Bölümleme öncesi gövde
GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO: 326)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç ve Kapsam
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin
amacı; 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2 nci
ve 3 üncü maddeleriyle 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda
yeniden düzenlenen 17 nci ve 69 uncu maddelerin uygulanmasına ilişkin usul ve
esasların açıklanmasıdır.
(2) Hizmet
erbabına bedelsiz veya indirimli olarak pay senedi verilmek suretiyle sağlanan
menfaatlerde ücret istisnası uygulaması ile ticari veya
mesleki faaliyetlerde bulunan gerçek kişi mükellefler ve kurumlar vergisi
mükelleflerinin 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 127 nci
maddesi uyarınca tespit edilecek günlük hasılatlardan yola çıkarak hesaplanacak
olması gereken hasılat tutarları ile beyan ettikleri hasılat tutarları
arasındaki farkın %20’den fazla olması durumunda bahsi geçen mükelleflerin 213
sayılı Kanunun 370 inci maddesi uyarınca izaha davet edilmesi ve izahın
değerlendirilmesinin mezkûr madde uyarınca yapılmasına ilişkin açıklamalar bu
Tebliğin kapsamını oluşturmaktadır.
İKİNCİ BÖLÜM
Hizmet Erbabına Pay Senedi
Verilmek Suretiyle Sağlanan
Menfaatlerde Ücret İstisnası
Yasal
düzenleme
MADDE 2- (Değişik:RG-4/7/2026-33300)
(1) 7524 sayılı
Kanunun 2 nci maddesiyle 193 sayılı Kanunun mülga 17 nci maddesi
başlığıyla birlikte yeniden düzenlenmiş olup maddenin 21/5/2026 tarihli
ve 7582 sayılı Kanunla değişik hali aşağıdaki şekildedir:
“Hizmet erbabına pay
senedi verilmek suretiyle sağlanan menfaatlerde ücret istisnası:
Madde 17- Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterlere göre teknogirişim şirketi
niteliğini haiz işverenlerce hizmet erbabına bedelsiz veya indirimli olarak
verilen ve ücret niteliğinde kabul edilen pay senetlerinin, verildiği tarihteki
rayiç değerinin o yıldaki bir yıllık brüt ücret tutarının iki katını aşmayan
kısmı gelir vergisinden istisnadır.
Şu kadar ki, hizmet
erbabı tarafından bu şekilde iktisap edilen pay senetlerinin; iktisap
tarihinden itibaren iki tam yıl içerisinde elden çıkarılması halinde istisna
edilen verginin tamamı, üç ila dört yıl içerisinde elden çıkarılması halinde
istisna edilen verginin %75'i, beş ila altı yıl içerisinde elden çıkarılması
halinde istisna edilen verginin %25'i, vergi ziyaı cezası
uygulanmaksızın gecikme faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir.
Bu şekilde istisna
nedeniyle zamanında alınmayan vergilere ilişkin zamanaşımı süresi, hizmet
erbabına bedelsiz veya indirimli olarak verilen pay senetlerinin hizmet erbabı
tarafından elden çıkarıldığı tarihi takip eden takvim yılı başından itibaren
başlar.
Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı
yetkilidir.”
(2) Söz konusu
hüküm 2/8/2024 tarihinde, bu hükümde 7582 sayılı Kanunla yapılan
değişiklikler ise 4/6/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
İstisnanın kapsamı
MADDE 3- (1) 193 sayılı Kanunun 61 inci maddesinde
ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı
verilen para ve ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler
olarak tanımlanmıştır. Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı, tahsisat, zam,
avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar
altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı
ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması ücretin
mahiyetini değiştirmemektedir. Dolayısıyla işverenlerce hizmet erbabına
bedelsiz veya indirimli olarak pay senedi verilmek suretiyle sağlanan
menfaatler de ücret olarak değerlendirilmekte ve ücret hükümlerine göre
vergilendirilmektedir.
(2) Hizmet erbabıyla yapılan
sözleşmeler kapsamında hizmet erbabına, belirli bir süre işverene bağlı
çalışılması veya belirlenen performans ve benzeri kriterlerin sağlanması
kaydıyla işverenin veya aynı şirketler topluluğundaki şirketlerin pay
senetlerinden bedelsiz veya indirimli satın alma hakkı verilebilmektedir.
