BASİT USULDE TİCARİ KAZANCIN TESPİTİ

30. Basit usulde ticari kazanç, bir hesap dönemi içinde elde edilen hasılat ile giderler ve satılan malların alış bedelleri arasındaki müspet farktır. Bu fark, faaliyetle ilgili olarak alınması ve verilmesi mecburi olan alış ve giderler ve hasılatlara ilişkin belgelerde yazılı tutarlara göre hesaplanacaktır.

31. Kazancın bu şekilde tespiti sırasında emtia ticareti ile uğraşanlarca;

_ Hesap dönemi sonundaki emtia mevcudunun değeri hasılata,

_ Hesap dönemi başındaki emtia mevcudunun değeri giderlere,

ilave edilecektir.

32. Ancak, kullanılan sabit kıymetler gider yazılmayacak ve üzerlerinden amortisman hesaplanmayacaktır.

4. Stok Malların Beyanı

33. Götürü usulde vergilendirilmekte iken, basit usulde vergilendirme kapsamına alınan mükellefler, 1/1/1999 tarihi itibariyle mevcut mallarını alış bedelleri ile bu bedel bilinmiyorsa kendileri tarafından tespit edilecek rayiç bedelleri ile değerlemeye tabi tutacaklardır. (12) Mükellefler stoklarında bulunan mallara ait fatura ve benzeri vesikalarda yüklendikleri katma değer vergilerini indirim konusu yapabileceklerdir.

34. Mükelleflerin bu haktan yararlanabilmeleri için, 1/1/1999 tarihi itibariyle mevcut mallarını kayıtlarının tutulduğu bürolara bildirmeleri gerekmektedir. Bu bildirim 20/4/1999 tarihine kadar verilecektir.

Yazılı olarak verilmesi gereken stok bildirimi herhangi bir şekil şartına tabi değildir. Ancak, bildirimde vergi kimlik numarası başta olmak üzere hüviyete ilişkin bilgiler ile stok olarak beyan edilecek malın cinsi, malın miktarı, birim fıyatı, toplam tutarı, katma değer vergisi ve faturaların tarih ve numarası gibi bilgilere yer verilecektir. Stok bildiriminin bu tebliğin ekinde (Götürü Usulden Basit Usule Geçen Mükellefler İçin Stok Bildirimi Ek 4) yer alan formdan yararlanarak yapılması da mümkündür.

35. Basit usulde vergilendirilen mükellefler ilk vergilendirme döneminde; düzenledikleri belgelerde gösterilen "hesaplanan katma değer vergisi"nden, o dönem içindeki mal ve hizmet alışları ile giderleri için yüklendikleri katma değer vergisi ve stok beyanında yer alan katma değer vergisini, indirim konusu yapabileceklerdir.

Ancak, alış belgesi bulunmadığı için rayiç bedelleri ile değerlemeye tabi tutulan bu mallara ilişkin katma değer vergisi indirim konusu yapılmayacaktır.

4.2. Beyannamelerin Verilmesi

36. Gelir, sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan ibaret ise yıllık beyanname, mükellefin de imzası alındıktan sonra Şubat ayı içinde büroda görevli personel tarafından vergi dairesine verilecek veya gönderilecektir.

Ancak, mükelleflerin basit usulde vergilendirilen ticari kazancı ile birlikte diğer gelir unsurları varsa yıllık beyanname Mart ayı içinde verilecektir.

37. Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde, yaptıkları ödemelerden vergi tevkif edecekler arasında basit usulde vergilendirilen mükellefler sayılmamıştır. Bu nedenle söz konusu mükellefler gelir vergisi tevkifatı yapmayacaklar ve muhtasar beyanname vermeyeceklerdir.

38. Basit usule tabi olan mükelleflerin, 1999 yılı ve müteakip yıllarda 1 no.lu Katma Değer Vergisi Beyannamesi odalar tarafından 3'er aylık dönemler itibariyle verilecektir.

Basit usule tabi mükellefler, ilk 3 aylık döneme (Ocak, Şubat, Mart 1999) ait beyannamelerini 25 Nisan 1999 günü Pazar'a rastladığından takip eden günün mesai saati sonuna kadar vergi dairesine verecekler veya göndereceklerdir. Katma Değer Vergisi Beyannamesinin verilmesinde 3'er aylık dönem uygulaması diğer aylarda da devam edecektir.

39. Basit usulde vergilendirilen mükellefler, defter tutmayacağından mal ve hizmetlere ait katma değer vergisi indiriminin belgelendirilmesinde alış ve gider vesikalarının kanuni defterlere kaydedilmesine ilişkin şart aranmayacaktır.

4.3. Basit Usulde Vergilendirilen Mükelleflerin Geçici Vergi Karşısındaki Durumu

40. Basit usulde vergilendirilen mükellefler, geçici vergi ödemeyeceklerdir.(13)