TAHSİLİNDEN VAZGEÇİLEN ALACAKLAR

6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin;

- Birinci ve yirmidördüncü fıkralarında, belli bir tutarın altında kalan idari para cezalarının tahsilinden vazgeçilmesi,

- İkinci fıkrasında, belli bir tutarın altında kalan amme alacaklarının tahsilinden vazgeçilmesi,

- Onbeşinci fıkrasında, gemi inşasıyla ilgili yatırımlara ilişkin olarak yatırım indirimi istisnasından yararlanan mükellefler hakkında kurumlar vergisi, deniz taşıma araçları ile yüzer tesis ve araçlarının imal ve inşasına yönelik 3065 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin 6111 sayılı Kanunla yapılan değişiklik öncesi hükümlerine göre katma değer vergisi tarh edilmemesi ve tarh edilmiş vergilerin tahsilinden vazgeçilmesi,

yönünde düzenleme yapılmıştır.

1- Maliye Bakanlığına Bağlı Vergi Dairelerince Tahsilinden Vazgeçilecek Alacaklar

Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrasında Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilmesi gereken ve belli tutarın altında kalan idari para cezalarının, ikinci fıkrasında ise belli tutarın altında kalan amme alacaklarının tahsilinden vazgeçilmesi düzenlenmiştir.

a) 6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrasında, 7/11/1996 tarihli ve 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrası ile 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 39 uncu maddesine göre verilen idari para cezaları hariç olmak üzere, 31/12/2010 tarihinden önce idari yaptırım kararı verildiği halde Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş olan ve genel bütçeye gelir kaydı gereken ve her bir kabahat için 120 liranın (bu tutar dahil) altında kalan idari para cezalarının tebliğ edilmeyeceği, tebliğ edilmiş olanların ve bunlara bağlı fer'i alacakların tahsilinden vazgeçileceği hüküm altına alınmaktadır. Ayrıca aynı fıkrada, mülga 5539 sayılı Kanun ile 6001 sayılı Kanun gereğince otoyollar ve köprülerden ihlalli geçiş sebebiyle verilen idari para cezaları ile birlikte ilgilisine tebliği gereken ve tutarı 12 lira ve altında kalan geçiş ücretlerinin de tahsilinden vazgeçileceği düzenlenmiştir.

Anılan fıkra kapsamına; idari para cezalarından tür olarak 4207 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrası ile 5326 sayılı Kanunun 39 uncu maddesine göre verilen idari para cezaları hariç genel bütçeye gelir kaydı gereken idari para cezalarının tamamı girmektedir. Bu nedenle, fıkra kapsamına girmeyen idari para cezalarının terkin edilmemesine özellikle dikkat edilecektir.

Diğer taraftan, tür olarak fıkra kapsamına girdiği halde ilgili kabahate ilişkin olarak verilen idari para cezasının tutar olarak 120,-TL'nin üzerinde olması halinde bu idari para cezaları da terkin edilmeyecektir. Ayrıca, verildiği tarih itibarıyla 120,-TL'nin üzerinde olan idari para cezalarına karşılık yapılan tahsilatlar nedeniyle Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla bakiye tutarı 120,-TL'nin altında kalanlar da terkin kapsamına alınmayacaktır.

Anılan fıkrada, kapsama giren idari para cezaları ile geçiş ücretlerinden Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla;

- Tebliğ edilmemiş olanların ilgilisine tebliğ edilmemesi,

- Tebliğ edilmiş olanların ve bunlara bağlı fer'i alacakların tahsilinden vazgeçilmesi,

esası getirilmiştir.

Buna göre, fıkra kapsamına giren alacaklar için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca; 6111 sayılı Kanunun yayımlandığı 25/2/2011 tarihine kadar tebliğ edilmemiş olan idari yaptırım kararları bu tarihten sonra tebliğ edilmeyecek, bu tarihten önce tebliğ edilmesine rağmen tahsil edilmemiş olanlar ise tahsil edilmeyecek ve tahsil için ilgili vergi dairesine gönderilmeyecektir.

