Değeri:

30/06/2004 tarihi itibariyle stok tutarı = 750.000

Hareketli ağırlıklı ortalama düzeltme katsayısı = 1,05156

750.000 x 1,05156 = 788.670 TL.