Birden Fazla Takvim Yılına Sirayet Eden İnşaat ve Onarma İşlerine Ait İstihkaklardan Tevkif Yoluyla Kesilen Vergilerin Nakten ve/veya Mahsuben İadesi :

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 42. maddesine göre, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde kâr veya zarar, işin bittiği yıl kati olarak tespit edilmekte ve tamamı o yılın geliri sayılarak vergilendirilmektedir.

Biten işlerle ilgili olarak bu şekilde yapılacak vergilendirmede, söz konusu işler nedeniyle alınan istihkaklardan tevkif yolu ile kesilen vergilerin, beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsubu sonucu arta kalan bir tutarın bulunması halinde; bu tutarın, Gelir Vergisi Kanununun 121 ve Kurumlar Vergisi Kanununun 44. maddesi hükümlerine göre mükelleflere red ve iadesi gerekmektedir.

Gelir Vergisi Kanununun 42. maddesi kapsamına giren birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işleri dolayısıyla alınan istihkak bedellerinden tevkif edilmiş bulunan vergilerin, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde gösterilen gelire dahil kazançlar üzerinden hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden mahsubu neticesinde, mükellefe iadesi gereken bir verginin kalması halinde, bu vergi aşağıda açıklanan esaslara göre nakten ve/veya diğer vergi borçlarına mahsup edilmek suretiyle iade edilecektir.

a) Mahsuplar sonunda kalan ve tutarı 25.000.000 lira ve daha az olanların tamamı, teminat aranmaksızın ve inceleme yapılmaksızın iade edilecektir.

b) 25.000.000 lirayı aşan vergilerin ise 25.000.000 lirasının tamamı ile fazlasının % 30'u, teminat aranmaksızın ve inceleme raporu beklenmeksizin red ve iade edilecektir. Arta kalan tutar ise inceleme raporu beklenmeksizin mükellefin talebi üzerine "süresiz ve şartsız banka teminat mektubu" karşılığında red ve iade edilecektir.

c) Sermayesinin % 51'i veya daha fazlası kamuya ait olan kuruluşlara yapılacak iadelerde, teminat mektubu aranmayacaktır. Ancak, bu kuruluşlara yapılan iadelerle ilgili olarak inceleme yapılacağı tabiidir.

ÖRNEK :

Münhasıran yıllara sari inşaat ve onarma işi ile iştigal eden mükellef (A)'nın, 1991 yılına ilişkin olarak 1992 yılı Mart ayında verdiği yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, % 5 vergi tevkifatları toplamının mahsubundan sonra, arta kalan 200.000.000 liralık iade alacağı bulunmaktadır.

Bu mükellef, 200.000.000 liralık alacağının nakten iade edilmesini talep etmiştir.

Adı geçen mükellefin bu talebi ile ilgili olarak yapılacak işlemler aşağıdaki gibidir.

_ İade olunacak alacağın 25.000.000 liralık kısmı ve 25.000.000 lirayı aşan (200.000.000 _ 25.000.000=) 175.000.000 liralık kısmının % 30'u olan (175.000.000 x % 30=) 52.500.000 liralık kısmı olmak üzere toplam olarak (25.000.000+52.500.000=) 77.500.000 lirası, banka teminat mektubu ve inceleme raporu aranmaksızın nakten iade edilecektir.

_ Alacağın 77.500.000 liralık kısımdan arta kalan (200.000.000 _ 77.500.000=) 122.500.000 liralık kısmı da, bu tutarda verilecek banka teminat mektubu karşılığı ve inceleme raporu beklenmeksizin nakten iade edilecektir.

Yıllık beyanname ile beyan edilen gelir üzerinden hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilen ve mahsuplar sonunda arta kalan tevkif yoluyla kesilen vergilerin, mükelleflerin kendilerinin diğer vergi borçlarına mahsup edilmek suretiyle iadesi de yapılacaktır.

Mahsuben iadelerde, nakten iadelerde olduğu gibi işlem yapılacaktır.

Öte yandan, mükelleflerin mahsup taleplerinin hüküm ifade edebilmesi için, bu konuya ilişkin olan dilekçelerine; (1). ve bu bölümde belirtilen belgeleri eklemeleri gerekmektedir. Bu belgelerle birlikte yapılan mahsup talepleri, dilekçenin vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarihten itibaren hüküm ifade edecek ve mahsup bu tarih itibariyle yapılmış sayılacaktır. Bu tarihten itibaren, mükelleflerin iade olunacak alacaklarından mahsubunu talep ettikleri vergi borçları için gecikme zammı uygulanmayacaktır.