Diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlarda indirimli kurumlar vergisi uygulaması

(Başlığıyla birlikte değişik bölüm: RG- 04.09.2025- 33007)257 Yatırım teşvik belgesinde yer alan yatırıma katkı ve vergi indirim oranı dikkate alınarak ilgili teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulanması esastır. Kanunun 32/A maddesinin ikinci fıkrasına 6322 sayılı Kanunla eklenen (c) bendi hükmüyle, mükelleflerin yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlarının yatırım döneminde diğer faaliyetlerinden 1/1/2013 tarihinden itibaren elde ettikleri kazançlarına, indirimli kurumlar vergisi uygulanması suretiyle yatırıma katkı tutarının kısmen kullandırılması mümkün hale gelmiştir. 24/7/2025 tarihinden itibaren alınan teşvik belgelerinde ise, diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara ilişkin uygulama aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde olacaktır. Mükelleflerin, yatırım teşvik belgeleri kapsamında yatırımlarına fiilen başladıkları tarihten itibaren, hesaplanacak yatırıma katkı tutarına mahsuben; a) Toplam yatırıma katkı tutarının Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen oranını geçmemek ve b) Hak edilen yatırıma katkı tutarını aşmamak üzere, indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil dördüncü hesap döneminin sonuna kadar diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına indirimli kurumlar vergisi uygulanabilecektir. Buna göre, 24/7/2025 tarihinden itibaren alınan yatırım teşvik belgeleri kapsamındaki yatırımlarda indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil dördüncü hesap döneminin sonuna kadar, mükelleflerin diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle kısmen yararlanılabilecek yatırıma katkı tutarı, en fazla toplam yatırıma katkı tutarının Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen oranına tekabül eden kısmı kadar olabilecektir. İndirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil dördüncü hesap döneminin sonuna kadar, yatırım teşvik belgesi kapsamında hak edilen yatırıma katkı tutarının, bu dönemde yararlanılabilecek yatırıma katkı tutarından (toplam yatırıma katkı tutarının Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen oranına tekabül eden kısmı) daha düşük olması halinde diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle kısmen yararlanılacak yatırıma katkı tutarı, hak edilen yatırıma katkı tutarını aşamayacaktır. İndirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil dördüncü hesap döneminin sonuna kadar olan süre, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırıma fiilen başlanılan tarihi içeren hesap döneminin başından, dördüncü hesap döneminin sonuna kadar olan dönemi kapsamaktadır. Örnek 1: (B) A.Ş., 18/8/2025 tarihinde alınmış yatırım teşvik belgesi kapsamında yatırım harcamasına başlamış olup yatırımını henüz işletmeye başlamamıştır. Şirketin, 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançları dolayısıyla indirimli kurumlar vergisi uygulamasından yararlanabileceği matrahı bulunmaktadır. Buna göre, mükellef 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerden elde edilen kazançları için indirimli kurumlar vergisi uygulamasından yararlanmaya başlayacak olup, diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlar için yatırıma katkı tutarının kullanımı, 2028 hesap dönemi itibarıyla son bulacaktır. 2028 hesap döneminde de bu kapsamda kullanılamayan yatırıma katkı 257 4/9/2025 tarihli ve 33007 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 24 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile değiştirilmiştir. Değiştirilmeden önceki hali için 10 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğine bakınız. tutarı kalması halinde, 2029 hesap dönemi ve sonrasında kalan yatırıma katkı tutarı hakkı diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar için kullanılamayacaktır. (B) A.Ş.’nin 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerden elde ettiği kazançları dolayısıyla indirim hakkını kullanılabileceği matrahı bulunmaması ve indirim hakkının ilk olarak 2026 hesap döneminde ortaya çıkması halinde, diğer faaliyetlerden elde edilen kazançları için en son 2029 hesap dönemi sonuna kadar indirimli vergi uygulanabilecektir. Örnek 2: (D) A.