İstisna kapsamında pay senedinin bedelsiz verildiği durumlarda pay senedinin
verildiği tarih, indirimli pay senedi satın alma hakkı tanınması halinde ise bu
hakkın fiilen kullanıldığı tarih itibarıyla menfaat elde edilmiş sayılmaktadır.
(3) Hizmet erbabına
bedelsiz pay senedi verildiği durumlarda pay senedinin rayiç değeri, pay
senedinin indirimli alım hakkı verildiği durumlarda ise hakkın kullanıldığı
tarihteki pay senedinin rayiç değeri ile hizmet erbabına maliyeti arasındaki
fark, ücret olarak kabul edilmektedir.
(4) Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterlere göre teknogirişim şirketi
niteliğini haiz işverenlerce hizmet erbabına bedelsiz veya indirimli olarak
verilen ve ücret niteliğinde olduğu kabul edilen pay senetlerinin, verildiği
tarihteki rayiç değerinin hizmet erbabının o yıldaki bir yıllık brüt ücret (Değişik
ibare:RG-4/7/2026-33300) tutarının iki katını aşmayan kısmı gelir
vergisinden istisnadır.
(5) Hizmet erbabına
bedelsiz veya indirimli olarak verilen pay senetlerinin rayiç değerinin tespitinde,
213 sayılı Kanunun mükerrer 266 ncı maddesi uyarınca söz konusu pay
senetlerinin değerleme günündeki normal alım satım değeri esas alınacaktır.
(6) Hizmet erbabının
193 sayılı Kanunun 17 nci maddesi kapsamında yararlanabileceği istisna
tutarının tespitinde esas alınacak ücret, işveren tarafından çalışana hizmeti
karşılığında ödenen aylık (maaş), prim, ikramiye, sosyal yardımlar ve zamlar
gibi vergiye tabi sürekli nitelikteki ödemelerin brüt tutarının toplamıdır. (Ek
cümle:RG-4/7/2026-33300) İstisna uygulanacak tutar ise bu ücretin iki
katını aşamayacaktır.
(7) Yapılan gerçek
bir giderin karşılığı olsun ya da olmasın gider karşılığı olarak ödenen
tutarlar ile hizmet erbabına bedelsiz veya indirimli olarak verilen ve ücret
niteliğinde olduğu kabul edilen pay senetlerinin rayiç değeri, yıllık brüt
ücretin hesabında dikkate alınmayacaktır.
(8) 7524 sayılı
Kanunun yayımı tarihinden önce çalışanlara bedelsiz veya indirimli olarak
verilmiş olan ve rayiç değeri üzerinden ücret hükümleri kapsamında
vergilendirilmesi gereken pay senetleri için istisna hükmünden faydalanılması
mümkün değildir.
İstisnadan yararlanma
şartları
MADDE 4- (1) 193 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde yer
alan istisna hükmünün uygulanabilmesi için çalışanlarına pay senedi veren şirketin,
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterlere göre teknogirişim
şirketi niteliğini haiz olması gerekmektedir.
(2) Pay senetleri
verilmek suretiyle sağlanan menfaatin istisnaya konu edilecek kısmı, hizmet
erbabının o yıldaki bir yıllık brüt ücret (Değişik ibare:RG-4/7/2026-33300)
tutarının iki katını aşamayacaktır.
(3) Söz konusu
istisnanın hizmet erbabına pay senetlerinin verildiği tarihin içinde bulunduğu
dönemde uygulanması esas olup bu pay senetlerinin belirli bir süre elde
tutulması şarttır.
Hizmet erbabı
tarafından iktisap edilen pay senetlerinin iktisap tarihinden itibaren;
- (Değişik ibare:RG-4/7/2026-33300)
İki tam yıl içerisinde elden çıkarılması halinde istisna edilen
verginin tamamı,
- (Değişik ibare:RG-4/7/2026-33300)
Üç ila dört yıl içerisinde elden çıkarılması halinde istisna edilen
verginin %75’i,
- (Değişik ibare:RG-4/7/2026-33300)
Beş ila altı yıl içerisinde elden çıkarılması halinde istisna edilen
verginin %25’i,
vergi ziyaı cezası
uygulanmaksızın gecikme faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecektir.
