Vergi Usul Kanununda Yapılan Değişiklikler Sonucu Veraset ve İntikal Vergisinde Ceza Uygulanması :

213 sayılı Vergi Usul Kanununda değişiklikler yapan 2365 sayılı Kanun 1.1.1981 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Anılan Kanunla Vergi Usul Kanununun 354 ncü maddesi yürürlükten kaldırılmış, aynı Kanuna ağır kusur cezasıyla ilgili mükerrer 347 nci madde eklenmiş ve diğer değişiklikler yanında vergi cezaları ile ilgili değişiklikler de yapılmıştır.

Veraset ve İntikal Vergisine ilişkin cezaların, bu Kanunun 10 uncu, Vergi Usul Kanununun yukarıda anılan Kanunla değişik 336, 344, 345, 352 ve mükerrer 347 nci maddeleri gereğince ne şekilde uygulanacağı aşağıda açıklanmıştır.

4. 1. Bilindiği üzere, mükellefler tarafından Vergi Usul Kanununun 342 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında yazılı ek süreler içinde beyanname verilirse, vergi ziyanı olmamış sayıldığından tarh edilecek vergiye aynı Kanunun 485 sayılı Kanunla değişik 354 ncü maddesi gereğince özel usulsüzlük cezası uygulanmaktaydı. 354 ncü madde yürürlükte iken yapılan bu uygulamada, beyannamenin birinci 15 günlük sürede verilmesi halinde 25 liradan az 250 liradan çok olmamak üzere verginin yüzde 2'si, ikinci 15 günlük süre içinde verilmesi halinde ise, 100 Iiradan az 2.000 liradan çok olmamak şartıyla verginin yüzde 5'i tutarında özel usulsüzlük cezası kesilmekte, intikal eden malların değeri, matrahtan tenzili icap eden borç ve masraflardan az olduğu veya istisna haddi dahilinde kaldığı takdirde mükelleflerin bir vergi ile teklif edilmeleri bahis konusu olamıyacağından, başka bir deyişle ortada tarh edilecek vergi bulunmadığından özel usulsüzlük cezası kesilmesi de mümkün bulunmamakta idi.

Vergi Usul Kanununda yapılan değişiklikle 354 ncü madde yürürlükten kaldırılmış ve 1. 1. 1981 tarihinden itibaren Veraset ve İntikal Vergisinde usulsüzlük cezası uygulaması diğer vergilerde olduğu gibi genel usulsüzlük cezası kapsamına alınarak, usulsüzlük cezası uygulaması vergi aslına bağlı olmaktan çıkarılmıştır.

Bu duruma göre, veraset tarikiyle veya sair surette ivazsız olarak kendilerine mal intikal eden yükümlülerin kanuni süre içinde beyanname vermemeleri halinde, vergi doğup doğmadığına bakılmaksızın adlarına usulsüzlük cezası kesilmesi gerekmektedir.

Gerek usulsüzlük gerek kusur, ağır kusur ve kaçakçılık cezalarının ne şekilde uygulanacağı çeşitli durumlara göre aşağıda belirtilmiştir.

4. 2. Mükelleflerin kanuni süre içinde beyanname vermeleri halinde ilk tarhiyatın cezasız yapılacağı tabiidir.

4. 3. Beyannamelerin Vergi Usul Kanunun 342 nci maddesinde yazılı birinci (15 günlük) ek sürede verilmesi halinde, bu fiil ikinci derece usulsüzlük olduğundan V. U. Kanununa ekli cetvelin 3 ncü sırasındaki 1.000 lira usulsüzlük cezası kesilecektir.

4. 4. Beyannamelerin 342 nci maddede yazılı ikinci (15 günlük) ek süre içinde verilmesi halinde, bu fiil de ikinci derece usulsüzlük olduğundan yine V.U. Kanununa ekli cetvelin 3 ncü sırasındaki 1.000 lira usulsüzlük cezasının kesilmesi gerekecektir.

4. 5. Beyannamelerin 342 nci maddede yazılı sürelerden sonra verilmesi veya hiç verilmemesi halinde, bu fiiller birinci derece usulsüzlük olduğundan V. U. Kanununa ekli cetvelin 3 ncü sırasındaki 2.000 lira usulsüzlük cezası kesilecektir.

4. 6. Mükellefler tarafından kanuni ve ek süreler içinde verilen beyannamelerde;

4. 6. 1. Toplamı 10.000 lirayı aşmayan miktardaki matrah unsurlarının beyannamede gösterilmemesi suretiyle beyan dışı bırakılması halinde kusur cezası,

4. 6. 2. Toplamı 10.000 liradan az olmamak üzere beyannamede yazılı vergi matrahının yüzde 10'unu geçen miktardaki matrah unsurlarının beyannamede gösterilmemesi suretiyle beyan dışı bırakılması halinde ağır kusur cezası,

4. 6. 3. Toplamı 30.000 liradan az olmamak üzere beyannamede yazılı vergi matrahının yüzde 10 unu geçen miktardaki matrah unsurlarının beyannameye kaydedilmemesi suretiyle beyan dışı bırakılması halinde de kaçakçılık cezası,

kesilecektir.

Ancak, kasten vergi ziyanına sebep olunması halinde, 213 sayılı Kanunun 2365 sayılı kanunla değişik 344 üncü maddesinin 9 uncu bendi hükmü uyarınca, yukarıda yazılı hadler dikkate alınmadan kaçakçılık cezası kesileceği tabiidir.

4. 6. 4. Mükellefler tarafından beyan edilen miktar ile idarece aynı değerleme ölçülerine göre bulunan miktar arasında hasıl olan farklar için Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesi de dikkate alınarak eskiden olduğu gibi sadece kusur cezası uygulanacaktır.

4. 7. Mükellefler tarafından kanuni ve ek sürelerden sonra beyanname verilmesi veya hiç beyanname verilmemesi halinde ise, yukarıda belirtilen maktu hadler ve 213 sayılı Kanunun 2365 sayılı Kanunla değişik 344 üncü maddesinin 9 uncu bendi hükmü de dikkate alınarak gerekli kusur, ağır kusur veya kaçakçılık cezasının kesilmesi lâzım gelir. Bu hallerde kesilecek usulsüzlük cezası ile kusur, ağır kusur ve kaçakçılık cezasının Vergi Usul Kanununun 336 ncı maddesi uyarınca mukayese edilerek cezalardan miktar itibariyle en ağır olanının kesileceği tabiidir.

Bilgi edinilmesini ve uygulamanın bu esaslar dahilinde yürütülmesini rica ederim.