HESAP DÖNEMİ İÇİNDE İŞE BAŞLAYAN VEYA İŞİ BIRAKAN MÜKELLEFLERDE HAYAT STANDARDI ESASININ UYGULAMASI :

Geçici 32.maddenin üçüncü fıkrasına göre, yıl içinde işe başlayan veya işi bırakan mükelleflerin, hayat standardı esasına göre ticari ve mesleki kazançlarının tespitinde, faaliyette bulunulan süreler gözönünde tutulacaktır. Ayrıca, yıl içinde işe başlayan mükelleflerin hayat standardı esasına göre kazançlarının tespitinde, temel gösterge tutarlarının yarısı uygulanacaktır.

Buna göre, yıl içinde işe başlayan mükelleflerin durumlarına uyan hayat standardı temel gösterge tutarının yarısı esas alınacak ve bu tutara, varsa hayat standardı göstergelerine ait tutarları tam olarak eklenmek suretiyle yıllık kazançları tespit edilecektir.

Öte yandan, yıl içinde işi bırakan mükelleflerin, durumlarına uyan temel gösterge tutarı tam olarak dikkate alınacak ve bu tutara, hayat standardı gösterge tutarları tam olarak eklenerek, hayat standardı esasına göre yıllık kazançları tespit edilecektir.

Ancak, yıl içinde işe başlayan veya işi bırakan mükelleflerin, hayat standardı esasına göre kazançlarının tespitinde, faaliyette bulunulan süreler dikkate alınacaktır. Bu nedenle, hayat standardı esasına göre yıllık olarak tespit edilen ticari ve mesleki kazanç 12'ye bölünecek ve bu tutar, faaliyette bulunulan tam ay sayısı ile çarpılmak suretiyle, bu esasa göre kıst dönemin kazancı tespit edilecektir.Bu hesaplamada ay kesirleri dikkate alınmayacak, hesaplamaya dahil edilmeyecektir.

ÖRNEK :

Kalkınmada öncelikli yöreler dışında kalan bir ilde 3.9.1988 tarihinde yeni işe başlayan mükellefler (A)'nın, ikinci sınıf defter tutmak suretiyle tespit ederek beyan ettiği ticari kazancının safi tutarı 218.440 liradır.

Bu mükellefin 1988 yılına ait ticari kazancı, hayat standardı esasına göre aşağıdaki şekilde tespit edilecektir. (Mükellefin hayat standardı göstergeleri bulunmadığından, hayat standardı esasına göre kazancın tespitinde, sadece temel gösterge tutarı dikkate alınacaktır.)

Beyan edilen ticari kazancın safi tutarı 218.440.-TL.

Mükellefin durumuna uyan hayat standardı temel gösterge tutarı 2.800.000.-TL.

Temel gösterge tutarının yarısı 1.400.000.-TL.

(2.800.000 / 2=) Temel göstergenin yarısının bir aylık tutarı 116.666.-TL.

(1.400.000 / 2=) Mükellefin faaliyette bulunduğu tam ay sayısı 3

(Ekim, Kasım, Aralık 1988) Mükellefe uygulanacak hayat standardı temel gösterge tutarı 349.998.-TL.

(116.666 x 3=)

Mükellefin beyan ettiği 218.440 lira tutarındaki ticari kazanç, hayat standardı esasına göre tespit edilen kazanç tutarından düşük olduğundan, hayat standardı esasına göre tespit edilen 349.998 lira, vergi tarhına esas alınacaktır.