İstisnanın
uygulanması
MADDE 5- (1) (Değişik:RG-4/7/2026-33300)
Pay senedi verilmek suretiyle sağlanan menfaatlerde istisna tutarının
hesabında, pay senedi verilen hizmet erbabının o yıldaki brüt ücret tutarının
iki katı esas alınacaktır. Ancak, pay senedinin verildiği tarihte hizmet
erbabının bir yıllık brüt ücret tutarının tam olarak tespit edilememesi
halinde, pay senetlerinin verildiği tarihteki bir aylık brüt ücret tutarının 12
ile çarpılması sonucu bulunan tutar kendisine pay senedi verilen hizmet
erbabının bir yıllık brüt ücreti olarak dikkate alınabilecektir. Söz konusu
istisna, bu şekilde hesaplanan brüt ücretin iki katını aşmayan tutarla sınırlı
olacaktır.
Örnek 1: Teknogirişim şirketi
niteliğini haiz (A) A.Ş. ile hizmet erbabı (B) arasında yapılan sözleşme
uyarınca 30/9/2026 tarihinde hizmet erbabı (B)’ye rayiç değeri
5.000.000 TL olan pay senetleri bedelsiz olarak verilmiştir. Hizmet erbabı (B)’nin 2026
yılına ilişkin bir yıllık brüt ücreti 2.600.000 TL olarak tespit edilmiştir.
Buna göre, bedelsiz
olarak verilen pay senetlerinin verildiği tarihteki rayiç bedelinin hizmet
erbabı (B)’nin bir yıllık brüt ücret tutarının iki katı olan (2.600.000x2=)
5.200.000 TL’nin altında kalması nedeniyle bu şekilde sağlanan menfaatin tamamı
gelir vergisinden istisna edilecektir.
Örnek 2: Teknogirişim şirketi
niteliğini haiz (C) A.Ş. ile hizmet erbabı (D) arasında yapılan sözleşme
uyarınca 10/6/2026 tarihinde hizmet erbabı (D)’ye rayiç değeri
2.500.000 TL olan pay senetleri bedelsiz olarak verilmiştir. Hizmet erbabı (D)’nin 2026
yılına ilişkin bir yıllık brüt ücreti 1.200.000 TL olarak tespit edilmiştir.
Buna göre, bedelsiz
olarak verilen pay senetlerinin verildiği tarihteki rayiç bedelinin hizmet
erbabı (D)’nin bir yıllık brüt ücret tutarının iki katını aşması
nedeniyle, bu şekilde sağlanan menfaatin (1.200.000x2=) 2.400.000 TL’lik kısmı
gelir vergisinden istisna edilecektir. Bu tutarı aşan (2.500.000-2.400.000=)
100.000 TL’lik kısım ise brüte iblağ edilmek suretiyle gelir vergisine tabi
tutulacaktır.
Örnek 3: Teknogirişim şirketi
niteliğini haiz (E) A.Ş. ile hizmet erbabı (F) arasında yapılan sözleşmede,
hizmet erbabı (F)’ye, şirketin %1’lik hissesini temsil eden pay senetlerinin
rayiç değerinin %50’si oranında indirimli olarak satın alma hakkı tanınması
kararlaştırılmıştır.
Bu sözleşme
kapsamında, 29/9/2026 tarihinde hizmet erbabı (F)’ye rayiç değeri
5.000.000 TL olan pay senetleri 2.500.000 TL bedelle indirimli olarak
verilmiştir. Hizmet erbabı (F)’nin 2026 yılına ilişkin bir yıllık brüt
ücreti 1.500.000 TL olarak tespit edilmiştir.
Buna göre, hizmet
erbabı (F)’ye indirimli pay senedi verilmek suretiyle sağlanan 2.500.000 TL’lik
menfaatin, bir yıllık brüt ücret tutarının iki katını aşmaması nedeniyle,
tamamı gelir vergisinden istisna edilecektir.
