İştirak halinde ve müşterek mülkiyette beyanname verilmesi :

Kanunun 3 ve 13 üncü maddelerine göre, vergiye konu emlâk için tarh ve tahakkuk ettirilecek vergiden, müşterek mülkiyetle malik olanlar hisseleri oranında, iştirak halinde mülkiyetle malik olanlar ise müteselsilen mes'uldürler. Ancak, bu şekildeki mülkiyete konu olan emlâk için beyanname verilmesi, bazı anlaşmazlıkların doğmasına müsait bulunmaktadır. İşte 28 inci madde, bu konuya ışık tutan ve konuyu mükellefe kolaylık sağlıyan bir şekilde yumuşatıp basitleştiren bir hüküm getirmiş bulunmaktadır.

Medeni Kanunun bu husustaki hükümleri de nazara alınarak müşterek mülkiyette beyannamenin münferiden verileceği öngörülmüştür. Çünkü, bu halde hisseler, bilfiil taksim edilmemiş ise de her hissedarın kedi hissesi üzerinde tasarrufta bulunması mümkündür. Bu sebeple müşterek mülkiyet halinde maliklerin kendi hisselerine düşen gayrimenkul payına ait rayiç değeri ayrı beyan etmesi uygun ve öngörülmektedir.

İştirak halinde mülkiyette ise maliklerin müşterek beyanname verebilecekleri kabul edilmiştir. Bununla beraber mükelleflere bir kolaylık olmak üzere, bu halde de, müşterek mülkiyette olduğu gibi, maliklerin ayrı ayrı beyanname verebilmeleri ve beyan ettikleri değerler üzerinden her birine ayrı ayrı tarhiyat yapılması esası vaz edilmiştir.

Yukarıda da belirtildiği gibi, iştirakçiler adını vergiyi ödemekle tavzif edilmiş biri olduğu ve iştirake konu emlâkin tamamına ait vergi değeri beyan edildiği takdirde tarhiyatın tüm olarak bu kişi adına yapılması gerekir. Ancak, her iki halde de iştirakçilerin vergiden müteselsilen mes'ul olmaları devam edecektir.

Öte yandan, gerek müşterek mülkiyetin gerekse iştirak halindeki mülkiyetin konusu teşkil eden gayrimenkul için idarece değer takdiri halinde, takdir olunan vergi değeri kesinleştikten sonra bu değer bütün malikler hakkında geçerli olacak ve salınan vergi kesinleşen bu değer esas alınmak suretiyle düzeltilecektir.