Ş. 24/7/2025 tarihinden sonra alınmış yatırım teşvik belgesi kapsamındaki toplam 21.000.000 TL’lik yatırımına 2/9/2025 tarihinde başlamış olup, bu yatırıma ilişkin olarak 2025 hesap dönemi sonu itibarıyla 12.000.000 TL tutarında yatırım harcaması yapmıştır. 2026 hesap döneminde de devam eden bu yatırımını henüz işletmeye başlamamış olan (D) A.Ş., 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerinden 30.000.000 TL kazanç elde etmiş olup bu tutar aynı zamanda (D) A.Ş.’nin kurumlar vergisi matrahıdır. (Yatırıma katkı oranı: %40, vergi indirim oranı: %60, yatırıma katkı tutarının diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara uygulanabilecek kısmı: %50) Buna göre (D) A.Ş.’nin toplam yatırıma katkı tutarı, (21.000.000 TL x %40) 8.400.000 TL’dir. (D) A.Ş., henüz işletilmeyen bu yatırımından kazanç elde etmediği için 2025 hesap döneminde sadece diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına indirimli kurumlar vergisi uygulayabilecektir. Diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulamasındaki üst sınır: - 1. sınır: Diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar [(Toplam yatırım harcaması x Yatırıma = için yararlanılabilecek yatırıma katkı tutarı katkı oranı) x Belirlenen oran] = [(21.000.000 TL x %40) x %50] = 4.200.000 TL - 2. sınır: Hak edilen yatırıma katkı tutarı = (12.000.000 TL x %40) = 4.800.000 TL 24/7/2025 tarihinden itibaren alınan yatırım teşvik belgeleri kapsamındaki yatırımların mükelleflerin diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle kısmen yararlanılabilecek yatırıma katkı tutarı, en fazla toplam yatırıma katkı tutarının Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen oranına tekabül eden kısmı kadar olabileceğinden, (D) A.Ş.’nin diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlara, yararlanılacak yatırıma katkı tutarı 4.200.000 TL’yi geçmemek üzere, indirimli kurumlar vergisi uygulanabilecektir. (D) A.Ş.’nin 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerden elde ettiği kazançlarına ilişkin indirimli kurumlar vergisi uygulaması aşağıdaki gibi olacaktır. İndirimli KV oranı = [KV oranı - (KV oranı x Vergi indirim oranı)] = [%25 - (%25 x %60)] = [%25 - %15] = %10 - Diğer faaliyetlerden elde edilen kazanç (KV matrahı) : 30.000.000 TL - İndirimli KV olmasaydı ödenecek KV : 7.500.000 TL - 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar : 4.200.000 TL için yararlanılabilecek yatırıma katkı tutarı - İndirimli KV matrahı [Yararlanılabilecek yatırıma katkı tutarı / (KV : 28.000.000 TL oranı - İndirimli KV oranı)] = [4.200.000 TL / (%25 - %10)] - İndirimli orana tabi matrah üzerinden hesaplanan KV (28.000.000 : 2.800.000 TL TL x %10) - Genel orana tabi matrah (30.000.000 TL – 28.000.000 TL) : 2.000.000 TL - Genel orana tabi matrah üzerinden hesaplanan KV (2.000.000 TL x : 500.000 TL %25) - Ödenecek toplam KV (2.800.000 TL + 500.000 TL) : 3.300.000 TL (D) A.Ş.’nin diğer faaliyetlerden elde ettiği kazancının 28.000.000 TL’lik kısmına indirimli kurumlar vergisi oranı uygulanması nedeniyle tahsilinden vazgeçilen kurumlar vergisi tutarı [(28.000.000 TL x %25) - (28.000.000 TL x %10)] 4.200.000 TL’dir. Buna göre, (D) A.Ş. bu yatırımı dolayısıyla diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar için yararlanabileceği yatırıma katkı tutarının (4.200.000 TL) tamamından, 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerden elde edilen kazancına indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle faydalanmıştır. Dolayısıyla, (D) A.Ş.’nin henüz tamamlanmamış bu yatırımı nedeniyle 2026 ve sonraki hesap dönemlerinde diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına indirimli kurumlar vergisi uygulanmasına imkân bulunmamaktadır. Öte yandan, toplam yatırıma katkı tutarının kalan [(21.000.000 TL x %40) - 4.200.000 TL] 4.200.000 TL’lik kısmının, bu yatırımın işletilmesinden elde edilecek kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle kullanılabileceği tabiidir. Örnek 3: (E) A.