(2) (Değişik:RG-4/7/2026-33300)
Pay senedinin verildiği tarihte hizmet erbabının ilgili yıldaki brüt ücretinin
tam olarak tespit edilememesi nedeniyle pay senedinin verildiği aydaki brüt
ücret tutarının 12 ile çarpılması sonucu bulunan tutarın iki katı, yıl
sonunda hizmet erbabının gerçekleşen yıllık brüt ücret tutarının iki katı
ile karşılaştırılacaktır. Yıllık gerçekleşen brüt ücret tutarının iki katı,
istisna kapsamında dikkate alınan yıllık brüt ücret tutarının iki katından
fazla veya eksik olması halinde gerekli düzeltme işlemi yapılacaktır.
Örnek 4: Teknogirişim şirketi
niteliğini haiz (G) A.Ş. ile hizmet erbabı (H) arasında yapılan sözleşmede,
belirli bir süre işveren ile çalışılması ve belirlenen performans kriterlerinin sağlanması,
ayrıca verilen pay senetlerinin altı yıldan önce elden çıkarılmaması kaydıyla
şirket hisselerinden belirlenen miktarda pay senedi verilmesi
kararlaştırılmıştır.
Bu sözleşme
kapsamında, 26/2/2027 tarihinde hizmet erbabı (H)’ye rayiç değeri
3.200.000 TL olan pay senetleri bedelsiz olarak verilmiştir. Hizmet erbabı
(H)’nin 2027 yılına ilişkin yıllık brüt ücreti bu tarihte tam olarak
tespit edilemediğinden Şubat ayındaki brüt ücret tutarı 120.000 TL, 12 ile
çarpılmak suretiyle yıllık brüt ücret tutarı (120.000x12=) 1.440.000 TL olarak,
istisna uygulanabilecek tutar ise (1.440.000 x2=) 2.880.000 TL olarak
belirlenmiştir.
Buna göre, hizmet
erbabı (H)’ye sağlanan menfaatin 2.880.000 TL’lik kısmı gelir vergisinden
istisna edilecek, bu tutarı aşan (3.200.000 - 2.880.000=) 320.000 TL’lik kısım
ise brüte iblağ edilmek suretiyle gelir vergisine tabi tutulacaktır.
2027 yılı sonu
itibarıyla hizmet erbabı (H)’nin gerçekleşen yıllık brüt ücretinin
1.800.000 TL, istisna uygulanabilecek tutarın ise 3.600.000 TL olduğu tespit
edilmiş ve bedelsiz pay senedi verilmek suretiyle sağlanan 3.200.000 TL
tutarındaki menfaatin tamamının istisna edilebileceği anlaşılmıştır.
Bu durumda, işveren
tarafından Şubat 2027 dönemine ilişkin muhtasar ve prim hizmet beyannamesi
düzeltilmek suretiyle yıllık brüt ücret tutarının ücret olarak vergilendirilen
320.000 TL’lik kısmı da istisnaya konu edilebilecektir.
Örnek 5: Teknogirişim şirketi
niteliğini haiz (I) A.Ş. hizmet erbabı (İ)’ye 11/3/2027 tarihi
itibarıyla 4.000.000 TL’lik pay senedini bedelsiz olarak vermiştir. 2027 yılına
ilişkin brüt ücreti bu tarihte tam olarak tespit edilemeyen hizmet erbabı
(İ)’ye Mart 2027 döneminde aylık (maaş), fazla mesai ve prim olmak üzere
210.000 TL ücret ödenmiştir. Buna göre istisnaya konu edilebilecek brüt ücret
tutarı (210.000x12=) 2.520.000 TL olarak dikkate alınmış ve 2027 yılında
istisna uygulanabilecek tutar 5.040.000 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre,
bedelsiz pay senedi verilmek suretiyle sağlanan 4.000.000 TL’lik menfaatin
tamamı istisna edilmiştir.
2027 yılı sonu
itibarıyla hizmet erbabı (İ)’nin gerçekleşen yıllık brüt ücretinin
1.950.000 TL, istisna uygulanabilecek tutarın ise 3.900.000 TL olduğu tespit
edilmiş, (4.000.000 - 3.900.000=) 100.000 TL tutarında istisnadan fazladan
faydalanıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, işveren
tarafından Mart 2027 dönemine ilişkin muhtasar ve prim hizmet beyannamesi
düzeltilerek, fazladan faydalanılan 100.000 TL’lik istisna tutarı brüte iblağ
edilmek suretiyle gelir vergisine tabi tutulacak ve hesaplanan vergi,
vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle tahsil
edilecektir.