Fıkra kapsamında olan alacaklardan, Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla vergi dairesine intikal ettirildiği halde henüz tahsil edilememiş olanların tahsilinden vazgeçilecektir. Ancak, Kanunun yayımlandığı tarihten önce bu alacaklara yönelik yapılmış olan tahsilatlar red ve iade edilmeyecektir.

b) 6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında, Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilmekte olan belli tutarın altındaki alacakların tahsilinden vazgeçilmesine yönelik hükümlere yer verilmiştir.

Anılan fıkra kapsamına;

- Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilmekte olan,

- Vadesi 31/12/2004 tarihinden (bu tarih dahil) önce olan,

- Her bir alacak türü ve dönemi itibarıyla aslı 50,-TL'yi aşmayan (bu asıllara bağlı fer'iler dahil),

- Aslı ödenmiş fer'i alacaklardan tutarı 100,-TL'yi aşmayan,

- Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan,

alacaklar girmektedir.

Bu fıkra kapsamına, alacak türü olarak Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve vadesi 31/12/2004 tarihinden (bu tarih dahil) önce olan alacakların tamamı girmektedir.

Örneğin; vergiler, vergi cezaları, kaynak kullanımını destekleme fonu alacakları, ecrimisiller, adli para cezaları, idari para cezaları, yiyecek bedelleri, vb.

Diğer taraftan, alacağın gelir kaydedileceği bütçe ayrımı yapılmaksızın Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilmekte olan alacakların tamamı, fıkrada belirtilen diğer şartlara sahip olmaları halinde, terkin edilecektir.

Örneğin; 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna ekli (II) sayılı cetvelde yer alan ve dolayısıyla özel bütçeli olan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun (YURTKUR) 351 sayılı Kanun kapsamında verdiği öğrenim kredilerinin süresinde ödenmemesi halinde 6183 sayılı Kanun kapsamında takip ve tahsili için ilgili vergi dairesine gönderilmesi üzerine yapılan tahsilatlar YURTKUR'a aktarılmaktadır. Bu alacaklar vergi dairelerince takip edilmekle birlikte fıkra hükmü ile YURTKUR'un; vadesi 31/12/2004 tarihinden önce olan ve vergi dairesine takip için aktarıldığı halde 6111 sayılı Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla tahsil edilememiş olan her bir alacak türü ve dönemi itibarıyla alacak aslı 50,-TL'yi aşmayan ve tutarına bakılmaksızın bu asıllara bağlı fer'i alacaklar ile aslı ödenmiş fer'i alacaklardan tutarı 100,-TL'yi aşmayan alacaklarının da tahsilinden vazgeçilecektir. Bu alacak türüyle ilgili yapılacak terkinde kredinin son taksite ilişkin vadesinin 31/12/2004 tarihinden önce olması ve ödenmemiş kredi tutarının toplamının 50,-TL'nin altında kalması gerekmektedir.

Öte yandan, fıkrada aranan diğer şartların yanında alacak aslının 50,-TL'nin altında olması halinde bu alacak aslı ile tutarına bakılmaksızın bu asla tatbik edilen fer'ilerin tamamı terkin edilecektir. Ayrıca, alacak aslı ödenmiş olan fer'i alacaklardan tutarı 100,-TL'yi aşmayan alacak tutarları da terkin edilecektir.

Örneğin; 2003 takvim yılının 2. gelir geçici vergi dönemine ilişkin beyanname, süresinde verilmiş olmasına rağmen vergi ödenmemiştir. 2003 yılına ilişkin yıllık beyanname Mart 2004 ayında süresinde verilmiştir. Ödenmeyen geçici vergi, yıllık beyanname verilmesi nedeniyle terkin edildiğinden, geçici verginin vade tarihinden terkin edildiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan 85,-TL tutarındaki gecikme zammının tahsil edilmesi gerekmektedir. Söz konusu gecikme zammının aslı bulunmadığından ve 100,-TL'yi aşmadığından bu fıkra kapsamında tahsilinden vazgeçilecektir.

