Ortalama Kar Haddi ve Asgari Gayrisafi Hasılat Esası ile Asgari Zirai Kazanç Esasına İlişkin İzah Uygulamasına Ait Tutarlar:

Gelir Vergisi Kanununun 111 inci maddesinde yer alan Ortalama Kar Haddi ve Asgari Gayrisafi Hasılat Esası ile 112 nci maddesinde yer alan Asgari Zirai Kazanç Esasında, mükelleflerin düşük kazanç beyan etmeleri halinde, izaha davet etmemeye ilişkin olan 500.000'er liralık tutarların her biri, 1995 yılı kazançlarına uygulanmak üzere, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1994 yılına ilişkin olup, 1995 yılında beyan edilecek kazançların, ortalama kar haddi ve asgari gayrisafi hasılat esası ile asgari zirai kazanç esasına göre bulunan kazançtan 500.000 liradan daha az düşüklük göstermesi halinde, bu düşüklük için mükellefler izaha davet edilmeyecektir. 500.000 liranın üzerinde bir fark bulunması halinde, bu düşüklük için mükelleflerin izaha davet edileceği tabiidir

94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilen 1.000.000'ar liralık tutarlar, 1995 yılına ait olup 1996 yılında beyan edilecek kazançlara uygulanacaktır.

13. 1994 Yılına İlişkin Olup, 1995 Yılında Beyan Edilecek Kazançlara Uygulanacak Olan Hayat Standardı Temel ve İlave Gösterge Tutarları:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 35 inci maddesinin 2 nci fikrasının, (a) bendinde, "Hayat standardı temel gösterge tutarı; faaliyetin yapıldığı takvim yılı sonunda geçerli olan ve 16 yaşından büyük sanayi kesiminde çalışan işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının, birinci sınıf tacirler için 3,1 katı, ikinci sınıf tacirler için 1,8 katı, serbest meslek erbabı için de 2,8 katıdır." denilmiş, aynı fıkranın (d) bendinde de "Bu fıkranın (a) ve (c) bentlerinde yer alan gösterge tutarları; 3030 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi olan illerin, büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükellefler için % 25 oranında artırılarak, kalkınmada öncelikli yörelerde faaliyette bulunan mükelleflerde ise, birinci derecede öncelikli yörelerde % 50 oranında, ikinci derecede öncelikli yörelerde % 40 oranında indirilerek dikkate alınır." hükmü yer almıştır. Ayrıca, aynı fıkranın (e) bendinde, bu fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarlarının, faaliyetin ifa edildiği yöreler itibariyle altın imalatı ve/veya altın ticareti ile uğraşanlar için % 50 oranında artırılarak uygulanacağı belirtilmiştir.

Geçici 35 inci maddenin 5 numaralı bendinde ise, "Asgari ücret tutarının değiştirilmediği yıllarda esas alınacak temel göstergeleri tutarı, önceki yılda uygulanan temel göstergeler tutarına, faaliyetin yapıldığı yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında ilave yapılmak suretiyle tespit edilir.

Şu kadar ki, asgari ücret tutarının değiştirildiği yıllarda asgari ücrete göre hesaplanan temel göstergeler tutarının, yukarıda yazılı esasa göre yeniden değerleme oranı dikkate alınarak belirlenen temel gösterge tutarından daha düşük olması halinde, yukarıda yazılı esasa göre tespit edilen temel gösterge tutarları dikkate alınır.

Bu maddenin 2 numaralı fıkrasının (g) bendinde yazılı her bir yılda uygulanacak hayat standardı ilave göstergeler tutarları, temel göstergeler tutarında yapılan artışlar oranında artırılır." denilmiştir.

Diğer taraftan, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun 10.8.1994 tarih ve 22017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5.8.1994 gün ve 1994/1 sayılı Kararı ile 16 yaşından büyük olan ve sanayi kesiminde çalışan işçiler için asgari ücret, günlük 139.125 lira, aylık 4.173.750 lira olarak yeniden tespit edilmiştir.

31.12.1994 tarihinde yürürlükte bulunan bu asgari ücretin yıllık brüt tutarı (4.173.750 x 12 =) 50.085.000 liradır. Asgari ücrette, 1994 yılı içinde yapılan artış oranı (4.173.750-2.497.500= 1.676.250/2.497.500=) % 67,11'dir. 1994 yılı için yeniden değerleme oranı ise Bakanlığımızca, 233 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile % 107,6 olarak ilan edilmiştir. Gelir Vergisi Kanununun Geçici 35 inci maddesinin 5 numaralı fıkrasına göre asgari ücretteki artış oranı, yeniden değerleme oranından daha düşük olduğu için, 1993 yılına ait kazançlara uygulanan hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarlarına 1994 takvim yılı için yeniden değerleme oranında artış yapılmak suretiyle bu tutarlar yeniden hesaplanmıştır.

Buna göre, 1994 yılına ait olup 1995 yılı Mart ayında beyan edilecek ticari ve mesleki kazançlara uygulanacak olan hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarları, Gelir Vergisi Kanununun Geçici 35 inci maddesinin 5 numaralı fıkrasının son bendinde yer alan, 100.000 liraya kadar olan tutarların nazara alınmayacağı hükmü de dikkate alınarak aşağıda belirtilmiştir.

Ayrıca, büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükelleflear için hesaplanan temel gösterge tutarları; kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler kapsamında bulunan Diyarbakır Büyükşehir Belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükellefler için % 50, Erzurum Büyükşehir Belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükellefler için de % 40 indirimli olarak hesaplanarak aşağıda gösterilmiştir.

a) Hayat Standardı Temel Gösterge Tutarları :

Öte yandan, Erzurum ve Diyarbakır İllerinin büyükşehir belediye sınırları dışında kalan yerlerinde faaliyette bulunan mükelleflere kalkınmada öncelikli yörelere ait temel gösterge tutarlarının uygulanacağı tabiidir.

b) Hayat Standardı İlave Gösterge Tutarları :

Erzurum ve Diyarbakır İllerinin merkez belediyeleri büşükşehir belediyeleri kapsamına alınmakla birlikte bu İller kalkınmada öncelikli yörelerde olduğundan, bu İllerin büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükelleflere de kalkınmada öncelikli yöreler için tespit edilen ilave gösterge tutarları uygulanacaktır.

Öte yandan, mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat kullanılan birden fazla binalardan, mülkiyeti bu kişilere ait olanların (Bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri dahil) her biri için, hayat standardı ilave gösterge tutarı olarak, binaların vergi değerinin % 5'inin (emsal kira bedelinin) yarısı dikkate alınacaktır.

Tebliğ olunur.