(3) 213 sayılı
Kanunun 238 inci maddesinin
birinci fıkrasında, işverenlerin her ay ödedikleri ücretler için ücret bordrosu
tutmaya mecbur oldukları hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla, işverenlerce hizmet
erbabına verilen pay senetlerinin tamamının, istisna kapsamında olup olmadığına
bakılmaksızın rayiç değeri üzerinden ücret bordrosunda gösterilmesi
gerekmektedir. Ancak, hizmet erbabına verilen ve istisna kapsamında olan pay
senetlerinin bedelleri vergi matrahına dahil edilmeyecektir.
(4) Hizmet erbabına
bedelsiz veya indirimli olarak verilen pay senetleri dolayısıyla yararlanılan
istisnaya ilişkin şartların ihlali halinde istisna uygulaması nedeniyle
alınmayan vergilere ilişkin zamanaşımı süresi, söz konusu pay senetlerinin
hizmet erbabı tarafından elden çıkarıldığı tarihi takip eden takvim yılı
başından itibaren başlayacaktır.
(5) (Değişik:RG-4/7/2026-33300)
İstisna uygulaması nedeniyle alınmayan vergiler, bu Tebliğin dördüncü
maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan elde tutma süresine ilişkin şartların
ihlali halinde vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle
işverenden tahsil edilecektir. Bu durumda hizmet erbabı tarafından pay
senetlerinin elden çıkarıldığı tarih esas alınarak istisnanın uygulandığı
döneme ilişkin vergi dairesince vergi ziyaı cezası kesilmeksizin
gerekli gelir vergisi tarhiyatı yapılacaktır. Ayrıca istisnanın uygulandığı
döneme ait muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin düzeltilmesi gerekmeyecektir.
İşveren, çalışanın pay senetlerini elden çıkardığını vergi dairesine Ek-2’de
yer alan dilekçe ile bildirmekle yükümlüdür.
Yapılan tarhiyat
işlemleri hizmet erbabının, ilgili takvim yılında istisna uygulanan dönem ve
takip eden dönemlerdeki ücret matrahını etkilemeyecektir.
Örnek 6: Teknogirişim şirketi
niteliğini haiz (J) A.Ş., rayiç değeri 4.000.000 TL olan pay senetlerini,
hizmet erbabı (K)’ye 31/3/2027 tarihinde bedelsiz olarak vermiştir. Hizmet
erbabı (K)’nin 2027 yılına ilişkin toplam brüt ücreti 2.500.000 TL’dir.
Bu durumda, hizmet
erbabı (K)’nin yıllık brüt ücret tutarının iki katı (2.500.000x2=5.000.000
TL), bedelsiz olarak verilen pay senetlerinin rayiç bedelinden fazla olduğu
için bedelsiz pay senedi verilmek suretiyle sağlanan bu menfaatin tamamı gelir
vergisinden istisna edilecektir.
Hizmet erbabı (K)’nin bedelsiz
olarak iktisap etmiş olduğu ve istisnaya konu edilen 4.000.000 TL’lik pay
senetlerini iktisap tarihinden itibaren; iki tam yıl içerisinde elden çıkarması
halinde istisna edilen verginin tamamı, üç ila dört yıl içerisinde elden
çıkarması halinde istisna edilen verginin %75’i, beş ila altı yıl içerisinde
elden çıkarması halinde ise istisna edilen verginin %25’i, vergi ziyaı cezası
uygulanmaksızın gecikme faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecektir. Ancak,
hizmet erbabı (K)’nin söz konusu pay senetlerini altı yıldan fazla süreyle
elde tutması halinde ise istisnadan tam olarak yararlanılacaktır.
Örnek 7: Teknogirişim şirketi
niteliğini haiz (L) A.Ş. tarafından 2026 yılındaki bir yıllık brüt ücreti
900.000 TL olan hizmet erbabı (M)’ye, rayiç değeri 2.000.000 TL olan pay
senetleri 3/9/2026 tarihinde bedelsiz olarak verilmiştir. Pay
senetlerinin rayiç bedelinin (900.000x2=) 1.800.000 TL’si gelir vergisinden
istisna edilmiş, kalan 200.000 TL’lik kısım ise net ücret sayılarak brüte iblağ
edilmek suretiyle vergilendirilmiştir.