Ş. 24/7/2025 tarihinden sonra alınmış yatırım teşvik belgesi kapsamındaki toplam 35.000.000 TL tutarındaki yatırımına 18/8/2025 tarihinde başlamış olup 2025 hesap dönemi içinde bu yatırımına ilişkin olarak 2.800.000 TL yatırım harcaması yapmıştır. (Yatırıma katkı oranı: %30, vergi indirim oranı: %60, yatırıma katkı tutarının diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara uygulanabilecek kısmı: %50) (E) A.Ş. yatırımını 12/3/2026 tarihinde fiilen tamamlamış olup 15/4/2026 tarihinde tamamlama vizesinin yapılması için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına müracaat etmiştir. Hesap dönemi olarak takvim yılını kullanan (E) A.Ş. indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil dördüncü hesap döneminin sonuna kadar diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulayabilecektir. (E) A.Ş. 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerinden 25.000.000 TL kazanç elde etmiştir. Bu dönemde (E) A.Ş.’nin söz konusu yeni yatırımından herhangi bir kazancı bulunmamaktadır. Diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulamasındaki üst sınır: - 1. sınır: Diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar için yararlanılabilecek yatırıma katkı tutarı = [(35.000.000 TL x %30) x %50] = 5.250.000 TL - 2. sınır: Hak edilen yatırıma katkı tutarı = (2.800.000 TL x %30) = 840.000 TL Dolayısıyla, (E) A.Ş.’nin 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerinden elde ettiği 25.000.000 TL kazancına, yararlanılacak yatırıma katkı tutarı 840.000 TL’yi geçmemek üzere, indirimli kurumlar vergisi uygulanabilecektir. İndirimli KV oranı [%25 - (%25 x %60)] = [%25 - %15] : %10 - Diğer faaliyetlerden elde edilen kazanç (KV matrahı) : 25.000.000 TL - İndirimli KV olmasaydı ödenecek KV : 6.250.000 TL - 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar için : 840.000 TL yararlanılabilecek yatırıma katkı tutarı - İndirimli KV matrahı [840.000 / (%25 - %10)] : 5.600.000 TL - İndirimli orana tabi matrah üzerinden hesaplanan KV (5.600.000 TL x %10) : 560.000 TL - Genel orana tabi matrah (25.000.000 TL – 5.600.000 TL) : 19.400.000 TL - Genel orana tabi matrah üzerinden hesaplanan KV (19.400.000 TL x %25) : 4.850.000 TL - Ödenecek toplam KV (560.000 TL + 4.850.000 TL) : 5.410.000 TL 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerden elde edilen kazanca indirimli kurumlar vergisi oranı uygulanması nedeniyle tahsilinden vazgeçilen kurumlar vergisi tutarı [(5.600.000 TL x %25) - (5.600.000 TL x %10)] 840.000 TL’dir. Buna göre, toplam yatırıma katkı tutarının diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar için yararlanılabilecek 5.250.000 TL’lik kısmından kalan (5.250.000 - 840.000 TL) 4.410.000 TL’lik tutar için, ilave yatırım harcaması yapılarak en az bu tutar kadar hak edilen yatırıma katkı tutarı olması kaydıyla müteakip üç hesap dönemi içinde diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulanabilecektir. Öte yandan, toplam yatırıma katkı tutarının dört hesap dönemi içinde diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar için kullanılmayan kısmının, hak kazanılan yatırıma katkı tutarını aşmamak üzere, ilk dört hesap dönemi dahil on hesap dönemi içerisinde bu yatırımın işletilmesinden elde edilecek kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle kullanılabileceği tabiidir. Buna göre (E) A.Ş.’nin, 2028 hesap döneminden sonra diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar genel oranda kurumlar vergisine tabi tutulacak olup, 2029 ila 2034 hesap dönemlerinde, toplam yatırıma katkı tutarının ilk dört hesap döneminde kullanılmayan kısmına ulaşılıncaya kadar, sadece yatırım teşvik belgesi kapsamındaki bu yatırımdan elde edilen kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulanabilecektir. Örnek 4: (F) A.Ş.’nin 24/7/2025 tarihinden sonra alınmış yatırım teşvik belgesi kapsamında 2025 hesap döneminde başlamış olduğu yatırımının toplam tutarı 12.000.000 TL’dir. 2025 hesap döneminde kısmen işletilmeye başlanan bu yatırımın 6.000.000 TL’lik kısmı gerçekleştirilmiş ve (F) A.