Kısmen kamulaştırma

Madde 12 – Kısmen kamulaştırılan taşınmaz malın değeri;

a) Kamulaştırılmayan kısmın değerinde, kamulaştırma sebebiyle bir değişiklik

olmadığı takdirde, o malın 11 inci maddede belirtilen esaslara göre takdir edilen bedelinden

kamulaştırılan kısma düşen miktarıdır.

b) Kamulaştırma dışında kalan kısmın kıymetinde, kamulaştırma nedeniyle eksilme

meydana geldiği takdirde; bu eksilen değer miktarı tespit ediler ek, kamulaştırılan kısmın (a)

bendinde belirtilen esaslar dairesinde tayin olunan kamulaştırma bedeline eksilen değerin

eklenmesiyle bulunan miktardır.

c) Kamulaştırma dışında kalan kısmın bedelinde kamulaştırma nedeniyle artış

meydana geldiği takdirde ise , artış miktarı tespit edilerek, kamulaştırılan kısmın (a) bendinde

belirtilen esaslar dairesinde tayin edilen bedelinden artan değerin çıkarılmasıyla bulunan

miktardır.

Şu kadar ki, (c) bendi gereğince yapılacak indirme, kamulaştırma bedelinin yüzde

ellisinden fazla olamaz.

16 Bu arada yer alan "kamulaştırma tarihindeki" ibaresi, Anayasa Mahkemesi’nin 9/4/2003 tarihli ve

E.:2002/79, K.:2003/29 sayılı Kararı ile iptal edildiğinden metinden çıkarılmıştır.

17 Anayasa Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli ve E.:2018/156; K.:2019/22 Sayılı kararı ile bu bentte yer

alan “…arazi bedelinin yarısını geçmemek ve…” ibaresinin iptali nedeniyle uygulanma olanağı

kalmayan, aynı bentte yer alan “Bu fıkrada belirtilen unsurlara göre tespit edil en…”ibaresinin de

iptaline karar verilmiştir.

(b) ve (c) bentlerinde sözü edilen bedelin düşüş ve artış miktarları, 11 inci maddede

belirtilen esaslara göre bedel takdiri suretiyle tespit olunur.

Kamulaştırma dışında kalan kısım, imar mevzuatına göre yararlanmaya elverişli olduğu

takdirde;kesilen bina, ihata duvarı, kanalizasyon, su, elektrik, havagazı kanalları, makine gibi

tesislerden mal sahiplerine kalacak olanlarının eski nitelikleri dairesinde kullanılabilecek

duruma getirilebilmeleri için gereken gider ve bedel, belirlenerek kamulaştırma bedeline ilave

olunur. Bu masraf ve bedeller (b) bendinde yazılı kıymet düşüklüğü miktarının belirlenmesinde

gözönünde tutulmaz.

Bir kısmı kamulaştırılan taşınmaz maldan artan kısmı yararlanmaya elverişli bir

durumda değil ise, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda dava açılmayan hallerde mal

sahibinin en geç kamulaştırma kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde yazılı başvurusu

üzerine, bu kısmın da kamulaştırılması zorunludur.

(Değişik altıncı fıkra: 21/3/2018 -7103/27 md.) Baraj inşası için yapılan

kamulaştırmalar sonunda kamulaştırma sahasına mücavir taşınmaz mallar, kamulaştırma

işleminin tamamlandığına ilişkin ilanın indirildiği tarihten itibaren bir yıl içinde sahiplerinin

yazılı başvurusu üzerine çevrenin sosyal, ekonomik vey a yerleşme düzeninin bozulup

bozulmadığı, ekonomik veya sosyal yönden yararlanılmasının mümkün olup olmadığı

yönlerinden ilgili valilikte kurulan komisyon tarafından incelenir. Komisyonca yapılan

inceleme sonucunda çevrenin sosyal, ekonomik veya yerleşme d üzeninin bozulduğuna ve

taşınmaz maldan yararlanılmasının mümkün olmadığına karar verilmesi halinde taşınmaz mal

kamulaştırmaya tabi tutulur. Taşınmaz mal sahibinin bu kapsamda açacağı davalarda ilgili

valilik komisyonuna başvurulması dava şartıdır. Bu fık ranın uygulanmasına ilişkin hususlar

Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir. Bu suretle kamulaştırılan

mücavir taşınmaz mallar hakkında 22 nci ve 23 üncü maddeler uygulanmaz. İdare, bu

taşınmaz mallar üzerinde imar mevzuatı hükümlerini de göz önünde tutarak dilediği gibi

tasarrufta bulunabilir ve gerektiğinde Hazineye bedelsiz olarak devredebilir.18

Kısmen kamulaştırılan paylı mülkiyete konu taşınmaz mal, evvelce paydaşlar arasında

fiilen bölünerek bir veya birkaç paydaşın tasarruf ve yar arlanmasına bırakılmış ve yapılan

kısmi kamulaştırma bu yerin tamamını veya bir kısmını kapsıyor ise, bu durumda

kamulaştırmaya ilişkin işlemler sadece bu paydaş veya paydaşlar hakkında yürütülerek

kamulaştırma bedeli payları oranında kendilerine ödenir. P ay veya paydaşların sadece bu

kısım için dava hakları vardır. Taşınmaz malın kamulaştırılmayan kısmı üzerinde hakları

kalmaz ve adları paydaşlar arasından çıkarılır. Kamulaştırılan bu yerler tapu sicilinde idare

adına tescil olunur.

Bu maddenin uygulanmasından doğacak anlaşmazlıklar adli yargıda çözümlenir.

18 2/7/2018 tarihli v e 700 sayılı KHK’nin 86 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “İçişleri, Maliye,

Çevre ve Şehircilik, Gıda, Tarım ve Hayvancılık ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlıklarının görüşü

alınmak su retiyle Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanl ıkça hazırlanarak

Bakanlar Kurulunca bir yıl içinde” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.

İKİNCİ BÖLÜM

Dava Hakkı ve Bilirkişiler19

Tebligat