Hizmet erbabı (M),
(L) A.Ş.’den bedelsiz olarak iktisap ettiği pay senetlerini 5/10/2029 tarihinde
elden çıkarmıştır.
Bu durumda, hizmet
erbabı (M) bedelsiz olarak iktisap ettiği pay senetlerini iktisap tarihinden
itibaren dördüncü yılın içinde elden çıkardığından, istisna uygulaması
nedeniyle alınmayan vergilerin %75’i vergi ziyaı cezası
uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte (L) A.Ş’den tahsil edilecektir.
Örnek 8: Teknogirişim şirketi
niteliğini haiz (N) A.Ş., rayiç değeri 2.000.000 TL olan pay senetlerini,
hizmet erbabı (O)’ya 16/9/2026 tarihinde bedelsiz olarak vermiştir. Hizmet
erbabı (O)’nun 2026 yılındaki bir yıllık brüt ücreti 1.080.000 TL’dir.
Hizmet erbabı (O)
tarafından pay senetlerinin 4/11/2030 tarihinde (dört yıllık süre
dolduktan sonra beşinci yılın içerisinde) elden çıkarılması durumunda; pay
senetlerinin hizmet erbabı (O)’ya verildiği yıldaki 2.000.000 TL’lik rayiç
bedeli üzerinden hesaplanan ve istisna uygulaması nedeniyle zamanında alınmayan
gelir vergisinin %25’lik kısmı, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın
gecikme faizi ile birlikte işveren (N) A.Ş.’den tahsil edilecektir.
(6) Hizmet erbabına,
işverenin dahil olduğu şirketler topluluğundaki şirketlerin pay senetleri,
bedelsiz veya indirimli olarak işveren veya şirketler topluluğundaki diğer
şirketler tarafından verilebilmektedir. Bu durumlarda hizmet erbabına bedelsiz
veya indirimli olarak pay senedi verilmek suretiyle sağlanan menfaatler,
işveren şirket tarafından hizmet erbabına ödenen ücret olarak kabul
edilecektir.
Hizmet erbabına,
işverenin de içinde bulunduğu şirketler topluluğundaki diğer şirketlerin pay
senetlerinin verilmesi durumunda da söz konusu istisnadan faydalanılması mümkün
olacaktır.
(7) (Değişik:RG-4/7/2026-33300)
Hizmet erbabına, işverenin aktifinde yer alan aynı şirketler topluluğundaki
şirketlerin pay senetleri bedelsiz veya indirimli olarak verilebileceği gibi bu
pay senetlerinin aynı şirketler topluluğundaki diğer şirketler tarafından
doğrudan hizmet erbabına verilmesi de mümkündür. Her hâlükârda bedelsiz veya
indirimli olarak pay senedi verilmek suretiyle sağlanan menfaatler, işveren
şirket tarafından hizmet erbabına ödenen ücret olarak kabul edilecektir.
Örnek 9: Teknogirişim şirketi
niteliğini haiz (Ö) A.Ş., aynı şirketler topluluğunda yer alan (P) A.Ş.’ye
ait 4.000.000 TL değerindeki pay senedini, bünyesinde çalışan hizmet erbabı
(R)’ye 15/3/2027 tarihinde bedelsiz olarak vermiştir.
Hizmet erbabı (R)’nin 2027
yılındaki bir yıllık brüt ücreti 3.000.000 TL olup istisna uygulanabilecek
tutar (3.000.000x2=) 6.000.000 TL’dir. Dolayısıyla, bedelsiz hisse verilmek
suretiyle sağlanan 4.000.000 TL’lik menfaatin tamamı için istisnadan
yararlanılabilecektir.
(8) (Değişik:RG-4/7/2026-33300)
Bedelsiz veya indirimli olarak iktisap edilen pay senetlerini elinde bulunduran
çalışanın;
- İşten ayrılması
halinde işten ayrıldıktan sonraki dönemde pay senetlerini elinde tuttuğu
süreler ile
- Vefat etmesi halinde
ise bu pay senetlerinin mirasçılar tarafından elde tutulduğu süreler,
bu Tebliğin 4
üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan elde tutma sürelerinin hesabında
dikkate alınacaktır.