Ş. 2025 hesap döneminde bu yatırımından 2.000.000 TL, diğer faaliyetlerinden de 20.000.000 TL kazanç elde etmiştir. (Yatırıma katkı oranı: %40, vergi indirim oranı: %60, yatırıma katkı tutarının diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara uygulanabilecek kısmı: %50) Yatırıma katkı tutarı = Toplam yatırım harcaması x Yatırıma katkı oranı = 12.000.000 TL x %40 = 4.800.000 TL 2025 hesap döneminde gerçekleştirilen yatırım dolayısıyla hak kazanılan yatırıma katkı = Gerçekleştirilen yatırım harcaması x Yatırıma katkı oranı tutarı = 6.000.000 TL x %40 = 2.400.000 TL İndirimli KV oranı = [KV oranı - (KV oranı x Vergi indirim oranı)] = [%25 - (%25 x %60)] = [%25 - %15] = %10 Bu durumda; - Yatırımdan elde edilen kazanç : 2.000.000 TL - İndirimli KV olmasaydı ödenecek KV : 500.000 TL - İndirimli KV oranı : %10 - İndirimli orana göre hesaplanan KV (2.000.000 TL x %10) : 200.000 TL - Yararlanılan yatırıma katkı tutarı (500.000 TL - 200.000 TL) : 300.000 TL (F) A.Ş. yatırım teşvik belgesi kapsamındaki henüz tamamlanmamış yatırımından 2025 hesap döneminde elde ettiği 2.000.000 TL kazancı üzerinden indirimli orana göre (%10 oranında) hesaplanan 200.000 TL kurumlar vergisini ödeyecek ve 300.000 TL yatırıma katkı tutarından faydalanabilecektir. Öte yandan (F) A.Ş.’nin, 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına da indirimli kurumlar vergisi uygulanması mümkün bulunmaktadır. Bu kapsamda yararlanılacak yatırıma katkı tutarıyla ilgili hesaplama ise aşağıdaki şekilde olacaktır. Diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulamasındaki üst sınır: - 1. Sınır: Diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar için = [(12.000.000 TL x %40) x %50] yararlanılabilecek yatırıma katkı tutarı = 2.400.000 TL - 2. Sınır: Hak edilen yatırıma katkı tutarı = (6.000.000 TL x %40) = 2.400.000 TL - Kurumlar vergisi matrahı : 22.000.000 TL - İndirimli KV olmasaydı ödenecek KV (22.000.000 TL x %25) : 5.500.000 TL - Yararlanılabilecek azami yatırıma katkı tutarı (Diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar : 2.400.000 TL dolayısıyla) - İndirimli KV oranı [%25 - (%25 x %60)] = [%25 - %15] : %10 - İndirimli KV matrahı [2.400.000 / (%25 - %10)] (Diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlar : 16.000.000 TL dolayısıyla) - İndirimli KV matrahı toplamı (16.000.000 TL + 2.000.000 TL) : 18.000.000 TL - İndirimli orana göre hesaplanan KV (18.000.000 TL x %10) : 1.800.000 TL - Genel orana tabi matrah (20.000.000 TL – 16.000.000 TL) : 4.000.000 TL - Genel orana göre hesaplanan KV (4.000.000 TL x %25) : 1.000.000 TL - Ödenecek toplam KV (1.800.000 TL + 1.000.000 TL) : 2.800.000 TL - Yararlanılan toplam yatırıma katkı tutarı (2.400.000 TL+300.000 TL) : 2.700.000 TL Yatırıma katkı tutarına ilişkin olarak diğer faaliyetlerden elde edilen kazanca indirimli kurumlar vergisi oranı uygulanması nedeniyle tahsilinden vazgeçilen kurumlar vergisi tutarı [(16.000.000 TL x %25) - (16.000.000 TL x %10)] 2.400.000 TL’dir. Buna göre, diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle yararlanılabilecek 2.400.000 TL’lik toplam yatırıma katkı tutarının tamamından 2025 hesap döneminde faydalanılmıştır. Dolayısıyla, (F) A.Ş.’nin müteakip üç hesap döneminde, diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına bu yatırımı dolayısıyla indirimli kurumlar vergisi uygulanması mümkün bulunmamakta olup diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar genel oranda kurumlar vergisine tabi tutulacaktır. Öte yandan, toplam yatırıma katkı tutarının kalan (4.800.000 TL – 2.400.000 TL) 2.400.000 TL’lik kısmının, bu yatırımın işletilmesinden elde edilecek kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle kullanılabileceği tabiidir. 2025 hesap döneminde bu yatırımın kısmen işletilmesinden elde edilen kazanca indirimli kurumlar vergisi uygulanması nedeniyle (F) A.Ş., [(2.000.000 TL x %25) - (2.000.000 TL x %10)] 300.000 TL tutarında yatırıma katkı tutarından faydalanmıştır. Dolayısıyla, on hesap dönemiyle sınırlı olacak şekilde, kalan (2.400.000 TL - 300.000 TL) 2.100.000 TL’lik yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar, gerçekleştirilen yatırım harcaması üzerinden hak kazanılan yatırıma katkı tutarını aşmamak üzere, sadece yatırım teşvik belgesi kapsamındaki bu yatırımdan elde edilen kazançlara indirimli kurumlar vergisi uygulanabilecektir.