c) 6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin onbeşinci fıkrasında "(15) Hazine Müsteşarlığı tarafından düzenlenen yatırım teşvik belgelerine istinaden, inşa edilerek satılan gemi ve yatlara ilişkin harcamalar üzerinden yatırım indirimi istisnasından yararlanan mükellefler hakkında, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önceki dönemler de dahil olmak üzere, bu kapsamda tarhiyat yapılmaz, daha önce yapılmış olan tarhiyatlardan, varsa açılmış davalardan feragat edilmesi kaydıyla vazgeçilir, tahakkuk eden tutarlar terkin edilir, tahsil edilmiş tutarlar red ve iade olunmaz. 3065 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde bu Kanunla yapılan değişiklik ile istisna kapsamına alınan teslim ve hizmetlerle ilgili olarak bu Kanunun yayımlandığı tarihten önceki vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak katma değer vergisi tarhiyatı yapılmaz, daha önce yapılmış olan tarhiyatlardan, varsa açılmış davalardan feragat edilmesi kaydıyla vazgeçilir, tahakkuk eden tutarlar terkin edilir, tahsil edilmiş tutarlar red ve iade olunmaz." hükmü yer almaktadır.

Söz konusu fıkra uyarınca, Hazine Müsteşarlığı tarafından düzenlenen yatırım teşvik belgelerine istinaden, inşa edilerek satılan gemi ve yatlara ilişkin harcamalar üzerinden yatırım indirimi istisnasından yararlanan mükellefler hakkında, Kanunun yayımlandığı tarihten önceki dönemler de dahil olmak üzere, bu kapsamda kurumlar vergisi tarhiyatı yapılmayacaktır. Ayrıca, bu kapsamda daha önce yapılmış olan tarhiyatlardan, varsa açılmış davalardan feragat edilmesi kaydıyla vazgeçilecek ve tahakkuk eden tutarlar terkin edilecektir. Bu kapsamda, tahsil edilmiş tutarlar ise red ve iade olunmayacaktır.

Diğer taraftan, 6111 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle 3065 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yapılan değişiklikle, faaliyetleri deniz taşıma araçları ile yüzer tesis ve araçlarının imal ve inşası olanlara bu araçların imal ve inşası ile ilgili olarak yapılan teslim ve hizmetler, söz konusu bentte yer alan diğer şartlara bağlı kalınmaksızın katma değer vergisinden istisna edilmiştir. Yapılan bu değişiklik göz önünde bulundurulmak suretiyle 6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin onbeşinci fıkrasıyla da bu Kanunun yayımlandığı tarihten önceki vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak söz konusu değişiklik kapsamına giren işlemler dolayısıyla katma değer vergisi tarhiyatı yapılmaması öngörülmüştür. Ayrıca, bu kapsamda daha önce yapılmış olan tarhiyatlardan, varsa açılmış davalardan feragat edilmesi kaydıyla vazgeçilecek ve tahakkuk eden tutarlar terkin edilecektir. Bu kapsamda, tahsil edilmiş tutarlar ise red ve iade olunmayacaktır.

2- Belediyelerce Tahsilinden Vazgeçilecek Alacaklar

6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin yirmidördüncü fıkrasında, belediyelerce verilen belli tutarın altındaki idari para cezalarının terkinine yönelik düzenleme yapılmıştır.

Anılan fıkra kapsamına 31/12/2010 tarihine kadar belediyeler tarafından verilen ve kendi bütçelerine gelir kaydı gereken;

- 4207 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrası ile 5326 sayılı Kanunun 39 uncu maddesine göre verilen idari para cezaları hariç olmak üzere diğer kanunlara göre verilen,

- Tutarı 145,-TL'nin (bu tutar dahil) altında kalan,

idari para cezaları girmektedir.

Fıkra hükmü gereğince kapsama giren idari para cezalarından Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla;

- Tebliğ edilmemiş olanların tebliğ edilmemesi,

- Tebliğ edilmiş olanların ve bunlara bağlı fer'i alacakların tahsilinden vazgeçilmesi,

gerekmektedir.

Buna göre, fıkra kapsamına giren alacaklar için ilgili belediyelerce; 6111 sayılı Kanunun yayımlandığı 25/2/2011 tarihine kadar tebliğ edilmemiş olan idari yaptırım kararları bu tarihten sonra tebliğ edilmeyecek, bu tarih itibarıyla tebliğ edilmesine rağmen tahsil edilmemiş olanlar ise terkin edilecektir.