Örnek 10: Teknogirişim şirketi
niteliğini haiz (S) A.Ş., rayiç değeri 1.850.000 TL olan pay senetlerini,
hizmet erbabı (Ş)’ye 11/11/2026 tarihinde bedelsiz olarak vermiştir. Hizmet
erbabı (Ş)’nin 2026 yılına ilişkin yıllık brüt ücreti 1.200.000 TL’dir.
Hizmet erbabı (Ş), 29/8/2029 tarihinde işten ayrılmış olup istisnaya konu
edilen pay senetlerini 19/12/2033 tarihinde elden çıkarmıştır.
Söz konusu pay
senetleri hizmet erbabı (Ş) tarafından altı yıl elde tutulduktan sonra elden
çıkarıldığından istisnadan tam olarak faydalanılabilecek ve gelir vergisi
tarhiyatı yapılması söz konusu olmayacaktır.
(9) 193 sayılı
Kanunun 17 nci maddesinde yer alan hizmet erbabına pay senedi verilmek
suretiyle sağlanan menfaatleri, bu madde kapsamındaki ücret istisnasına konu
etmek isteyen işverenlerin bu Tebliğin ekinde yer alan "Hizmet Erbabına
Pay Senedi Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlerde Ücret İstisnasına İlişkin
Bildirim"i (Ek-1) doldurmaları ve pay senetlerinin verildiği aya ait
muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ekinde vermeleri zorunludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ticari
ve Mesleki Kazançlarda Günlük Hasılat Tespiti ve
Gelir
Vergisi Matrahının Belirlenmesi
Yasal düzenleme
MADDE 6- (1) 7524 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesiyle yeniden düzenlenen Gelir Vergisi Kanununun 69 uncu
maddesi aşağıdaki gibidir:
“Ticari ve mesleki
kazançlarda günlük hasılat tespiti ve gelir vergisi matrahının belirlenmesi:
MADDE 69- Ticari veya
mesleki faaliyetleri nedeniyle mükellef olanlara yönelik, Vergi Usul Kanununun
127 nci maddesi kapsamında günlük hasılat tutarlarını tespit etmek
amacıyla bir ayda üçten, bir takvim yılında on ikiden az olmamak kaydıyla bu
madde hükümlerine göre işlem tesis edilmek üzere yoklama yapılabilir.
Birinci fıkra
kapsamında İdarece yapılan yoklamalar sonucu tespit edilen
günlük hasılat tutarları ortalamasından hareketle aylık hasılat
tutarı hesaplanır. Bu şekilde tespit edilen
aylık hasılat tutarlarının toplamı, tespit yapılan ay sayısına
bölünmek suretiyle aylık ortalama hasılat tutarı belirlenir. Aylık
ortalama hasılat tutarı, faaliyette bulunulan ay sayısı ile çarpılmak
suretiyle mükelleflerin ilgili takvim yılı hasılatları tespit edilir.
İkinci fıkra
kapsamında tespit edilen hasılat tutarları ile;
a) Bilanço esasına
göre defter tutanlar için ilgili takvim yılına ait gelir tablosunda yer alan
brüt satış tutarı,
b) İşletme hesabı
esasına göre defter tutanlar için ilgili takvim yılına ait işletme hesap
özetinde yer alan dönem içinde elde edilen hasılat tutarı,
c) Serbest meslek
kazanç defteri tutanlar için ilgili takvim yılına ait serbest meslek kazanç
bildiriminde yer alan gayrisafi hasılat tutarı,
arasındaki fark
%20’den fazla olan mükellefler Vergi Usul Kanununun 370 inci maddesi kapsamında
izaha davet edilir ve izahın değerlendirilmesi mezkûr madde hükmüne göre
yapılır.
Bu madde hükümleri
kurumlar vergisi mükellefleri hakkında da uygulanır.
Hazine ve Maliye
Bakanlığı maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye
yetkilidir.”
(2) Söz konusu hüküm,
1/1/2025 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Günlük hasılat
tutarlarının tespitinden hareketle ortalama günlük ve aylık hasılat ile yıllık
hasılat tutarlarının tespiti
MADDE 7- (1) Ticari
veya mesleki faaliyeti nedeniyle mükellefiyeti bulunanların günlük hasılat
tutarları, bir ayda üçten, bir takvim yılında ise on ikiden az olmamak kaydıyla
yapılacak yoklamalar ile tespit edilebilecektir.
(2) Günlük hasılat
tutarlarının tespiti için ilgili ayda; yoklama yapılan günlerde belirlenen
günlük hasılat tutarlarının toplamı, yoklama yapılan gün sayısına bölünerek
“günlük ortalama hasılat” tutarı belirlenecek ve günlük ortalama hasılat
tutarları, tespit yapılan ayda çalışılan gün sayısıyla çarpılmak suretiyle
yoklama yapılan ayın hasılat tutarı tespit edilecektir.
(3) Yoklama yapılan
aylara ilişkin aylık hasılat tutarlarının toplamı tespit yapılan ay sayısına
bölünmek suretiyle “aylık ortalama hasılat” tutarı tespit edilecek ve aylık
ortalama hasılat tutarı, ilgili yılda faaliyette bulunulan ay sayısıyla
çarpılmak suretiyle mükelleflerin ilgili takvim yılı hasılat tutarları tespit
olunacaktır.
(4) Üçüncü fıkra
uyarınca tespit edilecek ilgili takvim yılı hasılatları;
- Bilanço esasına
göre defter tutan mükelleflerin aynı takvim yılına ilişkin gelir tablosunda yer
alan brüt satış tutarlarıyla,
- İşletme hesabı esasına
göre defter tutan mükelleflerin aynı takvim yılına ilişkin işletme hesap
özetinde yer alan dönem içinde elde edilen hasılat tutarlarıyla,
- Serbest meslek
kazanç defteri tutan mükelleflerin aynı takvim yılına ilişkin serbest meslek
kazanç bildiriminde yer alan gayrisafi hasılat tutarlarıyla,
kıyaslanacaktır.
(5) Kıyaslama
sonucunda, tespit olunan hasılat tutarlarıyla beyan edilen hasılat tutarları
arasındaki farkın %20’den fazla olması durumunda mükellefler 213 sayılı Kanun
kapsamında izaha davet edilecek, izahın değerlendirilmesi mezkûr Kanun
hükümlerine göre yapılacaktır.
(6) Bu madde
kapsamında nezdinde yoklama yapılacak olan mükellefler; risk analizi sonuçları,
sistem kayıtları, beyan edilen gelir ile yapılan harcamalar arasında uyumsuzluk
bulunması gibi kriterler dikkate alınarak belirlenebilecektir.
(7) Günlük hasılat
tutarının tespitinden hareketle yıllık hasılat tutarının belirlenmesinde gerçek
duruma yakın sonuçların elde edilebilmesi için nezdinde yoklama yapılacak
mükelleflerin; faaliyetinin niteliği, sezonluk çalışıp çalışmadığı, fiilen
faaliyette bulundukları gün ve ay sayıları, hafta sonu ve hafta içi
çalışmaları, tatil günleri gibi hususlar göz önünde bulundurulacaktır.
Örnek 1: Restoran
işletmeciliği ile iştigal eden ticari kazanç mükellefi (A), 2025 takvim yılında
on iki ay boyunca haftanın yedi günü faaliyette bulunmuş ve ilgili yıla ilişkin
brüt satış tutarını 5.000.000 TL olarak bildirmiştir. Günlük hasılat
tutarlarının tespiti için mükellef nezdinde yapılan yoklamalardan elde edilen
sonuçlara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
Yoklama Sayısı
|
Nisan
|
Haziran
|
Eylül
1
|
50.000 TL
|
30.000 TL
|
50.000 TL
2
|
40.000
TL
|
45.000
TL
|
40.000
TL
3
|
60.000
TL
|
35.000
TL
|
45.000
TL
4
|
30.000 TL
|
50.000 TL
|
35.000 TL
A-Ortalama Günlük
İlgili Mevzuat ve Rehberler
Bu maddeden çıkan soruları çözmek için
Paketleri İncele